§16.14.1ὅτι φησὶ Πολύβιος ἐπεὶ δέ τινες τῶν τὰς κατὰ μέρος γραφόντων πράξεις γεγράφασι καὶ περὶ τούτων τῶν καιρῶν, ἐν οἷς τά τε κατὰ Μεσσηνίους καὶ τὰ κατὰ τὰς προειρημένας ναυμαχίας συνετελέσθη, βούλομαι βραχέα περὶ αὐτῶν διαλεχθῆναι.
폴리비오스는 말한다. 부분적인 역사들을 기술한 자들 중 일부가 메세니아인들의 일과 앞서 언급한 해전들이 행해진 이 시기들에 대해서도 기록했기 때문에, 나는 그들에 대해 짧게 논하고자 한다.
§16.14.2ποιήσομαι δʼ οὐ πρὸς ἅπαντας, ἀλλʼ ὅσους ὑπολαμβάνω μνήμης ἀξίους εἶναι καὶ διαστολῆς·
나는 모든 사람에 대해서가 아니라, 기억할 만하고 구별하여 음미할 만하다고 생각하는 자들에 대해서만 이를 행할 것이다.
εἰσὶ δʼ οὗτοι Ζήνων καὶ Ἀντισθένης οἱ Ῥόδιοι.
이들은 로도스인 제논과 안티스테네스이다.
§16.14.3τούτους δʼ ἀξίους εἶναι κρίνω διὰ πλείους αἰτίας.
내가 이들을 그럴 가치가 있다고 판단하는 데는 여러 이유가 있다.
καὶ γὰρ κατὰ τοὺς καιροὺς γεγόνασι καὶ προσέτι πεπολίτευνται καὶ καθόλου πεποίηνται τὴν πραγματείαν οὐκ ὠφελείας χάριν, ἀλλὰ δόξης καὶ τοῦ καθήκοντος ἀνδράσι πολιτικοῖς.
그들은 이 시기에 살았고 게다가 정계에 입문했으며, 대체로 저술 활동을 이익을 위해서가 아니라 명예와 정치가에게 걸맞은 의무를 위해 행했기 때문이다.
§16.14.4τῷ δὲ τὰς αὐτὰς γράφειν ἡμῖν πράξεις ἀναγκαῖόν ἐστι μὴ παρασιωπᾶν, ἵνα μὴ τῷ τῆς πατρίδος ὀνόματι καὶ τῷ δοκεῖν οἰκειοτάτας εἶναι Ῥοδίοις τὰς κατὰ θάλατταν πράξεις, ἡμῶν ἀντιδοξούντων πρὸς αὐτοὺς ἐνίοτε, μᾶλλον ἐπακολουθήσωσιν ἐκείνοις ἤπερ ἡμῖν οἱ φιλομαθοῦντες.
하지만 그들이 우리와 동일한 사건들을 기록하고 있기에 우리는 침묵해서는 안 되며, 이는 그들의 조국의 이름과 해전이 로도스인들에게 가장 친숙한 일인 것처럼 보인다는 사실 때문에, 우리가 때때로 그들과 상반된 의견을 가질 때 배우기를 열망하는 사람들이 우리보다 오히려 그들을 따르는 일이 없도록 하기 위해서이다.
§16.14.5οὗτοι τοιγαροῦν ἀμφότεροι πρῶτον μὲν τὴν περὶ Λάδην ναυμαχίαν οὐχ ἥττω τῆς περὶ Χίον, ἀλλʼ ἐνεργεστέραν καὶ παραβολωτέραν ἀποφαίνουσι καὶ τῇ κατὰ μέρος τοῦ κινδύνου χρείᾳ καὶ συντελείᾳ καὶ καθόλου φασὶ τὸ νίκημα γεγονέναι κατὰ τοὺς Ῥοδίους.
그리하여 이들 두 사람은 우선 라데 해전이 키오스 해전에 뒤지지 않으며 오히려 더 격렬하고 모험적이었다고 주장하고, 개별적인 전투에서의 위험과 전개에 있어 대체로 승리가 로도스인들에게 있었다고 말한다.
§16.14.6ἐγὼ δὲ διότι μὲν δεῖ ῥοπὰς διδόναι ταῖς αὑτῶν πατρίσι τοὺς συγγραφέας, συγχωρήσαιμʼ ἄν, οὐ μὴν τὰς ἐναντίας τοῖς συμβεβηκόσιν ἀποφάσεις ποιεῖσθαι περὶ αὐτῶν.
나로서는 역사가들이 자신의 조국에 어느 정도 기울어지는 것을 허용할 수는 있겠지만, 그렇다고 해서 조국에 대해 일어난 사실과 상반되는 주장을 해서는 안 된다고 생각한다.
§16.14.7ἱκανὰ γὰρ τὰ κατʼ ἄγνοιαν γινόμενα τοῖς γράφουσιν, ἃ διαφυγεῖν ἄνθρωπον δυσχερές·
저술가들에게는 무지의 소치로 생기는 오류만으로도 충분한데, 이는 인간으로서 피하기 어려운 일이기 때문이다.
§16.14.8ἐὰν δὲ κατὰ προαίρεσιν ψευδογραφῶμεν ἢ πατρίδος ἕνεκεν ἢ φίλων [ἢ] χάριτος, τί διοίσομεν τῶν ἀπὸ τούτου τὸν βίον ποριζομένων;
하지만 만약 우리가 의도적으로, 조국 때문이든 친구 때문이든 혹은 호의를 위해서든 거짓을 쓴다면, 이로부터 생계를 꾸려가는 자들과 우리가 무엇이 다르겠는가?
§16.14.9ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνοι τῷ λυσιτελεῖ μετροῦντες ἀδοκίμους ποιοῦσι τὰς αὑτῶν συντάξεις, οὕτως οἱ πολιτικοὶ τῷ μισεῖν ἢ τῷ φιλεῖν ἑλκόμενοι πολλάκις εἰς ταὐτὸ τέλος ἐμπίπτουσι τοῖς προειρημένοις.
왜냐하면 그들이 이익으로만 평가하여 자신들의 저술을 불신받게 만드는 것처럼, 정치가들 또한 증오나 사랑에 이끌려 종종 앞서 언급한 자들과 같은 결말에 빠지기 때문이다.
§16.14.10διὸ δεῖ καὶ τοῦτο τὸ μέρος ἐπιμελῶς τοὺς μὲν ἀναγινώσκοντας παρατηρεῖν, τοὺς δὲ γράφοντας αὐτοὺς παραφυλάττεσθαι.
그러므로 독자들은 이 부분을 면밀히 관찰해야 하고, 저술가들 스스로도 이를 경계해야 한다。