§1010.
10.
Ἴσως δ’ ἄν τις εἴποι·
아마도 어떤 이는 이렇게 말할 것이다.
πῶς οὖν τὰ ῥεύματα γίνεται διὰ τὰς φύσας;
“그렇다면 어떻게 카타르가 가스 때문에 일어나는가?
ἢ τίνα τρόπον τῶν αἱμοῤῥαγιῶν τῶν περὶ τὰ στέρνα τοῦτο αἴτιόν ἐστιν; οἶμαι δὲ καὶ ταῦτα δηλώσειν διὰ τωὐτὸ γινόμενα.
혹은 가슴 주위의 출혈에 대해 이것이 어떤 방식으로 원인이 되는가?” 나는 이것들 역시 같은 원인으로 인해 일어난다는 것을 보여줄 수 있다고 생각한다.
Ὅταν αἱ περὶ τὴν κεφαλὴν φλέβες γεμισθῶσιν ἠέρος, πρῶτον μὲν ἡ κεφαλὴ βαρύνεται τῶν φυσέων ἐγκειμένων·
머리 주위의 혈관들이 공기로 가득 찰 때, 첫째로 가스가 갇혀 있음으로 인해 머리가 무거워진다.
ἔπειτα εἰλεῖται τὸ αἷμα, οὐ διαχέειν δυναμένων διὰ τὴν στενότητα τῶν ὁδῶν·
그다음으로 통로들의 좁음으로 인해 혈관들이 혈액을 순환시키지 못하여 혈액이 정체된다.
τὸ δὲ λεπτότατον τοῦ αἵματος διὰ τῶν φλεβῶν ἐκθλίβεται·
그리고 혈액 중 가장 희박한 부분이 혈관을 통해 짜내어진다.
τοῦτο δὴ τὸ ὑγρὸν ὅταν ἀθροισθῇ, ῥεῖ δι’ ἄλλων πόρων·
이 액체가 축적되면 다른 구멍들을 통해 흘러간다.
ὅποι δ’ ἂν ἀθρόον ἀφίκηται τοῦ σώματος, ἐνταῦθα ξυνίσταται ἡ νοῦσος·
그리고 신체의 어떤 부위든 한꺼번에 도달하면, 그곳에 질병이 발생한다.
ἢν μὲν οὖν ἐπὶ τὴν ὄψιν ἔλθῃ, ταύτης ὁ πόνος· ἢν δὲ ἐς τὰς ἀκοὰς, ἐνταῦθ’ ἡ νοῦσος· ἢν δὲ ἐς τὰς ῥῖνας, κόρυζα γίνεται· ἢν δὲ ἐς τὰ στέρνα, βράγχος καλέεται.
그리하여 눈으로 흘러가면 그곳의 통증이 생기고, 귀로 흘러가면 그곳에 질병이 생기며, 코로 흘러가면 코감기가 되고, 가슴으로 흘러가면 쉰 목소리라 불린다.
Τὸ γὰρ φλέγμα δριμέσι χυμοῖσι μεμιγμένον, ὅποι ἂν προσπέσῃ ἐς ἀήθεας τόπους, ἑλκοῖ·
자극적인 체액과 섞인 점액은, 그것에 익숙하지 않은 부위에 닿으면 어디든 궤양을 일으키기 때문이다.
τῇ δὲ φάρυγγι ἁπαλῇ ἐούσῃ ῥεῦμα προσπῖπτον τρηχύτητας ἐμποιέει·
인두는 부드러워서 카타르가 부딪히면 거칠어짐을 유발한다.
τὸ γὰρ πνεῦμα τὸ διαπνεόμενον διὰ τῆς φάρυγγος ἐς τὰ στέρνα βαδίζει, καὶ πάλιν ἐξέρχεται διὰ τῆς ὁδοῦ ταύτης·
인두를 통해 호흡되는 기가 가슴으로 향했다가 다시 이 통로를 통해 나가기 때문이다.
ὅταν οὖν ἀπαντήσῃ τῷ ῥεύματι τὸ πνεῦμα κάτωθεν ἰὸν κάτω ἰόντι, βὴξ ἐπιγίνεται, καὶ ἀναῤῥίπτεται ἄνω τὸ φλέγμα·
그리하여 밑에서 올라오는 기가 아래로 내려가는 카타르와 마주칠 때, 기침이 발생하고 점액이 위로 뱉어지게 된다.
τουτέων δὲ τοιουτέων ἐόντων, ἡ φάρυγξ ἑλκοῦται, καὶ τρηχύνεται, καὶ θερμαίνεται, καὶ ἕλκει τὸ ἐκ τῆς κεφαλῆς ὑγρὸν θερμὴ ἐοῦσα·
이러한 상태가 됨으로써 인두는 궤양화되고 거칠어지며 열을 띠고, 뜨거워짐으로써 머리로부터 액체를 끌어당긴다.
ἡ δὲ κεφαλὴ πάλιν παρὰ τοῦ ἄλλου σώματος λαμβάνουσα ταύτῃ διδοῖ·
그러면 머리는 다시 신체의 다른 부분으로부터 그것을 받아 이 부위에 공급한다.
ὁκόταν γοῦν ἐθισθῇ τὸ ῥεῦμα ταύτῃ ῥέειν καὶ χαραδρωθέωσιν οἱ πόροι, διαδιδοῖ ἤδη καὶ ἐς τὰ στέρνα, δριμὺ δὲ ἐὸν τὸ φλέγμα προσπῖπτόν τε τῇ σαρκὶ ἑλκοῖ καὶ ἀναῤῥηγνύει τὰς φλέβας.
어쨌든 카타르가 이 방향으로 흐르는 데 익숙해지고 구멍들이 도랑처럼 파이게 되면, 이미 가슴으로까지 번지게 되는데, 점액은 자극적이라 살에 닿으면 궤양을 일으키고 혈관을 터뜨린다.
Ὁκόταν δὲ ἐκχυθῇ τὸ αἷμα ἐς ἀλλότριον τόπον, χρονιζόμενον καὶ σηπόμενον γίνεται πῦον, καὶ οὔτε ἄνω δύναται ἀνελθεῖν, οὔτε κάτω ὑπελθεῖν·
혈액이 비정상적인 곳으로 흘러나와 정체되고 부패하면 고름이 되는데, 위로 올라갈 수도 없고 아래로 내려갈 수도 없다.
ἄνω γὰρ οὐκ εὔπορος ἡ πορείη προσάντης τις οὖσα ὑγρῷ χρήματι καὶ ἑτέρῳ παντὶ βάρος ἔχοντι· κάτω δὲ κωλύει φραγμὸς ὁ τῶν φρενῶν.
위로는 액체 상태인 것이나 다른 무거운 모든 것에게 오르막길이라 통행이 쉽지 않기 때문이며, 아래로는 횡격막의 장벽이 가로막기 때문이다.
Διὰ τί δὲ δήποτε τὸ ῥεῦμα ἀναῤῥήγνυται τὸ μὲν αὐτόματον, τὸ δὲ διὰ πόνους;
그런데 왜 어떤 카타르는 자연적으로 터지고, 어떤 것은 과로로 인해 터지는 것일까?
αὐτόματον μὲν οὖν, ὅταν αὐτόματος ὁ ἀὴρ ἐλθὼν ἐς τὰς φλέβας στενοχωρίην ποιήσῃ τῇσι τοῦ αἵματος διεξόδοισιν·
자연적으로 터지는 것은, 공기가 자연적으로 혈관에 들어가 혈액의 통로에 협착을 일으킬 때이다.
τότε γὰρ πιεζεύμενον τὸ αἷμα πουλὺ γενόμενον ἀναῤῥηγνύει τοὺς πόρους, ᾗ ἂν ὡς τὰ μάλιστα βρίσῃ·
그때 압박을 받아 많아진 혈액이, 가장 강하게 압력이 가해지는 곳의 구멍들을 터뜨리는 것이다.
ὅσοι δὲ διὰ πόνων πλῆθος ᾑμοῤῥάγησαν, καὶ τούτοισιν οἱ πόνοι πνεύματος ἐνέπλησαν τὰς φλέβας, ἀνάγκη γὰρ τὸν πονέοντα τόπον κατέχειν τὸ πνεῦμα, τὰ δὲ ἄλλα τοῖσιν εἰρημένοισιν ὅμοια γίνεται.
반면 과도한 과로로 인해 출혈을 일으킨 사람들의 경우에도, 과로가 혈관들을 기로 채웠기 때문이다. 통증이 있는 부위를 기가 점유하는 것은 필연적이기 때문이다. 그리고 다른 것들은 이미 서술한 바와 비슷하게 일어난다.
§1111.
11.
Τὰ δὲ ῥήγματα πάντα γίνεται διὰ τάδε·
모든 파열은 다음 이유 때문에 일어난다.
ὁκόταν ὑπὸ βίης διαστέωσιν αἱ σάρκες ἀπ’ ἀλλήλων, ἐς δὲ τὴν διάστασιν ὑποδράμῃ πνεῦμα, τοῦτο τὸν πόνον παρέχει.
힘에 의해 살들이 서로 떨어지고, 그 떨어진 틈으로 기가 스며들 때, 이것이 통증을 유발하는 것이다.
§1212.
12.
Ἢν δὲ διὰ τῶν σαρκῶν αἱ φῦσαι διεξιοῦσαι τοὺς πόρους τοῦ σώματος ἀραιοὺς ποιήσωσιν, ἕπεται δὲ τῇσι φύσῃσιν ὑγρασίη, ἧς τὴν ὁδὸν ὁ ἀὴρ ἀπειργάσατο· διαβρόχου δὲ γενομένου τοῦ σώματος, ὑπεκτήκονται μὲν αἱ σάρκες, οἰδήματα δὲ ἐς τὰς κνήμας καταβαίνει·
만약 살을 통해 가스가 통과하여 신체의 구멍들을 성기게 만들고, 그 가스에 공기가 통로를 미리 닦아놓은 수분이 뒤따른다면, 신체가 물에 젖은 것처럼 되어 살은 밑에서부터 녹아내리고, 부종이 정강이로 내려간다.
καὶ λέγεται τὸ τοιοῦτον νόσημα ὕδρωψ.
그리고 이러한 질병을 수종이라 부른다.
Μέγιστον δὲ σημεῖον, ὅτι φῦσαι τοῦ νουσήματός εἰσιν αἴτιαι, τόδε ἐστίν·
가스가 이 질병의 원인이라는 가장 큰 증거는 다음과 같다.
ἤδη τινὲς ὀλεθρίως ἔχοντες ἐκαύθησαν καὶ ἐκενώθησαν τοῦ ὕδατος·
이미 죽어가는 몇몇 사람들이 소작되어 물이 배출되었다.
παραυτίκα μὲν τὸ ἐξιὸν ἐκ τῆς κοιλίης ὕδωρ πολὺ φαίνεται, χρονιζόμενον δὲ ἔλασσον γίνεται.
직후에는 배에서 나오는 물이 많아 보이지만, 시간이 흐르면 더 적어지게 된다.
Διὰ τί οὖν γίγνεται καὶ τοῦτο, δῆλον·
이것이 왜 일어나는지는 자명하다.
ὅτι παραυτίκα μὲν τὸ ὕδωρ ἠέρος πλῆρές ἐστιν· ὁ δὲ ἀὴρ ὄγκον παρέχεται μέγαν·
직후에는 물이 공기로 가득 차 있고, 공기는 큰 부피를 제공하기 때문이다.
ἀπιόντος δὲ τοῦ πνεύματος, ὑπολείπεται τὸ ὕδωρ αὐτό·
그러나 기가 떠나면 물 자체만 남겨지기 때문이다.
διὸ δὴ φαίνεται μὲν μικρὸν ἐὸν, ἔστι δὲ ἴσον.
따라서 실제로는 적어 보이지만, 양은 같다.
Ἄλλο δὲ αὐτέων τόδε σημεῖον·
그들에 대한 다른 증거는 다음과 같다.
κενωθείσης γὰρ παντελῶς τῆς κοιλίης, οὐδ’ ἐν τρισὶν ἡμέρῃσιν ὕστερον πάλιν πλήρεις γίνονται.
배가 완전히 비워진 후, 사흘도 지나지 않아 다시 가득 차게 된다.
Τί οὖν ἄρα ἐστὶ τὸ πληρῶσαν, ἀλλ’ ἢ πνεῦμα;
그렇다면 이것을 가득 채운 것은 기가 아니고 무엇이겠는가?
τί γὰρ ἂν οὕτως ἄλλο ταχέως ἐξεπλήρωσεν;
다른 무엇이 이토록 빠르게 가득 채웠겠는가?
οὐ γὰρ δήπου ποτόν γε τοσοῦτον ἐσῆλθεν ἐς τὸ σῶμα·
그토록 많은 음료가 몸속으로 들어갔을 리는 없다.
καὶ μὴν οὐδὲ σάρκες ὑπάρχουσιν ἔτι αἱ τηξόμεναι·
게다가 녹아내릴 살도 이제 존재하지 않는다.
λείπεται γὰρ ὀστέα καὶ νεῦρα καὶ ἶνες, ἀφ’ ὧν οὐδενὸς οὐδεμίη δύναιτ’ ἂν αὔξησις ὕδατος γεγενῆσθαι.
뼈와 힘줄과 섬유질만 남아 있을 뿐이며, 그것들 중 어느 것에서도 물의 증가가 일어날 수는 없기 때문이다.