§24Communi igitur consuetudine sermonis abutimur, cum ita dicimus, velle aliquid quempiam aut nolle sine causa;
그러므로 우리가 누군가가 어떤 것을 원하거나 원하지 않는 것이 "원인 없이" 일어난다고 말할 때, 우리는 일상적인 언어 습관을 잘못 사용하고 있는 것이오.
ita enim dicimus
"sine causa"
, ut dicamus: sine externa et antecedente causa, non sine aliqua;
왜냐하면 우리가 "sine causa" (원인 없이)라고 말하는 것은 "외적이고 선행하는 원인 없이"라고 말하는 것이지, "아무런 원인도 없이"라고 말하는 것이 아니기 때문이오.
ut, cum vas inane dicimus, non ita loquimur, ut physici, quibus inane esse nihil placet, sed ita, ut verbi causa sine aqua, sine vino, sine oleo vas esse dicamus, sic, cum sine causa animum dicimus moveri, sine antecedente et externa causa moveri, non omnino sine causa dicimus.
이는 우리가 "빈 그릇"이라고 말할 때, 공허란 존재하지 않는다고 보는 자연학자들처럼 말하는 것이 아니라, 가령 물이나 와인이나 기름이 없는 그릇을 뜻하는 것과 같소. 이처럼 우리가 마음이 원인 없이 움직인다고 말할 때, 그것은 선행하는 외적인 원인 없이 움직인다는 것이지 온전히 원인 없이 움직인다는 말이 아니오.
De ipsa atomo dici potest, cum per inane moveatur gravitate et pondere, sine causa moveri, quia nulla causa accedat extrinsecus.
원자 자체에 대해서도, 그것이 공허 속을 무게와 중력에 의해 움직일 때 외부에서 아무런 원인도 가해지지 않으므로 원인 없이 움직인다고 말할 수 있소.
§25Rursus autem, ne omnes physici inrideant nos, si dicamus quicquam fieri sine causa, distinguendum est et ita dicendum, ipsius individui hanc esse naturam, ut pondere et gravitate moveatur, eamque ipsam esse causam, cur ita feratur.
그러나 한편으로, 만약 우리가 어떤 일이든 원인 없이 일어난다고 말하여 모든 자연학자들에게 조롱거리가 되지 않으려면, 구분을 지어 다음과 같이 말해야 하오. 즉, 나눌 수 없는 물체 자체의 본성이 무게와 중력에 의해 움직이는 것이며, 그 본성 자체가 그렇게 운반되는 원인이라고 말이오.
Similiter ad animorum motus voluntarios non est requirenda externa causa;
이와 유사하게 마음의 자발적인 운동에 대해서도 외적인 원인을 구할 필요는 없소.
motus enim voluntarius eam naturam in se ipse continet, ut sit in nostra potestate nobisque pareat, nec id sine causa;
왜냐하면 자발적인 운동은 그것이 우리의 권능 안에 있으며 우리에게 복종한다는 본성을 자체 내에 포함하고 있고, 이 또한 원인 없이 그런 것은 아니기 때문이오.
eius rei enim causa ipsa natura est.
왜냐하면 그 일의 원인은 본성 자체이기 때문이오.
§26Quod cum ita sit, quid est, cur non omnis pronuntiatio aut vera aut falsa sit, nisi concesserimus fato fieri, quaecumque fiant? Quia futura vera, inquit, non possunt esse ea, quae causas, cur futura sint, non habent;
사정이 그러하다면, 일어나는 모든 일이 운명에 의해 일어난다는 점을 인정하지 않는 한, 왜 모든 진술이 참이거나 거짓이지 않을 이유가 어디 있겠소? 그가 말하기를, "왜냐하면 미래의 참된 일들은 그것들이 미래에 일어날 원인을 갖지 않을 수 없기 때문이오.
habeant igitur causas necesse est ea, quae vera sunt;
그러므로 참인 것들은 원인을 가지는 것이 필연적이오.
ita, cum evenerint, fato evenerint. Confectum negotium, siquidem concedendum tibi est aut fato omnia fieri, aut quicquam fieri posse sine causa.
그리하여 그것들이 일어났을 때, 그것들은 운명에 의해 일어난 것이오." 만약 당신이 모든 일이 운명에 의해 일어나거나, 아니면 어떤 일이든 원인 없이 일어날 수 있다는 점 중 하나를 인정해야만 한다면, 승부는 난 것이오.
§27An aliter haec enuntiatio vera esse non potest:
"Capiet Numantiam Scipio"
, nisi ex aeternitate causa causam serens hoc erit effectura? An hoc falsum potuisset esse, si esset sescentis saeculis ante dictum? Et si tum non esset vera haec enuntiatio:
"Capiet Numantiam Scipio"
, ne illa quidem eversa vera est haec enuntiatio:
"Cepit Numantiam Scipio.
그렇지 않다면 이 진술: "Capiet Numantiam Scipio" (스키피오는 누만티아를 점령할 것이다)가 영원으로부터 원인이 원인을 자아내어 이 일을 실현하게 되는 것이 아니라면 참이 될 수 없단 말이오? 만약 이것이 육백 세기 전에 말해졌더라면 거짓이 될 수 있었겠소? 그리고 만약 그때 "스키피오는 누만티아를 점령할 것이다"라는 이 진술이 참이 아니었다면, 그 도시가 파괴된 후라 하더라도 이 진술: "Cepit Numantiam Scipio" (스키피오는 누만티아를 점령했다)는 참이 아니게 되오.
"
Potest igitur quicquam factum esse, quod non verum fuerit futurum esse? Nam ut praeterita ea vera dicimus, quorum superiore tempore vera fuerit instantia, sic futura, quorum consequenti tempore vera erit instantia, ea vera dicemus.
그렇다면 장차 참이 되지 않았을 어떤 일이 실제로 일어날 수 있었겠소? 왜냐하면 우리가 과거의 일들에 대해 이전 시간에 그 실재가 참이었던 것들을 참이라고 부르듯이, 미래의 일들에 대해서도 그 후속 시간에 그 실재가 참이 될 것들을 참이라고 부를 것이기 때문이오.
§28Nec, si omne enuntiatum aut verum aut falsum est, sequitur ilico esse causas inmutabilis, easque aeternas, quae prohibeant quicquam secus cadere, atque casurum sit;
또한 모든 진술이 참이거나 거짓이라고 해서, 일이 장차 일어날 방식과 다르게 일어나는 것을 가로막는 어떤 불변의 영원한 원인들이 즉각 존재한다는 결론이 나오는 것은 아니오.
fortuitae sunt causae, quae efficiant, ut vere dicantur, quae ita dicentur:
"Veniet in senatum Cato"
, non inclusae in rerum natura atque mundo;
이 진술: "Veniet in senatum Cato" (카토는 원로원에 올 것이다)와 같이 말해질 사정들이 참되게 말해지도록 만드는 원인들은 우연적인 원인들이며, 자연의 본성과 세계 속에 편입되어 있는 것이 아니오.
et tamen tam est inmutabile venturum, cum est verum, quam venisse, nec ob eam causam fatum aut necessitas extimescenda est.
그럼에도 올 일이 참일 때, 그것은 이미 온 일만큼이나 불변적이지만, 그렇다고 해서 운명이나 필연성을 두려워해야 하는 것은 아니오.
Etenim erit confiteri necesse:
"Si hoc enuntiatum: "Veniet in Tusculanum Hortensius" verum non est, sequitur, ut falsum sit.
왜냐하면 "만약 '호르텐시우스는 투스쿨룸의 별장으로 올 것이다'라는 이 진술이 참이 아니라면, 그것은 거짓이라는 결론이 나온다"는 점을 인정할 수밖에 없기 때문이오.
"
Quorum isti neutrum volunt; quod fieri non potest.
그런데 저들은 이 둘 중 어느 쪽도 원하지 않는데, 이는 불가능한 일이오.
Nec nos impediet illa ignava ratio, quae dicitur;
또한 이른바 '게으른 논증'도 우리를 가로막지 못할 것이오.
appellatur enim quidam a philosophis a)rgo\s lo/gos, cui si pareamus, nihil omnino agamus in vita.
철학자들은 어떤 논증을 argos logos라고 부르는데, 만약 우리가 그것에 따른다면 인생에서 아무것도 하지 않게 될 것이오.
§29Sic enim interrogant:
"Si fatum tibi est ex hoc morbo convalescere, sive tu medicum adhibueris sive non adhibueris, convalesces;
왜냐하면 그들은 이렇게 묻기 때문이오. "만약 당신이 이 병에서 회복하는 것이 운명이라면, 당신이 의사를 부르든 부르지 않든 회복할 것이오.
item, si fatum tibi est ex hoc morbo non convalescere, sive tu medicum adhibueris sive non adhibueris, non convalesces;
마찬가지로 만약 당신이 이 병에서 회복하지 못하는 것이 운명이라면, 당신이 의사를 부르든 부르지 않든 회복하지 못할 것이오.
et alterutrum fatum est;
그런데 둘 중 하나는 운명 지어져 있소.
medicum ergo adhibere nihil attinet. "
Recte genus hoc interrogationis ignavum atque iners nominatum est, quod eadem ratione omnis e vita tolletur actio.
그러므로 의사를 부르는 것은 아무 소용이 없소." 이러한 종류의 물음이 '게으르고 무위한 것'으로 명명된 것은 옳은데, 왜냐하면 똑같은 논리에 의해 인생에서 모든 행동이 사라질 것이기 때문이오.
Licet etiam inmutare, ut fati nomen ne adiungas et eandem tamen teneas sententiam, hoc modo:
"Si ex aeternitate verum hoc fuit: "Ex isto morbo convalesces", sive adhibueris medicum sive non adhibueris, convalesces;
운명이라는 이름을 덧붙이지 않고서도 같은 견해를 유지하도록 다음과 같이 바꾸는 것도 가능하오. "만약 영원으로부터 '당신은 그 병에서 회복할 것이다'라는 것이 참이었다면, 의사를 부르든 부르지 않든 회복할 것이오.
itemque, si ex aeternitate falsum hoc fuit: "Ex isto morbo convalesces", sive adhibueris medicum sive non adhibueris, non convalesces"
; deinde cetera.
마찬가지로 만약 영원으로부터 '당신은 그 병에서 회복할 것이다'라는 것이 거짓이었다면, 의사를 부르든 부르지 않든 회복하지 못할 것이오." 그리고 그 뒤는 똑같소.
Haec ratio a Chrysippo reprehenditur.
이 논증은 크뤼시포스에 의해 박타되오.