§10.32.1Balbus quaestor magna numerata pecunia, magno pondere auri, maiore argenti coacto de publicis exactionibus, ne stipendio quidem militibus reddito duxit se a Gadibus et triduum tempestate retentus ad Calpem K. Iun. traiecit sese m regnum Bogudis plane bene peculiatus.
재무관 바르부스는 공세 징수로부터 거액의 현금과 대량의 황금, 그리고 그보다 더 많은 백은을 강탈하고, 병사들에게 급료조차 지급하지 않은 채 가데스를 출발하였으며, 폭풍으로 사흘 동안 발이 묶였다가 6월 1일에 칼페로 건너가, 그곳으로부터 완전히 사리사욕을 채운 채 보구드의 왕국으로 도망쳤습니다.
his rumoribus utrum Gadis referatur an Romam (ad singulos enim. nuntios turpissime consilia mutat) nondum scio.
이러한 소문들 속에서 그가 가데스로 회항할지 아니면 로마로 향할지(실제로 그는 전해지는 소식 하나하나마다 지극히 품위 없게 계획을 바꿉니다) 나는 아직 알지 못합니다.
§10.32.2sed praeter furta et rapinas et virgis caesos socios haec quoque fecit, ut ipse gloriari solet, eadem quae Q. Caesar: ludis, quos Gadibus fecit, Herennium Gallum histrionem summo ludorum die anulo aureo donatum in xiiii sessum deduxit (tot enim fecerat ordines equestris loci); quattuorviratum sibi prorogavit;
하지만 도둑질과 약탈, 그리고 동맹자들을 채찍으로 때린 일 외에도, 그는 자신이 자랑하곤 하듯이 카이사르와 완전히 동일한 다음의 일들을 행했습니다. 즉, 가데스에서 개최한 경기회의 마지막 날에 배우 헤렌니우스 갈루스에게 금반지를 하사하고 그를 14열 좌석(그는 기사 계급의 자리를 그만큼의 열로 만들어 두었던 것입니다)으로 안내하여 앉혔으며, 자신의 4인관(콰투오르비라투스) 임기를 연장하였고, 2년 치 선거를 이틀 만에 치렀습니다.
comitia bienni biduo habuit, hoc est renuntiavit quos ei visum est;
즉, 자신이 마음에 드는 이들을 당선자로 공표한 것입니다.
exsules reduxit non horum temporum sed illorum quibus a seditiosis senatus trucidatus aut expulsus est Sex. Varo procos.
또한 최근의 인물들이 아니라, 섹스투스 바루스가 전직 집정관이었던 당시에 폭도들에 의해 원로원 의원들이 학살당하거나 추방당했던 저 시절의 망명자들을 불러들였습니다.
§10.32.3illa vero iam ne Caesaris quidem exemplo, quod ludis praetextam de suo itinere ad L. Lentulum procos.
하지만 다음과 같은 행위는 이제 카이사르의 선례조차 따르지 않은 것입니다.
sollicitandum posuit, et quidem cum ageretur, flevit memoria rerum gestarum commotus;
즉, 경기회에서 전직 집정관 루키우스 렌툴루스를 포섭하기 위한 자신만의 여정에 관한 역사극(프라이텍스타)을 상연하게 하였고, 실제로 그것이 상연되고 있을 때 자신의 업적에 대한 기억에 마음이 움직여 눈물을 흘렸습니다.
gladiatoribus autem Fadium quendam, militem Pompeianum, quia, cum depressus in ludum bis gratis depugnasset, auctorare sese nolebat et ad populum confugerat, primum Gallos equites immisit in populum (coniecti enim lapides sunt in eum, cum abriperetur Fadius), deinde abstractum defodit in ludo et vivum combussit, cum quidem pransus nudis pedibus, tunica soluta, manibus ad tergum reiectis inambularet et illi misero quiritanti: 'C. R. natus sum' responderet: 'abi nunc, populi fidem implora';
또한 검투사 경기에서, 검투사 양성소로 격하되어 두 번이나 무상으로 싸운 후 검투사 서약을 거부하고 민중에게 구원을 청했던 폼페이우스파 병사 출신의 어떤 파디우스라는 자에 대해, 바르부스는 먼저 갈리아인 기병들을 민중 속으로 돌진시켰으며(파디우스가 끌려갈 때 바르부스를 향해 돌이 던져졌기 때문입니다), 이어서 그를 끌어내어 양성소 한가운데 묻고 산 채로 불태워 죽였습니다. 그동안 정작 자신은 점심 식사를 마치고 맨발로, 튜닉의 끈을 푼 채, 양손을 등 뒤로 한 채 거닐며, "나는 로마 시민으로 태어났다!"라고 부르짖는 저 가련한 자에게 "이제 가서 민중의 보호를 간청해 보아라"라고 대답했습니다.
bestiis vero civis Romanos, in iis circulatorem quendam auctionum, notissimum hominem Hispali, quia deformis erat, obiecit.
또한 로마 시민들을, 그중에는 단지 외모가 기형이라는 이유만으로 선택된 히스팔리스에서 매우 유명했던 어떤 경매 홍보인을 포함하여, 야수들에게 던져주었습니다.
Cum huiusce modi portento res mihi fuit.
내가 상대해야 했던 자는 바로 이러한 괴물이었습니다.
§10.32.4sed de illo plura coram nunc, quod praestat, quid me velitis facere constituite.
하지만 그에 관해서는 만나서 직접 더 이야기하도록 하고, 지금은 더 중요한 일로서, 여러분이 내가 무엇을 하기를 원하시는지 결정해 주십시오.
tris legiones firmas habeo, quarum unam, xxviii, cum ad se initio belli arcessisset Antonius hac pollicitatione, quo die in castra venisset, denarios quingenos singulis militibus daturum, in victoria vero eadem praemia quae suis legionibus (quorum quis ullam finem aut modum futurum putabit?) incitatissimam is retinui aegre me hercules, nec retinuissem si uno loco habuissem, utpote cum singulae quaedam cohortes seditionem fecerint.
나는 강력한 3개 군단을 보유하고 있는데, 그중 제28군단은 전쟁 초기에 안토니우스가 진영에 도착하는 날 병사 한 사람당 500데나리우스를 지급하고, 승리 시에는 자신의 군단과 동일한 포상(이 포상들에 누가 끝이나 한계가 있을 것이라 생각하겠습니까?)을 주겠다는 감언이설로 자신에게 불러들였기에 지극히 선동되어 있었습니다만, 헤라클레스의 이름을 걸고 내가 이를 간신히 만류했습니다. 만일 내가 그들을 한 장소에 두었더라면 만류하지 못했을 것입니다. 실제로 개별 코호스 몇몇이 반란을 일으켰을 정도였기 때문입니다.
reliquas quoque legiones non destitit litteris atque infinitis pollicitationibus incitare.
그는 남은 군단들도 서한과 끝없는 감언이설로 선동하기를 멈추지 않았습니다.
nec vero minus Lepidus ursit me et suis et Antoni litteris ut legionem xxx mitterem sibi.
또한 레피두스 역시 자신과 안토니우스의 서한으로 제30군단을 자신에게 보내라고 나를 압박하기에 덜하지 않았습니다.
§10.32.5itaque quem exercitum neque vendere ullis praemiis volui nec eorum periculorum metu, quae victoribus illis portendebantur, deminuere, debetis existimare retentum et conservatum rei p. esse atque ita credere, quodcumque imperassetis, facturum fuisse, si quod iussistis feci.
그러므로 그 어떤 포상으로도 팔아넘기려 하지 않았고, 저 승리자들에 의해 예고되었던 위험들에 대한 공포로도 약화시키려 하지 않았던 이 군대를, 여러분은 공화국을 위해 유지되고 보존된 것으로 여겨야 하며, 만일 내가 여러분이 명령하신 것을 행했다면, 여러분이 무엇을 명령하셨든 내가 그것을 행했을 것이라고 믿어야 합니다.
nam et provinciam in otio et exercitum in mea potestate tenui, finibus meae provinciae nusquam excessi, militem non modo legionarium sed ne auxiliarium quidem ullum quoquam misi et, si quos equites decedentis nactus sum, supplicio adfeci.
왜냐하면 나는 속주를 평온하게, 그리고 군대를 나의 권능 아래 유지하였고, 내 속주의 경계를 결코 벗어나지 않았으며, 군단병뿐만 아니라 보조병조차 단 한 명도 어디로든 보내지 않았고, 이탈하려는 기병들을 붙잡았다면 처벌했기 때문입니다.
quarum rerum fructum satis magnum re p. salva tulisse me putabo;
공화국이 안전하다면 나는 이러한 일들의 충분히 큰 결실을 내가 얻었다고 여길 것입니다.
sed res p. si me satis novisset et maior pars senatus, maiores ex me fructus tulisset epistulam, quam Balbo, cum etiam nunc in provincia esset, scripsi, legendam tibi misi;
하지만 공화국과 원로원의 다수가 나를 충분히 알았더라면, 그들은 나로부터 더 큰 결실을 얻었을 것입니다. 내가 바르부스에게 그가 아직 속주에 있을 때 썼던 서한을 귀하께서 읽어보시도록 보냈습니다.
etiam praetextam si voles legere, Gallum Cornelium, familiarem meum, poscito.
또한 역사극도 읽기를 원하신다면 나의 친우인 코르넬리우스 갈루스에게 요청하십시오.
vi Idus Iun. Corduba.
6월 8일, 코르두바에서.