§11.14.1τῆς δʼ Ἀρμενίας τὰ μὲν νότια προβέβληται τὸν Ταῦρον, διείργοντα αὐτὴν ἀφʼ ὅλης τῆς μεταξὺ Εὐφράτου καὶ τοῦ Τίγριος, ἣν Μεσοποταμίαν καλοῦσι, τὰ δὲ ἑωθινὰ τῇ Μηδίᾳ συνάπτει τῇ μεγάλῃ καὶ τῇ Ἀτροπατηνῇ·
아르메니아의 남쪽은 타우로스 산맥이 가로막고 있어, 사람들이 메소포타미아라고 부르는 유프라테스강과 티그리스강 사이의 전 지역으로부터 아르메니아를 격리시킨다. 동쪽은 대미디아 및 아트로파테네와 접해 있다.
προσάρκτια δέ ἐστι τὰ ὑπερκείμενα τῆς Κασπίας θαλάττης ὄρη τὰ τοῦ Παραχοάθρα καὶ Ἀλβανοὶ καὶ Ἴβηρες καὶ ὁ Καύκασος ἐγκυκλούμενος τὰ ἔθνη ταῦτα καὶ συνάπτων τοῖς Ἀρμενίοις, συνάπτων δὲ καὶ τοῖς Μοσχικοῖς ὄρεσι καὶ Κολχικοῖς μέχρι τῶν καλουμένων Τιβαρανῶν·
북쪽에는 카스피해 위쪽에 위치한 파라코아트라스의 산들과 알바니아인, 이베리아인, 그리고 이 민족들을 둘러싸며 아르메니아인들과 접하고, 나아가 모스치카 및 콜키스의 산맥에 이르러 소위 티바라니인들의 땅까지 뻗어 있는 코카서스 산맥이 있다.
ἀπὸ δὲ τῆς ἑσπέρας ταῦτά ἐστι τὰ ἔθνη καὶ ὁ Παρυάδρης καὶ ὁ Σκυδίσης μέχρι τῆς μικρᾶς Ἀρμενίας καὶ τῆς τοῦ Εὐφράτου ποταμίας, ἣ διείργει τὴν Ἀρμενίαν ἀπὸ τῆς Καππαδοκίας καὶ τῆς Κομμαγηνῆς.
서쪽에는 이 민족들과 파리아드레스 산맥, 스쿠디세스 산맥이 있으며, 이들은 소아르메니아 및 아르메니아를 카파도키아와 코마게네로부터 격리하는 유프라테스강 연안 지역까지 이어진다.
§11.14.2ὁ γὰρ Εὐφράτης ἀπὸ τῆς βορείου πλευρᾶς τοῦ Ταύρου τὰς ἀρχὰς ἔχων τὸ μὲν πρῶτον ῥεῖ πρὸς δύσιν διὰ τῆς Ἀρμενίας, εἶτʼ ἐπιστρέφει πρὸς νότον καὶ διακόπτει τὸν Ταῦρον μεταξὺ τῶν Ἀρμενίων τε καὶ Καππαδόκων καὶ Κομμαγηνῶν, ἐκπεσὼν δʼ ἔξω καὶ γενόμενος κατὰ τὴν Συρίαν ἐπιστρέφει πρὸς χειμερινὰς ἀνατολὰς μέχρι Βαβυλῶνος καὶ ποιεῖ τὴν Μεσοποταμίαν πρὸς τὸν Τίγριν·
유프라테스강은 타우로스 산맥의 북쪽 사면에서 발원하여 처음에는 아르메니아를 통과해 서쪽으로 흐르다가, 이후 남쪽으로 방향을 틀어 아르메니아인들과 카파도키아인 및 코마게네인들 사이에서 타우로스 산맥을 뚫고 지나가며, 산 밖으로 나와 시리아에 이르면 겨울 일출 방향으로 꺾여 바빌론까지 흐르고 티그리스강과 함께 메소포타미아를 형성하기 때문이다.
ἀμφότεροι δὲ τελευτῶσιν εἰς τὸν Περσικὸν κόλπον.
그리고 두 강은 모두 페르시아만으로 흘러든다.
τὰ μὲν δὴ κύκλῳ τοιαῦτα, ὀρεινὰ σχεδόν τι πάντα καὶ τραχέα πλὴν τῶν πρὸς τὴν Μηδίαν κεκλιμένων ὀλίγων.
이처럼 주변 지형은 미디아 쪽으로 기울어진 일부 지역을 제외하면 거의 모두가 산이 많고 험준하다.
πάλιν δὲ τοῦ λεχθέντος Ταύρου τὴν ἀρχὴν λαμβάνοντος ἀπὸ τῆς περαίας τῶν Κομμαγηνῶν καὶ τῶν Μελιτηνῶν ἣν ὁ Εὐφράτης ποιεῖ, Μάσιον μέν ἐστι τὸ ὑπερκείμενον ὄρος τῶν ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ Μυγδόνων ἐκ νότου, ἐν οἷς ἡ Νίσιβίς ἐστιν·
한편, 앞서 언급한 타우로스 산맥이 유프라테스강이 형성하는 코마게네와 멜리테네의 건너편에서 다시 시작하는 곳에는, 메소포타미아의 뮈그도네스인들의 땅의 남쪽 위로 마시온산이 솟아 있다.
ἐκ δὲ τῶν πρὸς ἄρκτον μερῶν ἡ Σωφηνὴ κεῖται μεταξὺ τοῦ τε Μασίου καὶ τοῦ Ἀντιταύρου.
그 북쪽 구역에는 마시온산과 안티타우로스 산맥 사이에 소페네가 위치한다.
οὗτος δʼ ἀπὸ τοῦ Εὐφράτου καὶ τοῦ Ταύρου τὴν ἀρχὴν λαβὼν τελευτᾷ πρὸς τὰ ἑῷα τῆς Ἀρμενίας ἀπολαμβάνων μέσην τὴν Σωφηνήν, ἐκ θατέρου δὲ μέρους ἔχων τὴν Ἀκιλισηνὴν μεταξὺ ἱδρυμένην τοῦ Ταύρου τε καὶ τῆς τοῦ Εὐφράτου ποταμίας πρὶν ἢ κάμπτειν αὐτὴν ἐπὶ νότον.
이 안티타우로스 산맥은 유프라테스강과 타우로스 산맥에서 시작하여 아르메니아의 동쪽으로 이어지며 그 중간에 소페네를 품고 있고, 다른 한쪽에는 타우로스 산맥과 유프라테스강이 남쪽으로 굽이치기 전의 연안 지역 사이에 위치한 아킬리세네를 두고 있다.
βασίλειον δὲ τῆς Σωφηνῆς Καρκαθιόκερτα.
소페네의 왕도는 카르카티오케르타이다.
τοῦ δὲ Μασίου ὑπέρκειται πρὸς ἕω πολὺ κατὰ τὴν Γορδυηνὴν ὁ Νιφάτης, εἶθʼ ὁ Ἄβος, ἀφʼ οὗ καὶ ὁ Εὐφράτης ῥεῖ καὶ ὁ Ἀράξης, ὁ μὲν πρὸς δύσιν ὁ δὲ πρὸς ἀνατολάς·
마시온산 위쪽으로는 동쪽을 향해 고르뒤에네 지방에 이르는 곳에 니파테스산이 크게 솟아 있고, 다음으로 아보스산이 있는데, 여기에서 유프라테스강과 아락세스강이 발원하여 한쪽은 서쪽으로, 다른 한쪽은 동쪽으로 흐른다.
εἶθʼ ὁ Νίβαρος μέχρι τῆς Μηδίας παρατείνει.
그 후 니바로스산이 미디아까지 뻗어 나간다.
§11.14.3ὁ μὲν οὖν Εὐφράτης εἴρηται ὃν τρόπον ῥεῖ·
유프라테스강이 흐르는 방식에 대해서는 이미 말한 바와 같다.
ὁ δὲ Ἀράξης πρὸς τὰς ἀνατολὰς ἐνεχθεὶς μέχρι τῆς Ἀτροπατηνῆς κάμπτει πρὸς δύσιν καὶ πρὸς ἄρκτους καὶ παραρρεῖ τὰ Ἄζαρα πρῶτον, εἶτʼ Ἀρτάξατα, πόλεις Ἀρμενίων· ἔπειτα διὰ τοῦ Ἀραξηνοῦ πεδίου πρὸς τὸ Κάσπιον ἐκδίδωσι πέλαγος.
한편 아락세스강은 아트로파테네까지 동쪽으로 흐른 후 서쪽과 북쪽으로 방향을 바꾸어, 먼저 아자라를, 다음으로 아르메니아인들의 도시인 아르탁사타 옆을 흐르며, 그 후 아락세네 평원을 거쳐 카스피해로 흘러 들어간다.
§11.14.4ἐν αὐτῇ δὲ τῇ Ἀρμενίᾳ πολλὰ μὲν ὄρη πολλὰ δὲ ὀροπέδια, ἐν οἷς οὐδʼ ἄμπελος φύεται ῥᾳδίως, πολλοὶ δʼ αὐλῶνες οἱ μὲν μέσως οἱ δὲ καὶ σφόδρα εὐδαίμονες καθάπερ τὸ Ἀραξηνὸν πεδίον, διʼ οὗ ὁ Ἀράξης ποταμὸς ῥέων εἰς τὰ ἄκρα τῆς Ἀλβανίας καὶ τὴν Κασπίαν ἐκπίπτει θάλατταν, καὶ μετὰ ταῦτα ἡ Σακασηνὴ καὶ αὐτὴ τῇ Ἀλβανίᾳ πρόσχωρος καὶ τῷ Κύρῳ ποταμῷ, εἶθʼ ἡ Γωγαρηνή·
아르메니아 자체에는 많은 산과 고원이 있어 포도나무조차 쉽게 자라지 못하지만, 적당히 혹은 매우 비옥한 골짜기들도 많으며, 그것은 아락세스강이 흘러 알바니아의 끝자락과 카스피해로 빠져나가는 아락세네 평원과 같다. 그 뒤를 이어 역시 알바니아와 퀴로스강에 인접한 사카세네가 있고, 그다음으로 고가레네가 있다.
πᾶσα γὰρ ἡ χώρα αὕτη καρποῖς τε καὶ τοῖς ἡμέροις δένδρεσι καὶ τοῖς ἀειθαλέσι πληθύει, φέρει δὲ καὶ ἐλαίαν.
이 지역 전체가 과일과 재배된 나무, 상록수로 가득 차 있으며 올리브도 생산하기 때문이다.
ἔστι δὲ καὶ ἡ Φαυηνὴ τῆς Ἀρμενίας ἐπαρχία καὶ ἡ Κωμισηνὴ καὶ Ὀρχιστηνὴ πλείστην ἱππείαν παρέχουσα·
또한 아르메니아의 속주로는 파우에네가 있고, 코미세네와 가장 많은 기병을 제공하는 오르키스테네가 있다.
ἡ δὲ Χορζηνὴ καὶ Καμβυσηνὴ προσβορρόταταί εἰσι καὶ νιφόβολοι μάλιστα, συνάπτουσαι τοῖς Καυκασίοις ὄρεσι καὶ τῇ Ἰβηρίᾳ καὶ τῇ Κολχίδι·
초르제네와 캄뷔세네는 가장 북쪽에 위치하고 눈이 많이 내리는 곳으로, 코카서스 산맥과 이베리아, 콜키스에 접해 있다.
ὅπου φασὶ κατὰ τὰς ὑπερβολὰς τῶν ὀρῶν πολλάκις καὶ συνοδίας ὅλας ἐν τῇ χιόνι καταπίνεσθαι νιφετῶν γινομένων ἐπὶ πλέον·
이곳에서는 산을 넘을 때 폭설이 심해져 종종 상단 전체가 눈 속에 파묻힌다고 한다.
ἔχειν δὲ καὶ βακτηρίας πρὸς τοὺς τοιούτους κινδύνους, παρεξαίροντας εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ἀναπνοῆς τε χάριν καὶ τοῦ διαμηνύειν τοῖς ἐπιοῦσιν ὥστε βοηθείας τυγχάνειν, ἀνορύττεσθαι καὶ σώζεσθαι.
그들은 그러한 위험에 대비하여 지팡이를 휴대하는데, 호흡을 위해서 또한 뒤따라오는 사람들에게 알려 구조를 받고 파내어져 살아남을 수 있도록 지팡이를 표면으로 밀어 올린다.
ἐν δὲ τῇ χιόνι βώλους πήγνυσθαί φασι κοίλας περιεχούσας χρηστὸν ὕδωρ ὡς ἐν χιτῶνι, καὶ ζῷα δὲ ἐν αὐτῇ γεννᾶσθαι·
또한 눈 속에서는 마치 피막 속에 싸인 것처럼 좋은 물을 담은 속이 빈 덩어리가 얼어붙으며, 그 속에서 생물이 생겨난다고 한다.
καλεῖ δὲ σκώληκας Ἀπολλωνίδης, Θεοφάνης δὲ θρῖπας·
아폴로니데스는 이를 구더기라 부르고, 테오파네스는 나무좀이라 부른다.
κἀν τούτοις ἀπολαμβάνεσθαι χρηστὸν ὕδωρ, περισχισθέντων δὲ τῶν χιτώνων πίνεσθαι·
이 덩어리들 안에도 좋은 물이 갇혀 있어 피막이 찢어지면 그것을 마신다.
τὴν δὲ γένεσιν τῶν ζῴων τοιαύτην εἰκάζουσιν οἵαν τὴν τῶν κωνώπων ἐκ τῆς ἐν τοῖς μετάλλοις φλογὸς καὶ τοῦ φεψάλου.
이 생물들의 발생은 광산의 불꽃과 그을음에서 모기가 생겨나는 것과 유사한 것으로 추측된다.