§742τάδε μὲν δή τις, ὡς ἐθέλοι, συγκρίνειν ἔχει·
이러한 일들에 대해서는 누구나 원하는 대로 비교해 볼 수 있을 것이다.
Μάλλιος δὲ ὁ τοῦ Σκιπίωνος διάδοχος τὴν ἀφαιρεθεῖσαν Ἀντιόχου γῆν ἐπιὼν καθίστατο, καὶ Γαλατῶν τῶν Ἀντιόχῳ συμμαχησάντων Τολιστοβοίους, ἀναφυγόντας ἐς τὸν Μύσιον Ὄλυμπον, ἐπιμόχθως τοῦ ὄρους ἐπιβὰς ἐτρέπετο φεύγοντας, ἕως ἔκτεινε καὶ κατεκρήμνισεν ὅσους ἀριθμήσασθαι διὰ τὸ πλῆθος οὐκ ἐγένετο, αἰχμαλώτους δʼ ἔλαβεν ἐς τετρακισμυρίους, ὧν τὰ μὲν ὅπλα κατέκαυσε, τὰ δὲ σώματα, οὐ δυνάμενος τοσόνδε πλῆθος ἐν πολέμοις περιάγεσθαι, τοῖς ἐγγὺς βαρβάροις ἀπέδοτο.
한편 스키피오의 후임자 만리우스는 안티오코스로부터 빼앗은 영토를 돌아다니며 정돈했고, 안티오코스와 동맹을 맺었던 갈라티아인들 중 미시아의 올림포스 산으로 도망친 톨리스토보기인들을 고생스럽게 산에 올라 추격하여 패주시켰는데, 그 수가 너무 많아 셀 수 없을 정도로 많은 이들을 죽이거나 절벽 아래로 떨어뜨렸다. 그는 약 사만 명의 포로를 잡았는데, 그들의 무기는 불태우고 그 몸은 전쟁 중에 그 많은 군중을 데리고 다닐 수 없었기에 인근의 야만인들에게 팔아넘겼다.
ἐν δὲ Τεκτοσάγαις τε καὶ Τρόκμοις ἐκινδύνευσε μὲν ἐξ ἐνέδρας, καὶ ἔφυγεν· ἐπανελθὼν δὲ ἐς αὐλιζομένους τε καὶ βεβυσμένους ὑπὸ πλήθους περιέστησε τοὺς ψιλοὺς αὐτοῖς, καὶ περιτρέχων ἐκέλευεν ἐσακοντίζειν μήτε προσπλεκομένους μήτε πλησιάζοντας.
텍토사게스인과 트로크모이인들에게서는 매복으로 인해 위험에 처해 도망치기도 했으나, 그들이 무리를 지어 빽빽하게 야영하고 있는 곳으로 돌아와 경보병들로 그들을 포위하고, 이리저리 달리며 엉겨 붙거나 다가가지 말고 투창을 던지라고 명령했다.
οὐδενὸς δὲ βέλους ἀτυχοῦντος διὰ τὴν πυκνότητα τῶν πολεμίων, ἔκτεινεν ἐς ὀκτακισχιλίους, καὶ ἐδίωξε τοὺς λοιποὺς ὑπὲρ Ἅλυν ποταμόν.
적들의 밀도가 높아 투창이 하나도 빗나가지 않은 덕분에 약 팔천 명을 죽였고, 남은 자들을 할리스 강 너머로 추격했다.
Ἀριαράθου δὲ τοῦ Καππαδοκῶν βασιλέως, καὶ τοῦδε συμμάχους πέμψαντος Ἀντιόχῳ, δεδιότος τε καὶ δεομένου καὶ διακόσια τάλαντα πέμψαντος ἐπὶ τῇ δεήσει τὴν χώραν οὐκ ἐπέδραμεν, ἀλλʼ ἐς τὸν Ἑλλήσποντον ἐπανῆλθε σὺν γάζῃ τε πολλῇ καὶ χρήμασιν ἀπείροις καὶ λείᾳ βαρυτάτῃ καὶ στρατῷ καταγόμῳ.
또한 안티오코스에게 동맹군을 보냈던 카파도키아의 왕 아리아라테스가 두려워하며 간청하고 그 간청과 함께 이백 타란톤을 보내오자 그의 영토를 침입하지 않았고, 많은 보물과 막대한 돈, 매우 무거운 전리품과 전리품으로 가득 찬 군대를 거느리고 헬레스폰토스로 돌아왔다.
§743τάδε μὲν καλῶς ἐπέπρακτο τῷ Μαλλίῳ·
이 일들은 만리우스에 의해 훌륭하게 완수되었다.
τὸ δʼ ἐντεῦθεν ἀλόγως πάμπαν ὥρᾳ θέρους πλεῦσαι μὲν ὑπερεῖδεν, οὔτε τὸ βάρος ὧν ἐπήγετο ποιησάμενος ἐνθύμιον, οὔτʼ ἐπειγόμενος διαπονεῖν ἢ γυμνάζειν ὁδοιπορίαις ἔτι στρατὸν οὐκ ἐς πόλεμον ὁρμῶντα ἀλλʼ ἐς οἰκείαν μετὰ λαφύρων ἐπανιόντα, διὰ δὲ Θρᾴκης ὥδευε, στενὴν καὶ μακρὰν καὶ δύσβατον ὁδόν, πνίγους ὥρᾳ, οὔτʼ ἐς Μακεδονίαν Φιλίππῳ προεπιστείλας ἀπαντᾶν, ἵνα παραπέμψειεν αὐτόν, οὔτε τὸν στρατὸν ἐς μέρη πολλὰ διελών, ἵνα κουφότερον βαδίζοι καὶ τὰ χρήσιμα εὐμαρέστερα ἔχοι, οὔτε τὰ σκευοφόρα συντάξας ἐς λόχους ὀρθίους, ἵνʼ εὐφυλακτότερα ᾖ.
그러나 그 이후 그의 행동은 완전히 불합리했다. 여름철에 배를 타고 가는 것을 무시했고, 자신이 운반하는 짐의 무게를 염두에 두지도 않았으며, 이제 전쟁을 하러 가는 것이 아니라 전리품을 가지고 고향으로 돌아가는 군대를 행군으로 더 지치게 하거나 훈련시킬 필요가 없음에도, 숨 막히는 더위의 계절에 좁고 길며 통과하기 어려운 길인 트라키아를 통과해 행군했다. 마케도니아의 필리포스에게 자신을 에스코트하기 위해 마중 나와 달라고 미리 편지를 보내지도 않았고, 군대를 여러 부분으로 나누어 더 가볍게 행군하고 필요한 물자를 더 쉽게 확보할 수 있게 지도 않았으며, 수하물 수송대를 종대로 정렬하여 더 지키기 쉽게 만들지도 않았다.
ἀλλʼ ἀθρόως ἦγεν ἅπαντας ἐπὶ μῆκος πολύ, καὶ τὰ σκευοφόρα εἶχεν ἐν μέσῳ, μήτε τῶν πρόσθεν αὐτοῖς δυναμένων ἐπικουρεῖν μήτε τῶν ὄπισθεν ὀξέως διὰ μῆκος ὁμοῦ καὶ στενότητα τῆς ὁδοῦ.
오히려 모두를 한데 모아 길게 늘어뜨려 이끌었고 수송대를 중간에 두었기에, 길의 길이와 좁음 때문에 앞의 사람도 뒤의 사람도 그들을 신속하게 구하러 갈 수 없었다.
ὅθεν αὐτῷ πανταχόθεν ἐς τὰ πλάγια τῶν Θρᾳκῶν ἐπικειμένων, πολὺ μέρος ἀπώλεσε τῆς τε λείας καὶ τῶν δημοσίων χρημάτων καὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ στρατοῦ.
이로 인해 트라키아인들이 사방에서 그의 측면을 공격했을 때, 그는 전리품과 공금, 그리고 군대 자체의 큰 부분을 잃었다.
μετὰ δὲ τῶν ὑπολοίπων ἐς Μακεδονίαν διεσώθη.
남은 자들과 함께 그는 마케도니아로 겨우 탈출했다.
ᾧ δὴ καὶ μάλιστα ἐγένετο καταφανὲς ὅσον ὤνησε παραπέμπων τοὺς Σκιπίωνας ὁ Φίλιππος, καὶ ὅσον ἥμαρτεν Ἀντίοχος ἐκλιπὼν τὴν Χερρόνησον.
이 일로 필리포스가 스키피오 형제를 호송해 준 것이 얼마나 유익했는지, 그리고 안티오코스가 케르소네소스에서 철수한 것이 얼마나 큰 잘못이었는지가 가장 분명해졌다.
ὁ δὲ Μάλλιος ἔκ τε Μακεδονίας Θεσσαλίαν διελθὼν καὶ ἐκ Θεσσαλίας Ἤπειρον ἐς Βρεντέσιον ἐπέρα, καὶ τὴν λοιπὴν στρατιὰν ἐς τὰ οἰκεῖα διαφεὶς ἐπανῆλθεν ἐς Ῥώμην.
만리우스는 마케도니아에서 테살리아를 거치고 테살리아에서 에페이로스를 거쳐 브린디시움으로 건너갔고, 남은 군대를 각자의 집으로 해산시킨 뒤 로마로 돌아왔다.
§744Ῥόδιοι δὲ καὶ Εὐμένης ὁ Περγάμου βασιλεὺς μέγα φρονοῦντες ἐπὶ τῇ κατʼ Ἀντιόχου συμμαχίᾳ, Εὐμένης μὲν αὐτὸς ἐς Ῥώμην ἐστέλλετο, Ῥόδιοι δὲ πρέσβεις ἔπεμπον.
로도스인들과 페르가몬의 왕 에우메네스는 안티오코스에 대항한 동맹에서의 기여를 자랑스럽게 여겨, 에우메네스 자신은 로마로 향했고 로도스인들은 사절을 보냈다.
ἡ βουλὴ δὲ Ῥοδίοις μὲν ἔδωκε Λυκίους τε καὶ Κᾶρας, οὓς οὐ πολὺ ὕστερον ἀπέστησεν αὐτῶν ὡς Περσεῖ τῷ Μακεδόνι μᾶλλον ἢ σφίσι πολεμοῦσι τῷ Περσεῖ προθυμοτέρων γενομένων, Εὐμένει δὲ παρέσχον ὅσα λοιπὰ ἀφῄρηντο Ἀντίοχον, χωρὶς Ἑλλήνων τῶν ἐν αὐτοῖς.
원로원은 로도스인들에게 리키아인들과 카리아인들을 주었으나, 얼마 지나지 않아 그들이 마케도니아의 페르세우스와 싸울 때 자신들보다 페르세우스에게 더 열성적으로 대하는 것을 보고 그들을 그들에게서 독립시켰다. 에우메네스에게는 그들 가운데 있는 그리스인들을 제외하고 안티오코스에게서 빼앗은 나머지 영토를 모두 주었다.
τούτων δὲ ὅσοι μὲν Ἀττάλῳ τῷ πατρὶ Εὐμένους ἐτέλουν φόρους, ἐκέλευσαν Εὐμένει συμφέρειν, ὅσοι δʼ Ἀντιόχῳ πρῶτον ἐτέλουν, ἀπέλυσαν τῶν φόρων καὶ αὐτονόμους ἀφῆκαν.
이들 그리스인들 중 에우메네스의 아버지 아탈로스에게 조공을 바치던 자들에게는 에우메네스에게 조공을 바치라고 명령했고, 처음에 안티오코스에게 바치던 자들은 조공을 면제하고 자치권을 남겨주었다.