§17.1.23̔υπὲρ δὲ Μωμέμφεώς εἰσι δύο νιτρίαι πλεῖστον νίτρον ἔχουσαι καὶ νομὸς Νιτριώτης.
모멩피스 상류에는 매우 많은 소다를 함유한 두 개의 소다 광산과 니트리오테스 현이 있다.
τιμᾶται δʼ ἐνταῦθα ὁ Σάραπις καὶ παρὰ μόνοις τούτοις θύεται ἐν Αἰγύπτῳ πρόβατον·
그곳에서는 사라피스가 숭배되며, 이집트에서 오직 이들만이 양을 희생 제물로 바친다.
πλησίον δὲ καὶ ἐνταῦθα πόλις Μενέλαος, ἐν ἀριστερᾷ δὲ ἐν τῷ Δέλτα ἐπὶ μὲν τῷ ποταμῷ Ναύκρατις, ἀπὸ δὲ τοῦ ποταμοῦ δίσχοινον διέχουσα ἡ Σάις καὶ μικρὸν ταύτης ὕπερθε τὸ τοῦ Ὀσίριδος ἄσυλον, ἐν ᾧ κεῖσθαι τὸν Ὄσιρίν φασιν.
그 근처에는 이곳에도 메넬라오스라는 도시가 있으며, 델타 내부의 왼편, 강변에는 나우크라티스가 있고, 강에서 2스코이노스 떨어진 곳에 사이스가 있으며, 그 조금 상류에는 오시리스의 성소가 있어 그곳에 오시리스가 묻혀 있다고 전해진다.
ἀμφισβητοῦσι δὲ τούτου πολλοί, καὶ μάλιστα οἱ τὰς Φιλὰς οἰκοῦντες τὰς ὑπὲρ Συήνης καὶ τῆς Ἐλεφαντίνης.
그러나 많은 사람들, 특히 시에네와 엘레판티네 상류에 있는 필라이의 주민들이 이에 대해 이의를 제기한다.
μυθεύουσι γὰρ δὴ διότι ἡ Ἶσις κατὰ πολλοὺς τόπους κατὰ γῆς θείη σοροὺς τοῦ Ὀσίριδος (μία δὲ τούτων ἦν ἔχουσα τὸν Ὄσιριν ἀφανὴς πᾶσι), τοῦτο δὲ πράξειε λαθεῖν βουλομένη τὸν Τυφῶνα, μὴ ἐπελθὼν ἐκρίψειε τὸ σῶμα τῆς θήκης.
그들이 전하는 신화에 따르면, 이시스가 여러 장소에 오시리스의 관을 땅속에 묻었는데 (이들 중 오직 하나만이 진짜 오시리스를 품고 있었으며 모두에게 감추어져 있었다), 이는 튀폰이 습격하여 관에서 시신을 꺼내 던져버리지 못하도록 그를 속이기 위해 한 일이라고 한다.
§17.1.24Ἀπὸ μὲν δὴ τῆς Ἀλεξανδρείας ἐπὶ τὴν τοῦ Δέλτα κορυφὴν αὕτη ἡ περιήγησις.
알렉산드리아에서 델타의 꼭대기까지의 개관은 이와 같다.
φησὶ δʼ ὁ Ἀρτεμίδωρος σχοίνων ὀκτὼ καὶ εἴκοσι τὸν ἀνάπλουν, τοῦτο δʼ εἶναι σταδίους ὀκτακοσίους τετταράκοντα, λογιζόμενος τριακονταστάδιον τὴν σχοῖνον·
아르테미도로스는 거슬러 올라가는 항로가 28스코이노스이며, 이는 1스코이노스를 30스타디온으로 계산하여 840스타디온에 해당한다고 말한다.
ἡμῖν μέντοι πλέουσιν ἄλλοτʼ ἄλλῳ μέτρῳ χρώμενοι τῶν σχοίνων ἀπεδίδοσαν τὰ διαστήματα, ὥστε καὶ τετταρακοντασταδίους καὶ ἔτι μείζους κατὰ τόπους ὁμολογεῖσθαι παρʼ αὐτῶν.
그러나 우리가 항해할 때 그들은 그때그때 다른 스코이노스 척도를 사용하여 거리를 알려주었기에, 일부 지역에서는 40스타디온 또는 그 이상의 크기가 그들 자신에 의해 인정되기도 했다.
καὶ διότι παρὰ τοῖς Αἰγυπτίοις ἄστατόν ἐστι τὸ τῆς σχοίνου μέτρον, αὐτὸς ὁ Ἀρτεμίδωρος ἐν τοῖς ἑξῆς δηλοῖ.
그리고 이집트인들 사이에서 스코이노스의 척도가 일정하지 않다는 사실은 아르테미도로스 자신도 이어서 명백히 밝히고 있다.
ἀπὸ μὲν γὰρ Μέμφεως μέχρι Θηβαΐδος τὴν σχοῖνον ἑκάστην φησὶν εἶναι σταδίων ἑκατὸν εἴκοσιν, ἀπὸ δὲ τῆς Θηβαΐδος μέχρι Συήνης ἑξήκοντα, ἀπὸ δὲ Πηλουσίου πρὸς τὴν αὐτὴν ἀναπλέουσι κορυφὴν σχοίνους μὲν πέντε καὶ εἴκοσί φησι σταδίους δὲ ἑπτακοσίους πεντήκοντα, τῷ αὐτῷ μέτρῳ χρησάμενος.
즉, 멩피스에서 테바이스까지는 각 스코이노스를 120스타디온으로 보고, 테바이스에서 시에네까지는 60스타디온으로 보며, 펠루시온에서 동일한 꼭대기로 거슬러 올라가는 이들에게는 동일한 척도를 사용하여 25스코이노스, 즉 750스타디온이라고 말하기 때문이다.
πρώτην δʼ ἐκ τοῦ Πηλουσίου προελθοῦσιν εἶναι διώρυγα τὴν πληροῦσαν τὰς κατὰ τὰ ἕλη καλουμένας λίμνας, αἳ δύο μέν εἰσιν, ἐν ἀριστερᾷ δὲ κεῖνται τοῦ μεγάλου ποταμοῦ ὑπὲρ τὸ Πηλούσιον ἐν τῇ Ἀραβίᾳ·
또한 펠루시온에서 출발하여 만나는 첫 번째 운하는 소위 '늪지의 호수들'을 채우는 것인데, 이 호수들은 두 개이며 대하의 왼편, 펠루시온 상류의 아라비아에 위치해 있다.
καὶ ἄλλας δὲ λέγει λίμνας καὶ διώρυγας ἐν τοῖς αὐτοῖς μέρεσιν ἔξω τοῦ Δέλτα.
그는 또한 동일한 지역에서 델타 외부의 다른 호수들과 운하들에 대해서도 말한다.
ἔστι δὲ καὶ νομὸς Σεθρωίτης παρὰ τὴν ἑτέραν λίμνην· ἕνα δὲ τῶν δέκα τῶν ἐν τῷ Δέλτα διαριθμεῖται καὶ τοῦτον·
다른 호수 옆에는 세트로이테스 현이 있는데, 그도 이것을 델타 내부의 열 개 현 중 하나로 꼽는다.
εἰς δὲ τὰς αὐτὰς λίμνας συμβάλλουσι καὶ ἄλλαι δύο διώρυγες.
그리고 동일한 호수들로 다른 두 개의 운하도 합류한다.
§17.1.25ἄλλη δʼ ἐστὶν ἐκδιδοῦσα εἰς τὴν Ἐρυθρὰν καὶ τὸν Ἀράβιον κόλπον κατὰ πόλιν Ἀρσινόην ἣν ἔνιοι Κλεοπατρίδα καλοῦσι.
또 다른 운하는 일부 사람들이 클레오파트리스라고 부르는 아르시노에 시 근처에서 홍해와 아라비아만으로 흘러든다.
διαρρεῖ δὲ καὶ διὰ τῶν πικρῶν καλουμένων λιμνῶν, αἳ πρότερον μὲν ἦσαν πικραί, τμηθείσης δὲ τῆς διώρυγος τῆς λεχθείσης μετεβάλοντο τῇ κράσει τοῦ ποταμοῦ, καὶ νῦν εἰσιν εὔοψοι, μεσταὶ δὲ καὶ τῶν λιμναίων ὀρνέων.
이는 또한 소위 '쓴 호수들'을 관통하여 흐르는데, 이 호수들은 예전에는 썼으나 앞서 언급한 운하가 뚫리면서 강물의 혼합으로 성질이 변해, 지금은 물고기가 풍부하고 호수 새들로 가득하다.
ἐτμήθη δὲ ἡ διῶρυξ κατʼ ἀρχὰς μὲν ὑπὸ Σεσώστριος πρὸ τῶν Τρωικῶν, οἱ δὲ ὑπὸ τοῦ Ψαμμιτίχου παιδός, ἀρξαμένου μόνον, εἶτʼ ἐκλιπόντος τὸν βίον, ὕστερον δὲ ὑπὸ Δαρείου τοῦ πρώτου, διαδεξαμένου τὸ ἑξῆς ἔργον.
이 운하는 처음에는 트로이아 전쟁 이전에 세소스트리스에 의해 뚫렸고, 혹은 프삼미티코스의 아들이 시작만 해두고 세상을 떠난 후, 나중에 다레이오스 1세가 그 뒤를 이어 공사를 넘겨받아 뚫었다고도 한다.
καὶ οὗτος δὲ δόξῃ ψευδεῖ πεισθεὶς ἀφῆκε τὸ ἔργον περὶ συντέλειαν ἤδη·
그러나 그 역시 잘못된 의견에 설득되어 완공 직전에 공사를 중단했다.
ἐπείσθη γὰρ μετεωροτέραν εἶναι τὴν Ἐρυθρὰν θάλατταν τῆς Αἰγύπτου καὶ εἰ διακοπείη πᾶς ὁ μεταξὺ ἰσθμός, ἐπικλυσθήσεσθαι τῇ θαλάττῃ τὴν Αἴγυπτον·
왜냐하면 홍해가 이집트보다 수위가 높아 만약 중간의 지협을 모두 뚫어버리면 이집트가 바다에 침수될 것이라는 말을 믿었기 때문이다.
οἱ μέντοι Πτολεμαϊκοὶ βασιλεῖς διακόψαντες κλειστὸν ἐποίησαν τὸν εὔριπον ὥστε ὅτε βούλοιντο ἐκπλεῖν ἀκωλύτως εἰς τὴν ἔξω θάλατταν καὶ εἰσπλεῖν πάλιν.
하지만 프톨레마이오스 왕조의 왕들은 이를 뚫고 닫을 수 있는 수로를 만들어, 그들이 원할 때 언제든 외해로 막힘없이 항해해 나갔다가 다시 들어올 수 있게 했다.
εἴρηται δὲ καὶ περὶ τῆς τῶν ὑδάτων ἐπιφανείας καὶ ἐν τοῖς πρώτοις ὑπομνήμασι.
수면의 높이에 대해서는 첫 번째 논고(제1-2권)에서도 이미 언급된 바 있다.