§1111.
11.
Ῥήγνυται δὲ τὸ ὀστέον τάς τε ἀφανέας ῥωγμὰς καὶ τὰς φανερὰς, καὶ φλᾶται τὰς ἀφανέας φλάσιας, καὶ ἐσφλᾶται ἔσω ἐκ τῆς φύσιος τῆς ἑωυτέου, μάλιστα ὅταν ἕτερος ὑφ᾿ ἑτέρου τιτρωσκόμενος ἐπίτηδες τρωθῇ, ἢ ὁκόταν, ἐπίτηδες τρῶσαι βουλόμενος ἢ ἀέκων, ἐξ ὑψηλοτέρου γίγνηται ἡ βολὴ ἢ ἡ πληγὴ, ὁκοτέρη ἂν ᾖ μᾶλλον, ἢ ὅταν ἐξ ἰσοπέδου τοῦ χωρίου, καὶ ἢν περικρατέῃ τῇ χειρὶ τὸ βέλος, ἤν τε βάλλῃ, ἤν τε τύπτῃ, καὶ ἰσχυρότερος ἐὼν ἀσθενέστερον τιτρώσκῃ.
뼈가 눈에 보이지 않거나 눈에 보이는 균열로 갈라지고, 보이지 않는 부서짐으로 손상되며, 본래 위치로부터 안쪽으로 함몰되는 것은, 특히 한 사람이 다른 사람에 의해 다칠 때, 고의로 상처를 입었을 경우나, 고의로 상처를 입히고자 원했든 아니면 뜻하지 않게 원치 않았든 간에, 투척이나 타격(그 중 어느 것이 더 강하든 간에)이 높은 곳에서 행해졌을 때, 혹은 평지에서 행해졌더라도 투사물을 손으로 확실하게 쥐고 던지거나 칠 때, 그리고 더 강한 자가 더 약한 자를 다치게 할 때 가장 발생하기 쉽다.
Ὅσοι δὲ πίπτοντες τιτρώσκονται πρός τε τὸ ὀστέον καὶ αὐτὸ τὸ ὀστέον, ὁ ἀπὸ ὑψηλοτάτου πίπτων καὶ ἐπὶ σκληρότατον καὶ ἀμβλύτατον, τουτέῳ κίνδυνος τὸ ὀστέον ῥαγῆναι καὶ φλασθῆναι, καὶ ἔσω ἐσφλασθῆναι ἐκ τῆς φύσιος τῆς ἑωυτέου·
넘어짐으로써 뼈에 이르기까지 상처를 입고 뼈 자체도 다친 사람들 중에서, 가장 높은 곳에서 가장 단단하고 뭉툭한 것 위로 떨어진 사람은 뼈가 갈라지고 부서지며 본래 위치로부터 안쪽으로 함몰될 위험이 있다.
τῷ δ᾿ ἐξ ἰσοπέδου μᾶλλον χωρίου πίπτοντι καὶ ἐπὶ μαλθακώτερον, ἧσσον ταῦτα πάσχει τὸ ὀστέον, ἢ οὐκ ἂν πάθοι.
반면에 더 평평한 곳에서 더 부드러운 것 위로 떨어진 사람의 경우, 뼈가 이러한 손상을 입는 일이 더 적거나 전혀 입지 않을 것이다.
Ὅσα δὲ ἐσπίπτοντα ἐς τὴν κεφαλὴν βέλεα τιτρώσκει πρὸς τὸ ὀστέον καὶ αὐτὸ τὸ ὀστέον, τὸ ἀπὸ ὑψηλοτάτου ἐμπεσὸν καὶ ἥκιστα ἐξ ἰσοπέδου, καὶ σκληρότατόν τε ἅμα καὶ ἀμβλύτατον καὶ βαρύτατον, καὶ ἥκιστα κοῦφον καὶ ἥκιστα ὀξὺ καὶ μαλθακὸν, τοῦτο ἂν ῥήξειε τὸ ὀστέον καὶ φλάσειεν.
머리에 떨어져 뼈에 이르기까지 상처를 입히고 뼈 자체를 상하게 만드는 투사물들 중에서, 가장 높은 곳에서 떨어지고 가장 평지에서 던져지지 않은 것, 그리고 동시에 가장 단단하고 뭉툭하며 무겁고, 가장 가볍지 않고 날카롭지 않으며 부드럽지 않은 것이 뼈를 갈라지게 하고 부서뜨릴 것이다.
Καὶ μάλιστά γε ταῦτα πάσχειν τὸ ὀστέον κίνδυνος, ὅταν ταῦτά τε γίνηται, καὶ ἐς ἰθὺ τρωθῇ, καὶ κατ᾿ ἀντίον γένηται τὸ ὀστέον τοῦ βέλεος, ἤν τε πληγῇ ἐκ χειρὸς, ἤν τε βληθῇ, ἤν τέ τι ἐμπέσῃ αὐτέῳ, καὶ ἢν αὐτὸς καταπεσὼν τρωθῇ, καὶ ὁκωσοῦν τρωθεὶς κατ᾿ ἀντίον γενομένου τοῦ ὀστέου τῷ βέλει.
그리고 이러한 상황들이 발생하고 상처가 수직으로 나며, 뼈가 투사물에 맞서 대면하게 될 때 뼈가 이러한 손상을 입을 위험이 가장 크다. 그것이 손에 의한 타격이든, 던져진 것이든, 어떤 것이 그 위로 떨어진 것이든, 혹은 그 자신이 넘어져 상처를 입은 것이든, 어떻게 상처를 입었든 간에 뼈가 투사물에 대해 대면하고 있었다면 그러하다.
Τὰ δ᾿ ἐς πλάγιον τοῦ ὀστέου παρασύραντα βέλεα ἧσσον καὶ ῥήγνυσι τὸ ὀστέον, καὶ φλᾷ, καὶ ἔσω ἐσφλᾷ, κἢν ψιλωθῇ τὸ ὀστέον τῆς σαρκός·
반면에 뼈를 비스듬히 스쳐 지나간 투사물은 설령 뼈가 살로부터 드러나게 되더라도 뼈를 갈라지게 하거나 부서뜨리거나 안쪽으로 함몰시키는 일이 더 적다.
ἔνια γὰρ τῶν τρωμάτων τῶν οὕτω τρωθέντων οὐδὲ ψιλοῦται τὸ ὀστέον τῆς σαρκός.
왜냐하면 그렇게 해서 생긴 상처들 중 몇몇은 뼈가 살로부터 드러나지도 않기 때문이다.
Τῶν δὲ βελέων ῥήγνυσι μάλιστα τὸ ὀστέον τάς τε φανερὰς ῥωγμὰς καὶ τὰς ἀφανέας, καὶ φλᾶται καὶ ἐσφλᾷ ἔσω ἐκ τῆς φύσιος τῆς ἑωυτέου τὸ ὀστέον, τὰ στρογγύλα τε καὶ περιφερέα, καὶ ἀρτίστομα, ἀμβλέα τε ἐόντα καὶ βαρέα καὶ σκληρά·
투사물들 중에서 뼈에 눈에 보이는 균열이나 보이지 않는 균열을 가장 잘 일으키고, 뼈를 부서뜨리며 본래 위치로부터 안쪽으로 함몰시키는 것은, 둥글고 구형이며 끝이 뭉툭하고 동시에 무겁고 단단한 것이다.
καὶ τὴν σάρκα ταῦτα φλᾶται, καὶ πέπειρον ποιέει, καὶ κόπτει·
그리고 이것들은 살을 부서뜨리고 짓무르게 하며 타격을 준다.
καὶ τὰ ἕλκεα γίνεται ὑπὸ τῶν τοιουτέων βελέων, ἔς τε πλάγιον καὶ ἐν κύκλῳ, ὑπόκοιλα, καὶ διάπυά τε μᾶλλον γίγνεται, καὶ ὑγρά ἐστι, καὶ ἐπὶ πλέονα χρόνον καθαίρεται·
또한 이러한 투사물들에 의해 생기는 상처는 비스듬하거나 원형으로 나고 밑부분이 공동 형태가 되며, 더 화농하기 쉽고 습윤하며 더 오랜 시간 동안 정화된다.
ἀνάγκη γὰρ τὰς σάρκας τὰς φλασθείσας καὶ κοπείσας πῦον γενομένας ἐκτακῆναι.
왜냐하면 부서지고 타격을 입은 살은 고름이 되어 녹아내려야만 하기 때문이다.
Τὰ δὲ βέλεα τὰ προμήκεα, ἐπιπολὺ λεπτὰ ἐόντα καὶ ὀξέα καὶ κοῦφα, τήν τε σάρκα διατάμνει μᾶλλον ἢ φλᾷ, καὶ τὸ ὀστέον ὡσαύτως·
반면에 길쭉하고 매우 얇으며 날카롭고 가벼운 투사물은 살을 부서뜨리기보다는 오히려 베어내며, 뼈에 대해서도 마찬가지이다.
καὶ ἕδρην μὲν ἐμποιέει αὐτὸ καὶ διακόψαν (διακοπὴ γὰρ καὶ ἕδρη τωὐτόν ἐστι), φλᾷ δὲ οὐ μάλα τὸ ὀστέον τὰ τοιαῦτα βέλεα, οὐδὲ ῥήγνυσιν, οὐδ᾿ ἐκ τῆς φύσιος ἔσω ἐσφλᾷ.
그리고 그것을 베어냄으로써 자국을 만들지만(베인 자국과 자국은 같은 것이기 때문이다), 그러한 투사물들은 뼈를 그리 부서뜨리지도 않고 갈라지게 하지도 않으며 본래 위치로부터 안쪽으로 함몰시키지도 않는다.
Ἀλλὰ χρὴ πρὸς τῇ ὄψει τῇ ἑωυτέου, ὅ τι ἄν σοι φαίνηται ἐν τῷ ὀστέῳ, καὶ ἐρώτησιν ποιέεσθαι πάντων τουτέων (τοῦ γὰρ μᾶλλόν τε καὶ ἧσσον τρωθέντος ταῦτ᾿ ἐστὶ σημήϊα), καὶ ἢν ὁ τρωθεὶς καρωθῇ, καὶ σκότος περιχυθῇ, καὶ δῖνος ἔχῃ, καὶ πέσῃ.
그러나 의사는 자신이 관찰한 것, 즉 뼈에 무엇이 보이는가에 더하여, 이 모든 것들에 대한 질문도 행해야 한다(왜냐하면 이것들은 상처가 더 무거운지 혹은 더 가벼운지에 대한 징후들이기 때문이다). 즉, 부상당한 사람이 의식을 잃었는지, 눈앞이 캄캄해졌는지, 어지러움이 있었는지, 그리고 넘어졌는지 여부를 물어야 한다.