§10.31.1minime mirum tibi debet videri nihil me scripsisse de re p. , postea quam itum est ad arma.
무력에 호소하게 된 이후로 내가 국사에 관하여 아무것도 쓰지 않은 것이 귀하에게 조금도 이상하게 여겨져서는 안 됩니다.
nam saltus Castulonensis, qui semper tenuit nostros tabellarios, etsi nunc frequentioribus latrociniis infestior factus est, tamen nequaquam tanta in hora est, quanta qui locis omnibus dispositi ab utraque parte scrutantur tabellarios et retinent.
우리 전령들을 언제나 지체시켰던 카스툴로 고개는, 비록 지금은 더 빈번해진 도적질 때문에 더욱 위험해졌으나, 모든 장소에 양측에 의해 배치되어 전령들을 수색하고 억류하는 자들이 가져오는 지체만큼은 결코 크지 않기 때문입니다.
itaque nisi nave perlatae litterae essent, omnino nescirem quid istic fieret.
그러므로 배로 편지가 전달되지 않았더라면, 그곳에서 무슨 일이 일어나고 있는지 나는 전혀 몰랐을 것입니다.
nunc vero nactus occasionem, postea quam navigari coeptum est, cupidissime et quam creberrime potero scribam ad te.
하지만 이제 항해가 시작되어 기회를 얻었으니, 가능한 한 열성적으로, 그리고 내가 할 수 있는 한 가장 빈번하게 귀하에게 편지를 쓰겠습니다.
§10.31.2ne movear eius sermonibus quem tametsi nemo est qui videre velit, tamen nequaquam proinde ac dignus est oderunt homines, periculum non est;
아무도 만나고 싶어 하지 않지만 사람들이 그가 받아 마땅한 만큼은 결코 미워하지 않는 그 사람의 말에 내가 동요할 위험은 없습니다.
adeo est enim invisus mihi, ut nihil non acerbum putem, quod commune cum illo sit.
그는 나에게 너무나 혐오스러운 존재여서, 그와 공유하는 그 어떤 것도 고통스럽지 않은 것이 없다고 생각할 정도이기 때문입니다.
natura autem mea et studia trahunt me ad pacis et libertatis cupiditatem.
한편 나의 천성과 지향은 나를 평화와 자유에 대한 열망으로 이끕니다.
itaque illud initium civilis belli saepe deflevi;
그리하여 나는 그 내전의 시작을 자주 한탄했습니다.
cum vero non liceret mihi nullius partis esse, quia utrubique magnos inimicos habebam, ea castra fugi, in quibus plane tutum me ab insidiis inimici sciebam non futurum;
그러나 양측 모두에 강력한 적들을 두고 있었기에 어느 쪽에도 속하지 않는 것이 나에게 허락되지 않았을 때, 나는 적의 음모로부터 내가 결코 안전하지 못할 것임을 분명히 알고 있던 그 진영을 피했습니다.
compulsus eo quo minime volebam, ne in extremis essem, plane pericula non dubitanter adii.
그리고 극단적인 위험에 처하지 않기 위해 가장 원치 않는 쪽으로 밀려났을 때, 나는 주저하지 않고 분명하게 위험에 맞섰습니다.
§10.31.3Caesarem vero, quod me in tanta fortuna modo cognitum vetustissimorum familiarium loco habuit, dilexi summa cum pietate et fide.
하지만 카이사르에 대해서는, 그가 그토록 위대한 영예의 한가운데서 이제 막 알게 된 나를 가장 오래된 친우 중 한 사람처럼 대우해 주었기 때문에, 나는 최고의 경의와 충성으로 그를 사랑했습니다.
quae mea sententia gerere mihi licuit, ita feci ut optimus quisque maxime probarit;
내 판단에 따라 행하는 것이 허락되었던 일들은 모든 훌륭한 이들이 가장 승인할 만한 방식으로 행했습니다.
quod iussus sum, eo tempore atque ita feci ut appareret invito imperatum esse.
내가 명령받은 일들은 마음 내키지 않는 이에게 명령이 내려졌음이 분명히 드러날 만한 시기에 또한 그러한 방식으로 행했습니다.
cuius facti iniustissima invidia erudire me potuit quam iucunda libertas et quam misera sub dominatione vita esset.
이 행위에 대한 지극히 불공정하게 쏟아진 질시는, 자유가 얼마나 유쾌하며 지배 아래에서의 삶이 얼마나 비참한지를 나에게 가르쳐 주기에 충분했습니다.
ita si id agitur ut rursus in potestate omnia unius sint, quicumque is est, ei me profiteor inimicum, nec periculum est ullum quod pro libertate aut refugiam aut deprecer.
그러므로 만일 만사가 다시 한 사람의 지배 아래 놓이게 하려는 시도가 이루어지고 있다면, 그가 누구이든 간에 나는 그에 대해 적임을 공언하며, 자유를 위해서라면 내가 피하거나 면하기를 간청할 위험은 그 어떤 것도 없습니다.
§10.31.4sed consules neque senatus consulto neque litteris suis praeceperant mihi quid facerem;
그러나 집정관들은 원로원 결의로도 자신들의 서한으로도 내가 무엇을 해야 할지 지시하지 않았습니다.
unas enim post Idus Mart. demum a Pansa litteras accepi, in quibus hortatur me ut senatu scribam me et exercitum in potestate eius futurum.
왜냐하면 나는 3월 15일 이후에야 겨우 판사로부터 한 통의 편지를 받았는데, 그 안에서 그는 나와 군대가 원로원의 권능 아래 놓이게 될 것임을 원로원에 써 보내라고 나에게 권하고 있기 때문입니다.
quod, cum Lepidus contionaretur atque omnibus scriberet se consentire cum Antonio, maxime contrarium fuit;
이 일은 레피두스가 민중 연설을 하고 모든 이들에게 자신이 안토니우스와 의견을 같이한다고 써 보내고 있던 때였기에, 지극히 모순되고 불리한 것이었습니다.
nam quibus commeatibus invito illo per illius provinciam legiones ducerem? aut si cetera transissem, num etiam Alpis poteram transvolare, quae praesidio illius tenentur? adde huc quod perferri litterae nulla condicione potuerunt;
왜냐하면 그의 뜻에 반하여, 그의 속주를 통과해 내가 무슨 보급으로써 군단을 이끌 수 있었겠습니까? 아니면 다른 모든 장애를 통과했다 하더라도, 그의 수비대에 의해 장악되어 있는 알프스를 날아서 넘을 수라도 있었겠습니까? 여기에 편지가 도저히 전달될 수 없었다는 점을 덧붙여야 합니다.
sescentis enim locis excutiuntur, deinde etiam retinentur ab Lepido tabellarii.
왜냐하면 무수히 많은 곳에서 수색을 당하고, 나아가 전령들이 레피두스에 의해 억류되어 있기 때문입니다.
§10.31.5illud me Cordubae pro contione dixisse nemo vocabit in dubium, provinciam me nulli, nisi qui ab senatu missus venisset, traditurum.
내가 코르두바에서 민중들 앞에서, 원로원으로부터 파견되어 온 사람이 아니면 그 누구에게도 속주를 인도하지 않겠다고 말한 것을 아무도 의심하지 않을 것입니다.
nam de legione tricesima tradenda quantas contentiones habuerim quid ego scribam? qua tradita quanto pro re p.
제30군단의 인도를 두고 내가 얼마나 큰 논쟁을 겪었는지에 대해 내가 무엇하러 쓰겠습니까? 그것이 인도되었더라면 공화국을 위해 내가 얼마나 더 약화되었을지 누가 모르겠습니까?
infirmior futurus fuerim quis ignorat? hac enim legione noli acrius aut pugnacius quicquam putare esse.
이 군단보다 더 맹렬하거나 전투적인 것은 아무것도 없다고 생각하십시오.
qua re eum me existima esse, qui primum pacis cupidissimus sim (omnis enim civis plane studeo esse salvos), deinde qui et me et rem publicam vindicare in libertatem paratus sim.
그러므로 나를 이러한 사람으로 여겨 주십시오. 첫째로 평화를 지극히 열망하는 사람이며(실제로 모든 시민이 완전히 무사하기를 나는 간절히 바랍니다), 둘째로 나와 공화국 모두를 자유로이 구출할 준비가 되어 있는 사람으로 말입니다.
§10.31.6quod familiarem meum tuorum numero habes, opinione tua mihi gratius est;
귀하가 나의 친우를 귀하의 친우들 속에 포함하고 계신다는 것은 귀하의 생각 이상으로 나에게 기쁜 일입니다.
invideo illi tamen, quod ambulat et iocatur tecum.
그럼에도 나는 그가 귀하와 함께 거닐며 농담을 나누는 것이 부럽습니다.
quaeres quanti aestimem.
내가 이를 얼마나 가치 있게 여기는지 귀하는 물으실 것입니다.
si umquam licuerit vivere in otio, experieris;
만일 언젠가 한가로운 삶을 사는 것이 허락된다면 귀하는 그것을 경험하게 될 것입니다.
nullum enim vestigium abs te discessurus sum.
나는 귀하에게서 한 발짝도 떨어지지 않을 것이기 때문입니다.
illud vehementer admiror, non scripsisse te mihi manendo in provincia an ducendo exercitum in Italiam rei p. magis satis facere possim.
나는 귀하가 나에게 속주에 머무는 것과 군대를 이끌고 이탈리아로 향하는 것 중 어느 쪽이 공화국을 위해 더 보탬이 되는지를 써 보내지 않은 것에 대해 매우 의아해하고 있습니다.
ego quidem, etsi mihi tutius ac minus laboriosum est manere, tamen, quia video tali tempore multo magis legionibus opus esse quam provinciis, quae praesertim reciperari nullo negotio possunt, constitui, ut nunc est, cum exercitu proficisci.
나로서는 머무는 것이 더 안전하고 수고도 적겠지만, 그럼에도 이러한 시기에는 속주보다(특히 속주는 아무런 어려움 없이 다시 되찾을 수 있으므로) 군단이 훨씬 더 필요하다는 것을 알기 때문에, 현재로서는 군대와 함께 출발하기로 결정했습니다.
deinde ex litteris, quas ' Pansae misi, cognosces omnia;
그다음으로 내가 판사에게 보낸 편지들로부터 귀하는 모든 것을 알게 될 것입니다.
nam tibi earum exemplar misi.
귀하에게 그 편지들의 사본을 보냈기 때문입니다.
xvii K. Apr. Corduba.
3월 16일, 코르두바에서.