§1.18.1Caesar hac oratione Lisci Dumnorigem, Diviciaci fratrem, designari sentiebat, sed, quod pluribus praesentibus eas res iactari nolebat, celeriter concilium dimittit, Liscum retinet.
카이사르는 리스쿠스의 이 연설을 통해 디비키아쿠스의 동생인 둠노릭스가 지목되고 있음을 직감했으나, 많은 이들이 배석한 자리에서 이러한 사안들이 공론화되는 것을 원치 않았기에, 서둘러 회의를 해산하고 리스쿠스를 남겨 두었다.
§1.18.2Quaerit ex solo ea quae in conventu dixerat.
그는 단둘이 있게 된 리스쿠스에게 집회에서 말했던 바에 대해 캐물었다.
Dicit liberius atque audacius.
리스쿠스는 더 거침없고 대담하게 털어놓았다.
Eadem secreto ab aliis quaerit; reperit esse vera:
카이사르는 남몰래 다른 이들에게도 같은 사실을 알아보았고, 그것이 참임을 확인했다.
§1.18.3ipsum esse Dumnorigem, summa audacia, magna apud plebem propter liberalitatem gratia, cupidum rerum novarum.
바로 둠노릭스 본인이 극도로 대담한 자이며, 자신의 너그러움 덕분에 민중 사이에서 큰 인망을 얻고 있고, 새로운 변혁을 갈망하고 있다는 것이다.
Complures annos portoria reliquaque omnia Haeduorum vectigalia parvo pretio redempta habere, propterea quod illo licente contra liceri audeat nemo.
그는 수년 동안 관세와 하에두이인의 다른 모든 세금을 저렴한 가격에 낙찰받아 독점해 왔는데, 이는 그가 입찰할 때 아무도 감히 맞서 입찰하지 못했기 때문이다.
§1.18.4His rebus et suam rem familiarem auxisse et facultates ad largiendum magnas comparasse;
이러한 방편으로 그는 사재를 불렸을 뿐만 아니라, 베풀어 주기 위한 막대한 자금력도 갖추었다는 것이다.
§1.18.5magnum numerum equitatus suo sumptu semper alere et circum se habere,
항상 자비로 막대한 수의 기병을 양성하여 자신의 주변에 거느리고 있다는 것이다.
§1.18.6neque solum domi, sed etiam apud finitimas civitates largiter posse, atque huius potentiae causa matrem in Biturigibus homini illic nobilissimo ac potentissimo conlocasse;
비단 본국에서뿐만 아니라 인근 부족들 사이에서도 막강한 영향력을 행사하고 있으며, 이 권세를 공고히 하기 위해 어머니를 비투리게스인들 중 그곳에서 가장 고귀하고 유력한 남자에게 출가시켰다는 것이다.
§1.18.7ipsum ex Helvetiis uxorem habere, sororum ex matre et propinquas suas nuptum in alias civitates conlocasse.
자기 자신도 헬베티이인 중에서 아내를 맞이했고, 이복누이들과 친척 여성들을 다른 부족들에게 시집보내어 혼인 관계를 맺었다는 것이다.
§1.18.8Favere et cupere Helvetiis propter eam adfinitatem, odisse etiam suo nomine Caesarem et Romanos, quod eorum adventu potentia eius deminuta et Diviciacus frater in antiquum locum gratiae atque honoris sit restitutus.
이러한 혼인 동맹 때문에 그는 헬베티이인들을 지지하고 그들의 안녕을 바라고 있으며, 또한 개인적인 이유로 카이사르와 로마인들을 증오하는데, 그들의 도래로 자신의 권세는 약화된 반면 그의 형인 디비키아쿠스는 과거의 명망과 영예로운 지위를 되찾았기 때문이라는 것이다.
§1.18.9Si quid accidat Romanis, summam in spem per Helvetios regni obtinendi venire; imperio populi Romani non modo de regno, sed etiam de ea quam habeat gratia desperare.
만일 로마인들에게 무슨 일이라도 생긴다면, 그는 헬베티이인들을 통해 왕권을 손에 넣으리라는 극도의 희망을 품게 되지만, 로마 민중의 지배하에서는 왕권은 고사하고 현재 누리고 있는 인망마저 잃게 될 것이라며 절망하고 있다는 것이다.
§1.18.10Reperiebat etiam in quaerendo Caesar, quod proelium equestre adversum paucis ante diebus esset factum, initium eius fugae factum a Dumnorige atque eius equitibus (nam equitatui, quem auxilio Caesari Haedui miserant, Dumnorix praeerat): eorum fuga reliquum esse equitatum perterritum.
카이사르는 또한 조사 과정에서, 며칠 전에 있었던 패배한 기병전과 관련하여 그 퇴각의 발단이 둠노릭스와 그의 기병들에 의해 야기되었다는 점을 알아냈다. (왜냐하면 하에두이인들이 카이사르에게 원군으로 보낸 기병대를 둠노릭스가 통솔하고 있었기 때문이다.) 즉, 그들의 도주로 인해 남은 기병들마저 공포에 사로잡혔다는 것이었다.