§1.18.1Caesar hac oratione Lisci Dumnorigem, Diviciaci fratrem, designari sentiebat, sed, quod pluribus praesentibus eas res iactari nolebat, celeriter concilium dimittit, Liscum retinet.
凯撒从里斯库斯的这番话中,感到所指的就是迪维基亚库斯的兄弟多姆诺里克斯;但由于他不愿在有众人在场的情况下讨论这些事情,便迅速解散了会议,并留下了里斯库斯。
§1.18.2Quaerit ex solo ea quae in conventu dixerat.
他在单独一人时向他询问了他在会上所说的话。
Dicit liberius atque audacius.
里斯库斯说得更加毫无保留和大胆。
Eadem secreto ab aliis quaerit; reperit esse vera: §1.18.3ipsum esse Dumnorigem, summa audacia, magna apud plebem propter liberalitatem gratia, cupidum rerum novarum.
凯撒又私底下向其他人询问同样的事情,发现这些都是事实:事实上,正是多姆诺里克斯本人,具有极大的胆量,因其慷慨大方而在民众中享有极高的声望,极度渴望变革。
Complures annos portoria reliquaque omnia Haeduorum vectigalia parvo pretio redempta habere, propterea quod illo licente contra liceri audeat nemo.
多年来,他一直以低廉的价格买下哈杜伊人的关税以及所有其他税收,因为当他投标时,没有人敢跟他竞争投标。
§1.18.4His rebus et suam rem familiarem auxisse et facultates ad largiendum magnas comparasse; §1.18.5magnum numerum equitatus suo sumptu semper alere et circum se habere, §1.18.6neque solum domi, sed etiam apud finitimas civitates largiter posse, atque huius potentiae causa matrem in Biturigibus homini illic nobilissimo ac potentissimo conlocasse; §1.18.7ipsum ex Helvetiis uxorem habere, sororum ex matre et propinquas suas nuptum in alias civitates conlocasse. §1.18.8Favere et cupere Helvetiis propter eam adfinitatem, odisse etiam suo nomine Caesarem et Romanos, quod eorum adventu potentia eius deminuta et Diviciacus frater in antiquum locum gratiae atque honoris sit restitutus.
通过这些手段,他不仅增加了自己的私产,而且积累了雄厚财力以便施舍;他总是自费供养着大量的骑兵,并让他们留在自己身边;他不仅在国内,甚至在邻近的城邦中都拥有极大的权势;为了巩固这种权力,他把母亲嫁到了比图里格斯人中那里地位最高、势力最大的人;他自己娶了赫尔维蒂人的女子为妻,把同母异父的姐妹以及自己的其他女亲属也嫁到了其他城邦;由于这种姻戚关系,他偏袒并同情赫尔维蒂人,而且出于个人原因也憎恨凯撒和罗马人,因为由于他们的到来,他的权势被削弱了,而他的兄弟迪维基亚库斯则恢复了过去享有的声望和地位。
§1.18.9Si quid accidat Romanis, summam in spem per Helvetios regni obtinendi venire; imperio populi Romani non modo de regno, sed etiam de ea quam habeat gratia desperare.
如果罗马人遭遇不测,他抱有极大的希望通过赫尔维蒂人获得王位;但在罗马人民的统治下,他不仅对王位绝望,甚至对他目前所拥有的声望也感到绝望。
§1.18.10Reperiebat etiam in quaerendo Caesar, quod proelium equestre adversum paucis ante diebus esset factum, initium eius fugae factum a Dumnorige atque eius equitibus (nam equitatui, quem auxilio Caesari Haedui miserant, Dumnorix praeerat): eorum fuga reliquum esse equitatum perterritum.
凯撒在调查中还发现,在几天前进行的那场失利的骑兵战中,溃退的开端正是由多姆诺里克斯和他的骑兵造成的(因为哈杜伊人派来援助凯撒的骑兵队,正是由多姆诺里克斯指挥的);而由于他们的逃跑,其余的骑兵都惊恐万分。