§1.18Quae quidem erat primo duobus ut dixi nominibus una;
이 (철학)은 내가 말한 바와 같이 처음에는 두 개의 명칭 하에 확실히 하나였소.
nihil enim inter Peripateticos et illam veterem Academiam differebat.
왜냐하면 페리파토스 학파와 저 고대 아카데미아 사이에는 아무런 차이도 없었기 때문이오.
abundantia quadam ingenii praestabat, ut mihi quidem videtur, Aristoteles, sed idem fons erat utrisque et eadem rerum expetendarum fugiendarumque partitio.
아리스토텔레스가 어떤 지혜의 풍요로움에 있어서 뛰어났지만, 적어도 내가 보기에는 그렇소만, 양자 모두에게 원천은 동일했고 추구해야 할 것과 피해야 할 것의 분류도 동일했소.
Sed quid ago' inquit
"aut sumne sanus qui haec vos doceo? nam etsi non sus Minervam ut aiunt, tamen inepte quisquis Minervam docet. "
Tum Atticus
"Tu vero"
inquit
"perge Varro;
"하지만 내가 무엇을 하고 있는가," 그가 말했소. "아니면 내가 그대들에게 이것들을 가르치고 있으니 제정신인가? 왜냐하면 사람들이 말하듯 '돼지가 미네르바를 [가르치는]' 것은 아닐지라도, 누구든 미네르바를 가르치는 자는 어리석은 짓을 하는 것이기 때문이오." 그러자 아티쿠스가 말했소. "바로 씨, 참으로 계속해 주시오.
valde enim amo nostra atque nostros, meque ista delectant cum Latine dicuntur et isto modo. "
"Quid me"
inquam
"putas, qui philosophiam iam professus sim populo nostro me exhibiturum. "
나는 우리의 것들과 우리의 사람들을 아주 사랑하며, 그것들이 라텐어로 그리고 그대와 같은 방식으로 이야기될 때 큰 기쁨을 느끼기 때문이오." "이미 우리 동포들에게 철학을 제시하겠다고 공언한 나에 대해서는 어떻게 생각하시오?"라고 내가 말했소.
§1.19"Pergamus igitur"
inquit, 'quoniam placet.
"그렇다면 계속합시다," 그가 말했소. "그것이 기분 좋은 일인 이상 말이오.
Fuit ergo iam accepta a Platone philosophandi ratio triplex, una de vita et moribus, altera de natura et rebus occultis, tertia de disserendo et quid verum quid falsum quid rectum in oratione pravumve quid consentiens quid repugnet iudicando.
그리하여 이미 플라톤으로부터 받아들여진 철학함의 삼중적 체계가 존재했소. 하나는 삶과 도덕에 관한 것, 두 번째는 자연과 감추어진 사물들에 관한 것, 세 번째는 논변과 말 속에서 무엇이 참이고 거짓인지, 무엇이 바르고 왜곡되었는지, 무엇이 조화롭고 모순되는지를 판단하는 것에 관한 것이었소.
Ac primum illam partem bene vivendi a natura petebant eique parendum esse dicebant, neque ulla alia in re nisi in natura quaerendum esse illud summum bonum quo omnia referrentur, constituebantque extremum esse rerum expetendarum et finem bonorum adeptum esse omnia e natura et animo et corpore et vita.
그리고 먼저 그들은 잘 살아가는 것에 관한 저 부분을 자연으로부터 구했고 자연에 순응해야 한다고 말했소. 또한 모든 것이 참조되어야 할 저 최고선은 자연 이외의 다른 어떤 것에서도 구해서는 안 된다고 하였으며, 추구해야 할 사물의 궁극이자 선의 종극은 영혼과 신체와 삶에 있어서 자연에 따른 모든 것을 획득하는 것이라고 규정했소.
corporis autem alia ponebant esse in toto alia in partibus, valetudinem vires pulchritudinem in toto, in partibus autem sensus integros et praestantiam aliquam partium singularum, ut in pedibus celeritatem, vim in manibus, claritatem in voce, in lingua etiam explanatam vocum impressionem;
한편 신체에 대해서는, 어떤 것들은 전체에, 다른 것들은 부분에 있는 것으로 보았소. 전체에는 건강, 힘, 아름다움을 두었고, 부분에는 온전한 감각과 개별 부분들의 어떤 탁월함을 두었으니, 예컨대 발에는 신속함을, 손에는 힘을, 목소리에는 명료함을, 혀에는 어휘들의 분명한 발음을 두었소.
§1.20animi autem quae essent ad comprehendendam ingeniis virtutem idonea, eaque ab his in naturam et mores dividebantur.
반면에 영혼에 대해서는, 자질에 의해 덕을 이해하기에 적합한 것들을 두었으며, 이것들은 그들에 의해 자연과 도덕으로 나뉘었소.
naturae celeritatem ad discendum et memoriam dabant, quorum utrumque mentis esset proprium et ingenii;
자연에 대해서는 배움의 신속함과 기억을 부여했으니, 이 두 가지는 모두 정신과 자질에 속하는 것이었소.
morum autem putabant studia esse et quasi consuetudinem, quam partim assiduitate exercitationis partim ratione formabant, in quibus erat ipsa philosophia;
도덕에 대해서는 탐구와 일종의 습관이 속한다고 생각했으니, 이를 그들은 부분적으로는 부단한 훈련을 통해, 부분적으로는 이성을 통해 형성했소. 그 안에 철학 자체가 있었소.
in qua quod inchoatum est neque absolutum progressio quaedam ad virtutem appellatur, quod autem absolutum, id est virtus, quasi perfectio naturae omniumque rerum quas in animis ponunt una res optima.
그리고 철학 안에서 시작되었으나 완성되지 않은 것은 덕을 향한 일종의 진보라 불리고, 반면에 완성된 것, 즉 덕은 자연의 이른바 완성으로서 그들이 영혼 속에 두는 모든 것들 중에서 유일하게 가장 뛰어난 것이오.
§1.21ergo haec animorum;
그러므로 이것들이 영혼의 선이오.
vitae autem (id enim erat tertium) adiuncta esse dicebant quae ad virtutis usum valerent.
반면에 삶에 대해서는 (그것이 세 번째 부분이었기 때문인데), 덕의 사용에 효력을 가지는 것들이 결합해 있다고 말했소.
Iam virtus in animi bonis et in corporis cernitur et in quibusdam quae non tam naturae quam beatae vitae adiuncta sunt.
이제 덕은 영혼의 선에서도, 신체의 선에서도, 그리고 자연에 속하기보다는 행복한 삶에 결합되어 있는 어떤 것들 속에서도 인식되오.
hominem enim esse censebant quasi partem quandam civitatis et universi generis humani, eumque esse coniunctum cum hominibus humana quadam societate.
왜냐하면 그들은 인간을 국가와 전체 인류의 일종의 부분으로 보았고, 인간이 다른 인간들과 어떤 인간 사회에 의해 결합되어 있다고 생각했기 때문이오.
ac de summo quidem atque naturali bono sic agunt;
그리고 최고이자 자연적인 선에 대해서 그들은 이와 같이 논하오.
cetera autem pertinere ad id putant aut adaugendum aut tenendum, ut divitias ut opes ut gloriam ut gratiam.
반면에 다른 것들(예컨대 부, 권력, 명예, 호의)은 그것을 증대시키거나 유지하는 데 연관되어 있다고 생각하오.
Ita tripertita ab his inducitur ratio bonorum,
이처럼 선의 삼분법적 체계가 그들에 의해 도입되오.
§1.22atque haec illa sunt tria genera quae putant plerique Peripateticos dicere.
그리고 이것들이 대부분의 사람들이 페리파토스 학파가 말한다고 생각하는 저 세 가지 종류의 선이오.
id quidem non falso;
그것은 참으로 틀린 생각이 아니니, 이 분류는 그들의 것이기 때문이오.
est enim haec partitio illorum; illud imprudenter, si alios esse Academicos qui tum appellarentur alios Peripateticos arbitrantur.
하지만 만일 그들이 당시에 그렇게 불렸던 아카데미아 학파와 페리파토스 학파가 서로 다른 부류라고 생각한다면, 그것은 사려 깊지 못한 일이오.
communis haec ratio, et utrisque hic bonorum finis videbatur, adipisci quae essent prima in natura quaeque ipsa per sese expetenda aut omnia aut maxima;
이 체계는 공통의 것이며, 양자 모두에게 이것이 선의 종극으로 보였소. 즉 자연에서 으뜸가는 것들과 그 자체로 추구해야 할 것들을 모두 혹은 그 중에서 가장 큰 것들을 획득하는 것이었소.
ea sunt autem maxima, quae in ipso animo atque in ipsa virtute versantur.
그리고 가장 큰 것들이란 영혼 자체와 덕 자체에 관련된 것들이오.
itaque omnis illa antiqua philosophia sensit in una virtute esse positam beatam vitam, nec tamen beatissimam nisi adiungerentur etiam corporis et cetera quae supra dicta sunt ad virtutis usum idonea.
따라서 저 고대 철학 전체는 행복한 삶이 오직 덕에만 놓여 있다고 인식했으나, 신체의 선과 덕의 사용에 적합한 것으로 위에 언급된 다른 것들이 결합되지 않는다면 가장 행복하지는 않다고 보았소.
§1.23Ex hac descriptione agendi quoque aliquid in vita et officii ipsius initium reperiebatur, quod erat in conservatione sui et in appetitione earum rerum quas natura praescriberet.
이 기술로부터 삶 속에서의 어떤 행동과 의무 자체의 시작도 발견되었으니, 그것은 자기 보존과 자연이 규정하는 사물들에 대한 욕구에 있었소.
hinc gignebatur fuga desidiae voluptatumque contemptio, ex quo laborum dolorumque susceptio multorum magnorumque recti honestique causa et earum rerum quae erant congruentes cum praescriptione naturae;
이로부터 태만의 회피와 쾌락에 대한 경멸이 생겨났고, 이 결과로 올바르고 고상한 일을 위해, 그리고 자연의 규정에 부합하는 사물들을 위해 수많은 크나큰 노고와 고통을 감수하는 일이 생겨났소.
unde et amicitia exsistebat et iustitia atque aequitas, eaeque et voluptatibus et multis vitae commodis anteponebantur.
이로부터 우정, 정의 및 공정함도 생겨났으며, 이것들은 쾌락과 삶의 많은 편의들보다 앞서 놓였소.
Haec quidem fuit apud eos morum institutio et eius partis quam primam posui forma atque descriptio.
이것이 실로 그들 사이의 도덕적 체계이자, 내가 처음에 두었던 저 부분의 형태와 기술이었소.