§2323.
23.
Οὖρον δὲ ἐὰν τοτὲ μὲν καθαρὸν οὐρηθῇ, τοτὲ δὲ ὑπόστημα ἔχον λευκόν τε καὶ λεῖον, χρονιώτερα καὶ ἧσσον ἀσφαλῆ ταῦτ’ ἐστὶ τοῦ βελτίστου οὔρου.
소변에 대하여, 만약 어떤 때는 맑게 배출되고 어떤 때는 하얗고 매끄러운 침전물을 동반한다면, 이것들은 가장 좋은 소변보다 병을 더 오래 끌며 덜 안전하다.
Ἐὰν πυῤῥὸν καὶ λεπτὸν ᾖ τὸ οὖρον πολὺν χρόνον, κίνδυνος μὴ οὐ δύνηται διαρκέσαι ὁ ἄνθρωπος, ἕως ἂν πεπανθῇ τὸ οὖρον·
만약 소변이 오랫동안 붉고 묽다면, 소변이 성숙할 때까지 환자가 버티지 못할 위험이 있다.
καὶ ἢν ἄλλως περιεσομένου σημεῖα ᾖ, προσδέχου τουτέοις ἀπόστασιν προσεσομένην ἐς τὰ κάτω τῶν φρενῶν χωρία.
그리고 만약 다른 점에서 생존할 징후가 있다면, 이들에게 횡격막 아래 부위로 전이가 일어날 것을 예상하라.
§2424.
24.
Ἐν τοῖσι πυρετοῖσιν ἐὰν μεταβολὰς ἔχῃ τὸ οὖρον, χρόνον τε σημαίνει, καὶ ἀνάγκη τῷ ἀσθενέοντι μεταβάλλειν καὶ ἐπὶ τὰ χείρω καὶ ἐπὶ θάτερα.
열병에서 소변이 변화를 보인다면, 그것은 장기화를 의미하며, 환자가 더 나빠지는 방향으로든 그 반대 방향으로든 변화하는 것이 필연적이다.
§2525.
25.
Ἢν ἀρχόμενα οὖρα μὴ ὅμοια ᾖ, ἀλλὰ γένηται παχέα ἐκ λεπτῶν καὶ παντελῶς λεπτὰ, δύσκριτα καὶ ἀβέβαια τὰ τοιαῦτα.
만약 초기의 소변이 일정하지 않고, 묽은 상태에서 걸쭉해지거나 완전히 묽어진다면, 이러한 상태는 해결을 결정하기 어렵고 불안정하다.
§2626.
26.
Φυχροὶ ἱδρῶτες ξὺν μὲν ὀξεῖ πυρετῷ θανάσιμοι, ξὺν δὲ πρηυτέρῳ μῆκος σημαίνουσι τῆς νούσου.
차가운 땀은 급성 열을 동반하면 치명적이며, 더 완만한 열을 동반하면 질병의 장기화를 의미한다.
§2727.
27.
Καὶ ὅκου τοῦ σώματος θερμὸν, ἢ ψυχρὸν, ὅπου τοῦτο ἔνι, ἐνταῦθα ἡ νοῦσος.
그리고 몸의 어느 부위이든 뜨겁거나 차가운 곳이 있고, 그것이 그곳에 존재한다면 병은 그 자리에 있는 것이다.
§2828.
28.
Καὶ ὅκου ἐν ὅλῳ τῷ σώματι μεταβολαὶ ὀξεῖαι γίνονται, καὶ ἢν τὸ σῶμα ψύχηται, ἢ αὖθις θερμαίνηται, ἢ τὸ χρῶμα ἕτερον ἐξ ἑτέρου μεταβάλληται, μῆκος νούσου σημαίνουσιν.
또한 전신에서 급격한 변화가 일어나 몸이 식었다가 다시 뜨거워지거나, 피부색이 이랬다저랬다 변한다면, 그것들은 질병의 장기화를 의미한다.
§2929.
29.
Κἢν πυρέσσοντι ἱδρὼς ἐπιγένηται μὴ ἐκλείποντος τοῦ πυρετοῦ, κακόν·
열이 있는 환자에게 열이 내리지 않은 채 땀이 뒤따라 난다면 해롭다.
μηκύνει γὰρ ἡ νοῦσος καὶ ὑγρασίην σημαίνει.
왜냐하면 질병이 오래 끌고 수분이 과다함을 의미하기 때문이다.
§3030.
30.
Πυρέσσοντι ψυχροὶ ἱδρῶτες ἐπιγενόμενοι μακρὸν τὸν πυρετὸν σημαίνουσιν.
열이 있는 환자에게 차가운 땀이 뒤따라 나는 것은 열이 오래갈 것임을 의미한다.
§3131.
31.
Ἱδρὼς πουλὺς ἀκρήτως γινόμενος ὑγιαίνοντι νόσον σημαίνει, θέρεος μὲν μείω, ψύξεως δὲ πλείω.
건강한 사람에게 위기 없이 다량의 땀이 나는 것은 질병을 의미하는데, 여름에는 덜하고 추울 때는 더하다.
§3232.
32.
Οἷσι τὰ ὑποχωρήματα, ἐὰν ἐάσῃς ξυστῆναι, ὑφίσταται ὁκοῖον ξύσματα, ἢν ὀλίγα, ὀλίγη ἡ νοῦσος, ἢν πολλὰ, πολλή·
배설물을 가만히 두어 가라앉혔을 때 긁어낸 조각 같은 침전물이 생기는 사람들의 경우, 그것이 적으면 병이 가볍고 많으면 병이 중하다.
τουτέοισι ξυμφέρει τὴν κοιλίην ἐπικλύζειν.
이들에게는 관장을 하는 것이 이롭다.
Ὁκόσοις δὲ ἐν τῇ κάτω ὑποχωρήσει χολῆς μελαίνης ὕπεστιν, ἢν πλεῖον, πλείων ἡ νοῦσος, ἢν ἐλάσσω, ἐλάσσων.
아래로 나오는 배설물 속에 흑담즙이 섞여 있는 사람들의 경우, 그것이 많으면 병이 더 무겁고 적으면 더 가볍다.
§3333.
33.
Ἐὰν αἱ φλέβες σφύζωσι, καὶ τὸ πρόσωπον ἐῤῥωμένον ᾖ, καὶ τὰ ὑποχόνδρια μὴ λαπαρὰ, ἀλλὰ ἐπηρμένα, χρονίη ἡ νοῦσος, καὶ ἄνευ σπασμοῦ οὐ λύεται, ἢ αἵματος πολλοῦ ἐκ τῶν ῥινέων ῥύσιος, ἢ ὀδύνης ἰσχυρῆς.
만약 혈관이 강하게 뛰고 얼굴에 생기가 돌며, 계륵부가 가라앉지 않고 부풀어 올라 있다면, 병은 장기화되며 경련이나 코에서의 다량의 출혈, 혹은 격심한 통증이 발생하지 않고서는 해결되지 않는다.
§3434.
34.
Καὶ οἱ παλμοὶ ἐν τῇσι χερσὶ πουλυχρονίου πυρετοῦ σημεῖον, ἢ κρίσεως ξυντόμου ἐπὶ τὸ κάκιον·
또한 손에서의 떨림은 장기적인 열병의 징후이거나 악화로 향하는 급격한 위기의 징후이며, 이러한 경우 대부분 죽음에 이른다.
καὶ ἐπὶ τούτων τὰ πλεῖστα ἅπερ ἐς θάνατον.
35.
§3535.
아주 짧은 시간 안에 죽게 될 사람들에게는 처음부터 가장 중대한 징후들이 나타난다.
Τοῖσιν ἐλαχίστῳ χρόνῳ μέλλουσιν ἀπόλλυσθαι μέγιστα σημεῖα ἀπ’ ἀρχῆς γίνεται· δυσπνόητοι γάρ εἰσιν καὶ οὐ κοιμέονται τὰς νύκτας καὶ τὰ σημεῖα προφαίνουσιν ἐπικίνδυνα.
왜냐하면 그들은 호흡 곤란을 겪고 밤에 잠을 자지 못하며 위험한 징후를 보이기 때문이다.
§3636.
36.
Ξυνεχοῦς δὲ πυρετοῦ ἐὰν τεταρταῖος πονῆται καὶ ἑβδομῖος, καὶ μὴ κριθῇ ἑνδεκαταῖος, ὀλέθριος ὡς τὰ πολλὰ.
또한 지속열에서 나흘째와 이레째에 환자가 고통을 겪고 열하루째에 해결되지 않는다면 대체로 치명적이다.
§3737.
37.
Ὅσοι ὑπὸ τετάνου ἁλίσκονται, ἐν ταῖς τέσσαρσιν ἡμέραις ἀπόλλυνται·
파상풍에 걸린 사람들은 나흘 안에 죽는다.
ἢν δὲ ταύτας ἀποφύγωσιν, ὑγιέες γίνονται.
그러나 이 기간을 모면하면 건강해진다.
§3838.
38.
Ἐν τοῖσι καύσοισιν, ἐὰν ἐπιγένηται ἴκτερος καὶ λὺγξ πεμπταίῳ ἐόντι, θανατῶδες.
울열에서 닷새째에 황달과 딸꾹질이 뒤따라 발생한다면 치명적이다.
§3939.
39.
Ὑποστροφαὶ λαμβάνονται οἷς ἂν ἀπυρέτοισι γενομένοισιν ἀγρυπνίαι ἐῤῥωμέναι προσγίνωνται, ἢ ὕπνοι ταραχώδεες, ἢ ἀῤῥωστίη τοῦ σώματος, ἢ ἀλγήματα ἑνὸς ἑκάστου τῶν μελέων, καὶ ὅσοις ἂν οἱ πυρετοὶ παύσωνται, μήτε σημείων γενομένων λυτηρίων μήτ’ ἐν ἡμέρῃσι κρισίμῃσι·
재발은 열이 내린 후에 극심한 불면증이나 어수선한 수면, 혹은 몸의 쇠약, 혹은 각 사지의 통증이 뒤따르는 사람들에게 일어나며, 또한 해결하는 징후 없이 그리고 위기의 날이 아닐 때 열이 멈춘 사람들에게 일어난다.
καὶ ἐὰν, ἐκλελοιπότος τοῦ πυρετοῦ καὶ ἱδρῶτος ἐπιγενομένου, πυῤῥὸν οὖρον οὐρήσῃ, λευκὴν ὑπόστασιν ἔχον, προσδέχου τούτοις ὑποστροφὴν πυρετοῦ αὐθημερόν·
그리고 만약 열이 물러가고 땀이 뒤따라 난 후에, 흰 침전물을 동반한 붉은 소변을 본다면, 이들에게는 바로 당일에 열이 재발할 것을 예상하라.
αὗται δὲ αἱ ὑποστροφαὶ πεμπταῖαι κρίνονται ἀκίνδυνοι.
이러한 재발은 닷새째에 해결되어 위험이 없다.
Καὶ ἢν, κρίσιος ἐκγενομένης, οὖρον ἐρυθρὸν οὐρήσῃ ὑπόστασιν ἔχον ἐρυθρὴν, καὶ τουτέοις ὑποστροφὴ γίνεται τοῦ πυρετοῦ αὐθημερὸν, καὶ ὀλίγοι ἐκ ταύτης σώζονται.
그리고 만약 위기가 발생한 후에 붉은 침전물을 동반한 붉은 소변을 본다면, 이들에게도 당일에 열의 재발이 일어나며, 이 중에서 살아남는 사람은 적다.
Ὅταν ὑποστρέφῃ ὁ καῦσος, τὰ πολλὰ καὶ ἐξιδροῖ καὶ ἢν ἡμέρας λάβῃ ὑποστρέψας ὅσας τὸ πρῶτον·
울열이 재발할 때는 대체로 땀도 흘리며, 재발한 후 첫 번째와 같은 날 수 동안 지속된다.
ὑποτροπιάζει δὲ καὶ τρὶς [ὁ] πυρετὸς, ἢν μὴ περισσῇ ἡμέρῃ ἀφῇ ὑποτροπιάσας.
또한 만약 재발한 열이 홀수 날에 물러가지 않는다면, 열은 세 번째로도 재발한다.
Τὰ πολλὰ ἐὰν, ἀπέπτων ἐόντον τῶν οὔρων, καὶ τῶν ἄλλων σημείων μὴ κατὰ λόγον ἐόντων, ἡ νοῦσος [μὴ] κρισίμῃ ἡμέρῃ [ἀφῇ,] ὑποτροπιάζει·
대체로 소변이 미숙하고 다른 징후들이 이치에 맞지 않을 때 병이 위기의 날에 물러가지 않으면 재발한다.
ὁτὲ δὲ καὶ ὑποστρέφει ἐν κρισίμῃ ἡμέρῃ, τουτέων καταλειπομένων τοιούτων.
때로는 이러한 상태가 남겨진 채 위기의 날에 재발하기도 한다.