§4.39.1ὁ δὴ καλούμενος Πόντος ἔχει τὴν μὲν περίμετρον ἔγγιστα τῶν δισμυρίων καὶ δισχιλίων σταδίων, στόματα δὲ διττὰ κατὰ διάμετρον ἀλλήλοις κείμενα, τὸ μὲν ἐκ τῆς Προποντίδος, τὸ δʼ ἐκ τῆς Μαιώτιδος λίμνης, ἥτις αὐτὴ καθʼ αὑτὴν ὀκτακισχιλίων ἔχει σταδίων τὴν περιγραφήν.
소위 폰토스는 그 둘레가 거의 2만 2천 스타디온에 달하며, 서로 정반대 방향에 위치한 두 개의 입구를 가지고 있는데, 하나는 프로폰티스로부터 오는 것이고, 다른 하나는 마이오티스 호수로부터 오는 것이며, 이 호수 자체는 둘레가 8천 스타디온이다.
§4.39.2εἰς δὲ τὰ προειρημένα κοιλώματα πολλῶν μὲν καὶ μεγάλων ποταμῶν ἐκ τῆς Ἀσίας ἐκβαλλόντων, ἔτι δὲ μειζόνων καὶ πλειόνων ἐκ τῆς Εὐρώπης, συμβαίνει τὴν μὲν Μαιῶτιν ἀναπληρουμένην ὑπὸ τούτων ῥεῖν εἰς τὸν Πόντον διὰ τοῦ στόματος, τὸν δὲ Πόντον εἰς τὴν Προποντίδα.
그리고 앞서 언급한 분지들로 아시아로부터 많은 큰 강들이 흘러들고, 유럽으로부터는 더욱 크고 수많은 강들이 흘러들기 때문에, 마이오티스 호수는 이들에 의해 가득 채워져 입구를 통해 폰토스로 흘러들고, 폰토스는 프로폰티스로 흘러들게 된다.
§4.39.3καλεῖται δὲ τὸ μὲν τῆς Μαιώτιδος στόμα Κιμμερικὸς Βόσπορος, ὃ τὸ μὲν πλάτος ἔχει περὶ τριάκοντα στάδια, τὸ δὲ μῆκος ἑξήκοντα, πᾶν δʼ ἐστὶν ἁλιτενές·
마이오티스 호수의 입구는 키메리아 보스포로스라 불리며, 너비는 약 30스타디온이고 길이는 60스타디온이며 온통 얕은 여울이다.
§4.39.4τὸ δὲ τοῦ Πόντου παραπλησίως ὀνομάζεται μὲν Βόσπορος Θρᾴκιος, ἔστι δὲ τὸ μὲν μῆκος ἐφʼ ἑκατὸν καὶ εἴκοσι στάδια, τὸ δὲ πλάτος οὐ πάντη ταὐτόν.
그리고 폰토스의 입구는 비슷하게 트라키아 보스포로스라 불리며, 길이는 120스타디온이지만 너비가 모든 곳에서 다 같지는 않다.
§4.39.5ἄρχει δὲ τοῦ στόματος ἀπὸ μὲν τῆς Προποντίδος τὸ κατὰ Καλχηδόνα διάστημα καὶ Βυζάντιον, §4.39.6ὃ δεκατεττάρων ἐστὶ σταδίων, ἀπὸ δὲ τοῦ Πόντου τὸ καλούμενον Ἱερόν, ἐφʼ οὗ τόπου φασὶ κατὰ τὴν ἐκ Κόλχων ἀνακομιδὴν Ἰάσονα θῦσαι πρῶτον τοῖς δώδεκα θεοῖς·
해협의 시작은 프로폰티스 쪽에서는 칼케돈과 비잔티움 사이의 간격이며, 그것은 14스타디온이다. 또한 폰토스 쪽에서는 소위 히에론이라 불리는 곳이 시작인데, 그곳은 이아손이 콜키스로부터 돌아올 때 열두 신에게 처음으로 제사를 지낸 곳이라고 전해진다.
ὃ κεῖται μὲν ἐπὶ τῆς Ἀσίας, ἀπέχει δὲ τῆς Εὐρώπης ἐπὶ δώδεκα στάδια πρὸς τὸ καταντικρὺ κείμενον Σαραπιεῖον τῆς Θρᾴκης.
이것은 아시아 쪽에 위치하며, 유럽 쪽에 정반대로 마주 보고 있는 트라키아의 사라피에온으로부터 12스타디온 떨어져 있다.
§4.39.7τοῦ δὲ ῥεῖν ἔξω κατὰ τὸ συνεχὲς τήν τε Μαιῶτιν καὶ τὸν Πόντον εἰσὶν αἰτίαι διτταί, μία μὲν αὐτόθεν καὶ πᾶσι προφανής, καθʼ ἥν, πολλῶν εἰσπιπτόντων ῥευμάτων εἰς περιγραφὴν ἀγγείων ὡρισμένων, πλεῖον ἀεὶ καὶ πλεῖον γίνεται τὸ ὑγρόν,
마이오티스 호수와 폰토스가 끊임없이 외부로 흘러나가는 데에는 두 가지 원인이 있다.
§4.39.8ὃ μηδεμιᾶς μὲν ὑπαρχούσης ἐκρύσεως δέον ἂν ἦν προσαναβαῖνον ἀεὶ μείζω καὶ πλείω τοῦ κοιλώματος περιλαμβάνειν τόπον, ὑπαρχουσῶν δʼ ἐκρύσεων ἀνάγκη τὸ προσγινόμενον καὶ πλεονάζον ὑπερπῖπτον ἀπορρεῖν καὶ φέρεσθαι συνεχῶς διὰ τῶν ὑπαρχόντων στομάτων·
하나는 즉각적이고 모든 이에게 명백한 것으로서, 이에 따르면 제한된 용기 안으로 수많은 흐름이 유입될 때 물의 양이 항상 점점 더 많아지게 되는데, 만약 흘러나가는 출구가 없다면 그것은 끊임없이 상승하여 분지의 더 넓고 많은 곳을 덮어야 했을 것이나, 출구가 존재하기 때문에 새로 유입되어 넘치는 물이 흘러넘쳐 기존의 입구들을 통해 끊임없이 흘러가게 마련이라는 것이다.
§4.39.9δευτέρα δέ, καθʼ ἥν, πολὺν καὶ παντοδαπὸν χοῦν εἰσφερόντων εἰς τὰ προειρημένα κοιλώματα τῶν ποταμῶν κατὰ τὰς τῶν ὄμβρων ἐπιτάσεις, ἐκπιεζόμενον τὸ ὑγρὸν ὑπὸ τῶν συνισταμένων ἐγχωμάτων ἀεὶ προσαναβαίνει καὶ φέρεται κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον διὰ τῶν ὑπαρχουσῶν ἐκρύσεων.
두 번째 원인은 폭우가 내릴 때 강들이 앞서 말한 분지들로 다량의 온갖 흙모래를 실어 나르기 때문에, 쌓이는 퇴적물에 밀려난 물이 항상 상승하여 같은 원리로 기존의 출구들을 통해 흘러가게 된다는 것이다.
§4.39.10τῆς δʼ ἐγχώσεως καὶ τῆς ἐπιρρύσεως ἀδιαπαύστου καὶ συνεχοῦς γινομένης ἐκ τῶν ποταμῶν, καὶ τὴν ἀπόρρυσιν ἀδιάπαυστον καὶ συνεχῆ γίνεσθαι διὰ τῶν στομάτων ἀναγκαῖον.
강들로부터 흙모래가 쌓이고 물이 유입되는 일이 쉬지 않고 끊임없이 일어나므로, 입구들을 통해 흘러나가는 일 또한 쉬지 않고 끊임없이 일어나는 것이 필연적이다.
§4.39.11αἱ μὲν οὖν ἀληθεῖς αἰτίαι τοῦ ῥεῖν ἔξω τὸν Πόντον αἵδʼ εἰσίν, οὐκ ἐξ ἐμπορικῶν ἔχουσαι διηγημάτων τὴν πίστιν, ἀλλʼ ἐκ τῆς κατὰ φύσιν θεω
그러므로 폰토스가 외부로 흘러나가는 진짜 원인들은 이것들이며, 상인들의 이야기에서 신뢰성을 얻은 것이 아니라 자연적인 관찰로부터 얻어진 것이다.