§7.1.1dederam equidem L. Saufeio litteras et dederam ad te unum, quod cum non esset temporis mihi ad scribendum satis, tamen hominem tibi tam familiarem sine meis litteris ad te venire nolebam;
나는 과연 루키우스 사우페이우스에게 편지를 보냈고, 그것도 자네 한 사람만을 위해 보냈네. 쓸 시간이 내게 충분하지는 않았지만, 자네와 그토록 친한 이가 내 편지도 없이 자네에게 가는 것을 원치 않았기 때문이네.
sed ut philosophi ambulant, has tibi redditum iri putabam prius.
하지만 철학자들이 걷는 느긋한 속도로 보아, 이 편지가 자네에게 먼저 전달될 것이라 생각했네.
sin iam illas accepisti, scis me Athenas venisse pr. Idus Octobris, e navi egressum in Piraeum tuas ab Acasto nostro litteras accepisse, conturbatum quod cum febre Romam venisses, bono tamen animo esse coepisse quod Acastus ea quae vellem de adlevato corpore tuo nuntiaret, cohorruisse autem me eo quod tuae litterae de legionibus Caesaris adferrent, et egisse tecum ut videres ne quid φιλοτιμία eius quem nosti nobis noceret;
만약 자네가 이미 그 편지를 받았다면 자네는 알고 있겠지, 내가 10월 14일에 아테네에 도착하여 배에서 내려 페이라이에우스에서 우리 아카스투스로부터 자네 편지를 받았다는 것을. 자네가 열을 안고 로마에 도착했다는 소식에 마음이 어지러웠으나, 아카스투스가 내가 바라던 대로 자네 몸이 회복되었다는 소식을 전해 주어 안심하기 시작했다는 것을. 그러나 자네 편지가 카이사르의 군단에 관해 전하는 소식에 소스라치게 놀라며, 자네가 아는 그자의 야심(φιλοτιμία)이 우리에게 해를 끼치지 않도록 주의하라고 자네에게 촉구했다는 것을.
et, de quo iam pridem ad te scripseram, Turranius autem secus tibi Brundisi dixerat (quod ex iis litteris cognovi quas a Xenone, optimo viro, accepi), cur fratrem provinciae non praefecissem exposui breviter.
그리고 내가 이미 오래전에 자네에게 썼으나 투라니우스가 브룬디시움에서 자네에게 다르게 말했던 일(이 일은 훌륭한 인물 크세논에게서 받은 편지를 통해 알게 되었네)에 관해, 어째서 내가 동생에게 속주를 맡기지 않았는지 그 이유를 간단히 설명했다는 것을 말이네.
haec fere sunt in illa epistula.
그 편지에 담긴 내용은 대략 이러하네.
§7.1.2nunc audi reliqua.
이제 남은 일을 들어보게.
per fortunas! omnem tuum amorem quo me es amplexus omnemque tuam prudentiam quam me hercule in omni genere iudico singularem confer ad eam curam ut de omni statu meo cogites.
제발 부탁이네! 자네가 나를 감싸 안아 준 그 모든 사랑과, 헤라클레스를 두고 모든 면에서 독보적이라고 내가 판단하는 자네의 그 모든 현명함을, 내 모든 처지에 대해 깊이 생각하는 그 배려에 모아 주게나.
videre enim mihi videor tantam dimicationem, nisi idem deus qui nos melius quam optare auderemus Parthico bello liberavit respexerit rem publicam,—sed tantam quanta numquam fuit.
만일 우리가 감히 바라던 것보다 더 훌륭하게 우리를 파르티아 전쟁에서 구해 준 바로 그 신이 국가를 보살펴 주지 않으신다면, 나는 일찍이 없었던 만큼이나 거대한 투쟁을 목도하게 될 것 같기 때문이네.
age, hoc malum mihi commune est cum omnibus.
자, 이 재앙은 나 한 사람만의 일이 아니라 모든 이와 공통된 것이네.
nihil tibi mando ut de eo cogites, illud meum proprium πρόβλημα, quaeso, suscipe.
자네에게 그것을 고민해 달라고 부탁하는 것은 아니니, 부디 나만의 고유한 난제(πρόβλημα)를 떠맡아 주게나.
videsne ut te auctore sim utrumque complexus? ac vellem a principio te audisse amicissime monentem.
자네의 권유로 내가 양쪽 모두와 관계를 맺었음이 보이지 않는가? 나는 애초에 지극히 우호적으로 경고해 주던 자네의 말을 들었으면 좋았을 것이라 후회하네.
"
ἀλλ' ἐμὸν οὔποτε θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν ἔπειθεσ
"
sed aliquando tamen persuasisti ut alterum complecterer quia de me erat optime meritus, alterum quia tantum valebat.
"하지만 자네는 내 가슴속의 마음을 결코 설득하지 못했네" 그러나 언젠가 자네는 나를 설득하여, 한 사람은 내게 큰 공을 세웠기에, 다른 한 사람은 그 힘이 막강했기에, 둘 다와 손을 잡게 만들었지.
feci igitur itaque effeci omni obsequio ut neutri illorum quisquam esset me carior.
그래서 나는 그렇게 행했고, 온갖 정성을 다해 그들 두 사람 중 누구에게도 나보다 더 소중한 사람이 없도록 만들었네.
§7.1.3haec enim cogitabamus, nec mihi coniuncto cum Pompeio fore necesse peccare in re publica aliquando nec cum Caesare sentienti pugnandum esse cum Pompeio.
왜냐하면 나는 이렇게 생각하고 있었기 때문이네. 폼페이우스와 결합해 있다면 국가에 죄를 지을 필요가 전혀 없을 것이고, 카이사르와 뜻을 같이하더라도 폼페이우스와 싸울 필요는 없을 것이라고 말이네.
tanta erat illorum coniunctio.
그들의 결합은 그토록 긴밀했네.
nunc impendet, ut et tu ostendis et ego video, summa inter eos contentio.
이제 자네가 보여주다시피 또 내가 보다시피, 그들 사이에 최대의 격돌이 임박해 있네.
me autem uterque numerat suum, nisi forte simulat alter.
그런데 그들 양쪽 모두 나를 자기 사람으로 셈하고 있네(혹시 한쪽이 시치미를 떼고 있는 것이 아니라면).
nam Pompeius non dubitat;
폼페이우스는 의심하지 않네.
vere enim iudicat ea quae de re publica nunc sentiat mihi valde probari.
그가 지금 국가에 대해 생각하는 바를 내가 크게 찬동하고 있다고 그가 올바르게 판단하기 때문이네.
utriusque autem accepi eius modi litteras eodem tempore quo tuas, ut neuter quemquam omnium pluris facere quam me videretur.
한편 나는 자네 편지와 같은 시각에 그들 양쪽으로부터, 누구도 세상 모든 사람 중에서 나보다 더 나를 소중히 여기는 것 같지 않아 보이는 그러한 편지들을 받았네.
§7.1.4verum quid agam? non quaero illa ultima (si enim castris res geretur, video cum altero vinci satius esse quam cum altero vincere), sed illa quae tum agentur cum venero, ne ratio absentis habeatur, ut exercitum dimittat.
하지만 나는 어찌해야 하는가? 나는 저 마지막 문제(만일 진영에서 무력으로 해결된다면, 한쪽과 함께 패하는 것이 다른 쪽과 함께 이기는 것보다 낫다는 것을 나는 알고 있네)를 묻는 것이 아닐세. 내가 도착했을 때 논의될 일들, 즉 그가 부재한 상태에서 입후보가 고려되어야 하는가, 아니면 군대를 해산해야 하는가 하는 점을 묻는 것이네.
dic, M. Tulli. quid dicam?
"exspecta, amabo te, dum Atticum conveniam?"
non est locus ad tergiversandum.
"말해보시오, 마르쿠스 툴리우스." 나는 뭐라 말해야 할까? "부탁이니, 아티쿠스를 만날 때까지 기다려 주시겠소?" 핑계를 대고 얼버무릴 자리가 없네.
contra Caesarem?
"ubi illae sunt densae dexterae?"
nam ut illi hoc liceret adiuvi rogatus ab ipso Ravennae de Caelio tribuno pl.
카이사르에 반대해야 할까? "그 굳게 맞잡았던 오른손들은 어디에 있는가?" 카이사르가 라벤나에서 호민관 카엘리우스 건으로 친히 부탁하기에, 그에게 이것이 허용되도록 내가 도왔기 때문이네.
ab ipso autem? etiam a Gnaeo nostro in illo divino tertio consulatu.
카이사르 본인의 부탁뿐이었던가? 아니, 우리의 그나이우스 역시 그의 저 신성한 세 번째 집정관 시절에 부탁했었지.
aliter sensero;
다른 의견을 가질 것인가?
αἰδέομαι non Pompeium modo sed Τρῶασ καὶ Τρῳάδασ.
나는 폼페이우스뿐만 아니라 '트로이아의 남녀들'도 부끄럽네.
"Πουλυδάμασ μοι"
"풀리다마스가 내게 가장 먼저..."