§9.13.6τότε δὲ ὁ Ἐπαμινώνδας Σκεδάσῳ καὶ ταῖς παισὶν ἐνήγιζέ τε καὶ εὔχετο, ὡς οὐ μᾶλλον ὑπὲρ σωτηρίας Θηβαίων ἢ καὶ τιμωρίας ἐκείνων τὸν ἀγῶνα ἐσόμενον.
그때 에파메이논다스는 스케다소스와 그의 딸들에게 공물을 바치며, 이 전투가 테베인들의 구원을 위해서라기보다는 오히려 그들을 위한 복수를 위한 것이 될 것이라며 기도했다.
τῶν δὲ βοιωταρχούντων οὐ κατὰ ταὐτὰ ἐγίνοντο αἱ γνῶμαι, διεστηκυῖαι δὲ πολὺ ἀπʼ ἀλλήλων·
그러나 보이오타르케스들의 의견은 일치하지 않았고 서로 크게 엇갈렸다.
Ἐπαμινώνδᾳ μὲν γὰρ ἤρεσκε καὶ Μάλγιδι καὶ Ξενοκράτει κατὰ τάχος πρὸς τοὺς Λακεδαιμονίους ποιεῖσθαι μάχην, Δαμοκλείδας δὲ καὶ Δαμόφιλος καὶ Σιμάγγελος συμβάλλειν μὲν οὐκ εἴων, ἐκέλευον δὲ ὑπεκθεμένους ἐς τὴν Ἀττικὴν γυναῖκας καὶ παῖδας ὡς πολιορκησομένους αὐτοὺς παρασκευάζεσθαι.
에파메이논다스와 말기스, 크세노크라테스는 라케다이몬인들과 신속하게 전투를 치르기를 원했으나, 다모클레이다스와 다모필로스, 시망겔로스는 교전을 허락하지 않고, 아내와 아이들을 아티카로 피란시킨 뒤 자신들이 포위될 것에 대비할 것을 명했다.
§9.13.7τῶν μὲν δὴ ἓξ ἐς τοσοῦτον ἦν κεχωρισμένα τὰ βουλεύματα·
이들 여섯 명의 계획은 이토록 어긋나 있었다.
προσγενομένης δὲ ψήφου τοῖς περὶ τὸν Ἐπαμινώνδαν τοῦ ἑβδόμου τῶν Βοιωταρχῶν, ὃς ἐφρούρει μὲν τὴν κατὰ τὸν Κιθαιρῶνα ἐσβολήν, ὄνομα δὲ ἦν οἱ Βραχυλλίδης, τούτου τοῦ ἀνδρός, ὡς ἐπανῆλθεν ἐς τὸ στρατόπεδον, προσθεμένου τοῖς περὶ τὸν Ἐπαμινώνδαν, τότε καὶ πᾶσιν ἐδέδοκτο ἀγῶνι διακρίνεσθαι.
그러나 키타이론 산길의 진입로를 수비하고 있었고 이름이 브라퀼리데스인 일곱 번째 보이오타르케스의 표가 에파메이논다스 일파에 더해지자, 이 인물이 진영으로 돌아와 에파메이논다스 일파에게 동조함에 따라, 비로소 전투로 승부를 가리기로 전원이 결의했다.
§9.13.8τῷ δὲ Ἐπαμινώνδᾳ καὶ ἐς ἄλλους Βοιωτῶν ὕποπτα ἦν, ἐς δὲ τοὺς Θεσπιεῖς καὶ περισσότερον·
그러나 에파메이논다스는 다른 보이오티아인들에게도 의구심을 품고 있었고, 테스피아이인들에게는 더욱 그러했다.
δείσας οὖν μὴ σφᾶς παρὰ τὸ ἔργον προδῶσιν, ἀποχώρησιν παρεῖχεν ἀπὸ στρατοπέδου τοῖς ἐθέλουσιν οἴκαδε·
이에 그들이 전투 중에 자신들을 배신할까 두려워하여, 집으로 가기를 원하는 자들에게 진영을 떠나도 좋다고 허락했다.
καὶ οἱ Θεσπιεῖς τε ἀπαλλάσσονται πανδημεὶ καὶ εἴ τισιν ἄλλοις Βοιωτῶν ὑπῆν δύσνοια ἐς τοὺς Θηβαίους.
그리하여 테스피아이인들은 아예 무리를 지어 떠났으며, 그 밖에 테베인들에게 반감을 품고 있던 다른 보이오티아인들도 떠나갔다.
§9.13.9ὡς δὲ ἐς χεῖρας συνῄεσαν, ἐνταῦθα οἱ σύμμαχοι τῶν Λακεδαιμονίων ἅτε αὐτοῖς καὶ τὸν πρὸ τοῦ χρόνον οὐκ ἀρεσκόμενοι τὸ ἔχθος μάλιστα ἐπεδείκνυντο, οὔτε κατὰ χώραν μένειν ἐθέλοντες, ἐνδιδόντες δὲ ὅπῃ σφίσιν οἱ πολέμιοι προσφέροιντο.
그리고 그들이 맞붙어 싸우게 되자, 이전부터 라케다이몬인들에게 불만을 품고 있던 동맹군들이 적대감을 가장 크게 드러내며 제자리를 지키려 하지 않았고, 적들이 공격해 오는 곳마다 길을 내주며 물러섰다.
αὐτοὺς δὲ Λακεδαιμονίους καὶ Θηβαίους ἐξ ἴσου καθίστη τοὺς μὲν ἐμπειρία τε ἡ προϋπάρχουσα καὶ ἅμα αἰδουμένους μὴ καταλῦσαι τῆς Σπάρτης τὸ ἀξίωμα, Θηβαῖοι δὲ ὑπὲρ τῆς πατρίδος καὶ πρὸ γυναικῶν καὶ παίδων τὸν κίνδυνον ἐφεστηκότα ἑώρων.
그러나 라케다이몬인들 자신과 테베인들은 동등한 형세를 이루었다. 전자는 이전부터 지녀온 전투 경험과 아울러 스파르타의 명예를 실추시키지 않으려는 수치심 때문이었고, 테베인들은 조국을 위해, 그리고 아내와 아이들을 위해 눈앞에 닥친 위험을 직시하고 있었기 때문이다.
§9.13.10ὡς δὲ ἄλλοι τε Λακεδαιμονίων τῶν ἐν τέλει καὶ ὁ βασιλεὺς ἐτεθνήκει Κλεόμβροτος, ἐνταῦθα τοὺς Σπαρτιάτας καὶ ταλαιπωρουμένους ἐπελάμβανεν ἀνάγκη μὴ ἐνδιδόναι·
다른 라케다이몬인 관리들과 왕 클레옴브로토스가 전사하자, 그곳에서 스파르타인들은 곤경에 처했음에도 물러설 수 없는 필사의 상황에 맞닥뜨렸다.
παρὰ γὰρ τοῖς Λακεδαιμονίοις αἴσχιστον ἐδέδοκτο εἶναι βασιλέως νεκρὸν ἐπὶ ἀνδράσι πολεμίοις γενόμενον περιοφθῆναι.
라케다이몬인들 사이에서는 왕의 시신이 적들의 손에 넘어가도록 방치하는 것을 가장 수치스러운 일로 여겼기 때문이다.
§9.13.11Θηβαίοις μὲν ἡ νίκη κατείργαστο ἐπιφανέστατα πασῶν ὁπόσας κατὰ Ἑλλήνων ἀνείλοντο Ἕλληνες·
테베인들의 승리는 그리스인이 그리스인을 상대로 거둔 모든 승리 중 가장 빛나는 방식으로 달성되었다.
Λακεδαιμόνιοι δὲ ἐς τὴν ὑστεραίαν τοὺς τεθνεῶτας διενοοῦντο ὡς θάψοντες καὶ ἀποστέλλουσι κήρυκα ἐς τοὺς Θηβαίους.
라케다이몬인들은 이튿날 전사자들을 묻어주려 계획하고 테베인들에게 전령을 보냈다.
Ἐπαμινώνδας δέ, ἐπιστάμενος ὡς ἐπικρύπτεσθαι τὰς συμφορὰς ἀεί ποτε οἱ Λακεδαιμόνιοι πεφύκασιν, ἔφασκεν ἀναίρεσιν τῶν νεκρῶν προτέροις αὐτῶν διδόναι τοῖς συμμάχοις, ἐπὶ δὲ ἐκείνοις ἀνελομένοις οὕτω καὶ τοὺς Λακεδαιμονίους ἠξίου θάπτειν τοὺς αὑτῶν.
그러나 에파메이논다스는 라케다이몬인들이 언제나 자신들의 재난을 감추려는 본성이 있음을 알고 있었기에, 전사자 인도를 그들의 동맹군에게 먼저 허락하겠다고 말했고, 그들이 시신을 수거해 간 뒤에야 라케다이몬인들도 자신들의 전사자들을 묻어야 한다고 요구했다.
§9.13.12ὡς δὲ τῶν συμμάχων οἱ μὲν οὐδὲ ἀρχὴν ἀνῃροῦντο ἅτε οὐ τεθνεῶτός σφισιν οὐδενός, τῶν δὲ ὀλίγον ἐφαίνετο εἶναι τὸ διεφθαρμένον, οὕτω Λακεδαιμόνιοί τε ἔθαπτον τοὺς αὑτῶν καὶ ἤδη Σπαρτιάτας ἐξελήλεγκτο εἶναι τοὺς κειμένους.
동맹군들 중 일부는 전사자가 한 명도 없었기에 아예 처음부터 시신을 수거하지 않았고, 다른 동맹군들에게는 전사자 수가 미미한 것으로 드러났기에, 이처럼 라케다이몬인들이 자신들의 전사자들을 묻게 되자 마침내 그곳에 누워 있는 자들이 스파르타인들임이 드러났다.
ἀπέθανον δὲ Θηβαίων τε καὶ ὅσοι παρέμειναν Βοιωτῶν ἑπτὰ καὶ τεσσαράκοντα ἄνδρες, Λακεδαιμονίων δὲ αὐτῶν πλείους ἢ χίλιοι.
테베인들과 끝까지 남은 보이오티아인들 중에서는 마흔일곱 명이 전사했으나, 라케다이몬인들 중에서는 그들 자신만으로도 천 명 이상이 전사했다.