§2.6#3ἅπαντα δὲ ταῖς περιγραφαῖς διορίζεται πρότερον, ὕστερον δὲ λαμβάνει τὰ χρώματα καὶ τὰς μαλακότητας καὶ τὰς σκληρότητας, ἀτεχνῶς ὥσπερ ἂν ὑπὸ ζωγράφου τῆς φύσεως δημιουργούμενα·
그러나 모든 것은 먼저 윤곽에 의해 규정되고, 나중에서야 색과 부드러움과 단단함을 취하는데, 이는 흡사 자연이라는 화가에 의해 제작되는 것과 같다.
καὶ γὰρ οἱ γραφεῖς ὑπογράψαντες ταῖς γραμμαῖς οὕτως ἐναλείφουσι τοῖς χρώμασι τὸ ζῷον.
왜냐하면 화가들도 선으로 밑그림을 그린 뒤에야 그렇게 동물에게 색을 칠하기 때문이다.
διὰ μὲν οὖν τὸ τὴν ἀρχὴν ἐν τῇ καρδία τῶν αἰσθήσεων εἶναι καὶ τοῦ ζῴου παντὸς αὕτη γίνεται πρῶτον·
그러므로 감각들의 원리이자 동물 전체의 원리가 심장에 있기 때문에 이것이 가장 먼저 생겨난다.
διὰ δὲ τὴν θερμότητα τὴν ταύτης, ᾗ τελευτῶσιν αἱ φλέβες ἄνω, τὸ ψυχρὸν συνίστησιν ἀντίστροφον τῇ θερμότητι τῇ περὶ τὴν καρδίαν τὸν ἐγκέφαλον.
그리고 위쪽으로 혈관들이 끝나는 곳에 있는 이 심장의 열 때문에, 찬 것이 심장 주변의 열에 대한 대조물로서 뇌를 결합시킨다.
διόπερ τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν λαμβάνει συνεχῆ τὴν γένεσιν μετὰ τὴν καρδίαν, καὶ μεγέθει τῶν ἄλλων διαφέρει·
그렇기 때문에 머리 주변 부위들은 심장에 이어 연속해서 생성을 취하며, 크기 면에서 다른 부위들보다 두드러진다.
πολὺς γὰρ καὶ ὑγρὸς ἐξ ἀρχῆς ὁ ἐγκέφαλος.
왜냐하면 뇌는 처음부터 양이 많고 습하기 때문이다.
ἔχει δ’ ἀπορίαν τὸ περὶ τοὺς ὀφθαλμοῦς συμβαῖνον τῶν ζῴων.
또한 동물들의 눈과 관련하여 일어나는 일은 난제를 지니고 있다.
μέγιστοι μὲν γὰρ ἐξ ἀρχῆς φαίνονται καὶ πεζοῖς καὶ πλωτοῖς καὶ πτηνοῖς, τελευταῖοι δὲ γίνονται τῶν μορίων·
왜냐하면 보행동물, 수생동물, 조류 모두에게서 눈은 처음에는 가장 크게 보이지만, 부위들 중에서는 가장 나중에 완성되기 때문이다.
ἐν τῷ μεταξὺ γὰρ χρόνῳ συμπίπτουσιν.
왜냐하면 그 중간 시기에 그것들이 쪼그라들기 때문이다.
αἴτιον δ’ ὅτι τὸ τῶν ὀφθαλμῶν αἰσθητήριον ἐστὶ μέν, ὥσπερ καὶ τὰ ἄλλα αἰσθητήρια, ἐπὶ πόρων· ἀλλὰ τὸ μὲν τῆς ἁφῆς καὶ γεύσεως εὐθύς ἐστι ἢ σῶμα ἢ τοῦ σώματός τι τῶν ζῴων, ἡ δ’ ὄσφρησις καὶ ἡ ἀκοὴ πόροι συνάπτοντες πρὸς τὸν ἀέρα τὸν θύραθεν, πλήρεις συμφύτου πνεύματος, περαίνοντες δὲ πρὸς τὰ φλέβια τὰ περὶ τὸν ἐγκέφαλον τείνοντα ἀπὸ τῆς καρδίας· ὁ δ’ ὀφθαλμὸς σῶμα μόνον ἴδιον ἔχει τῶν αἰσθητηρίων.
그 원인은 눈의 감각기관이 다른 감각기관들과 마찬가지로 통로들 위에 있지만, 촉각과 미각의 감각기관은 곧바로 동물들의 몸이거나 몸의 일부인 반면, 후각과 청각은 타고난 기로 가득 찬, 바깥 공기와 연결되는 통로들이며, 심장으로부터 뇌 주변으로 뻗어 있는 미세한 혈관들로 이르는 한편, 눈은 감각기관들 중에서 유일하게 고유한 몸을 가지고 있다.
ἔστι δ’ ὑγρὸν καὶ ψυχρόν, καὶ οὐ προϋπάρχον ἐν τῷ τόπῳ, καθάπερ καὶ τὰ ἄλλα μόρια δυνάμει, ἔπειτα ἐνεργείᾳ γινόμενα ὕστερον· ἀλλ’ ἀπὸ τῆς περὶ τὸν ἐγκέφαλον ὑγρότητος ἀποκρίνεται τὸ καθαρώτατον διὰ τῶν πόρων, οἰ φαίνονται φέροντες ἀπ’ αὐτῶν πρὸς τὴν μήνιγγα τὴν περὶ τὸν ἐγκέφαλον.
그것은 축축하고 차가우며, 다른 부위들이 가능태로 선존하다가 나중에 현실태로 생겨나는 것처럼 그 자리에 미리 존재하는 것이 아니라, 뇌 주변의 습기로부터 가장 순수한 부분이 통로들을 통해 분비되는 것인데, 이 통로들은 눈에서부터 뇌를 둘러싼 막으로 이어지는 것처럼 보인다.
τούτου δὲ τεκμήριον·
이것의 증거는 다음과 같다.
οὔτε γὰρ ἄλλο μόριον ὑγρὸν καὶ ψυχρόν ἐστιν ἐν τῇ κεφαλῇ παρὰ τὸν ἐγκέφαλον, τό τ’ ὄμμα ψυχρὸν καὶ ὑγρόν.
머리 속에는 뇌 말고는 축축하고 차가운 다른 부위가 없으며, 눈 또한 차갑고 축축하다.
ἐξ ἀνάγκης οὖν ὁ τόπος λαμβάνει μέγεθος τὸ πρῶτον, συμπίπτει δ’ ὕστερον.
따라서 필연적으로 그 자리는 처음에 크기를 취했다가 나중에 쪼그라들게 된다.
καὶ γὰρ περὶ τὸν ἐγκέφαλον συμβαίνει τὸν αὐτὸν τρόπον·
뇌에 관해서도 같은 방식으로 일이 일어나기 때문이다.
τὸ πρῶτον ὑγρὸς καὶ πολύς, ἀποπνέοντος δὲ καὶ πεττομένου σωματοῦταί τε μᾶλλον καὶ συμπίπτει καὶ ὁ ἐγκέφαλος (καὶ τὰ σώματα) καὶ τὸ μέγεθος τὸ τῶν ὀμμάτων.
처음에는 축축하고 양이 많지만, 증발하고 숙성됨에 따라 더 고체화되고, 뇌도 눈의 크기도 함께 쪼그라든다.
ἐξ ἀρχῆς δὲ διὰ μὲν τὸν ἐγκέφαλον ἡ κεφαλὴ μεγίστη, διὰ δὲ τὸ ὑγρὸν τὸ ἐν τοῖς ὄμμασιν οἱ ὀφθαλμοὶ μεγάλοι φαίνονται.
처음에는 뇌 때문에 머리가 가장 크고, 눈 속의 습기 때문에 눈이 크게 보인다.
τελευταῖοι δὲ λαμβάνουσι τέλος διὰ τὸ καὶ τὸν ἐγκέφαλον συνίστασθαι μόλις·
그러나 그것들이 가장 나중에 완성을 취하는 것은 뇌 또한 결합되기 어렵기 때문이다.
ὀψὲ γὰρ παύεται τῆς ψυχρότητος καὶ τῆς ὑγρότητος, ἐπὶ πάντων μέν, μάλιστα δ’ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων.
뇌가 차가움과 축축함을 멈추는 것이 늦기 때문인데, 모든 동물에게서 그러하지만 특히 사람에게서 가장 심하다.
διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τὸ βρέγμα τῶν ὀστῶν γίνεται τελευταῖον·
이 때문에 뼈들 중에서도 정수리뼈가 가장 나중에 생겨난다.
ἤδη γὰρ γεγενημένων θύραζε τῶν ἐμβρύων μαλακόν ἐστι τοῦτο τὸ ἐστοῦν τῶν παιδίων.
태아가 이미 바깥으로 태어난 후에도 아기들의 이 뼈는 부드럽기 때문이다.
αἶτιον δὲ τοῦ μάλιστ’ επὶ τῶν ἀνθρώπων τοῦτο συμβαίνειν, ὅτι τὸν ἐγκέφαλον ὑγρότατον ἔχουσι καὶ πλεῖστον τῶν ζῴων.
이 일이 특히 사람에게서 일어나는 원인은 사람이 동물들 중에서 가장 축축하고 가장 많은 뇌를 가지고 있기 때문이다.
τούτου δ’ αἴτιον ὅτι καὶ τὴν ἐν τῇ καρδίᾳ θερμότητα καθαρωτάτην.
그리고 이것의 원인은 심장 속의 열 또한 가장 순수하기 때문이다.
δηλοῖ δὲ τὴν εὐκρασίαν ἡ διάνοια·
사유가 이 좋은 조화를 보여준다.
φρονιμώτατον γάρ ἐστι τῶν ζῴων ἄνθρωπος.
왜냐하면 사람은 동물들 중에서 가장 지혜롭기 때문이다.
ἀκρατῆ δὲ καὶ τὰ παιδία μέχρι πόρρω τῆς κεφαλῆς ἐστὶ διὰ τὸ βάρος τὸ περὶ τὸν ἐγκέφαλον.
아기들 또한 뇌 주변의 무게 때문에 꽤 오랫동안 머리를 제어하지 못한다.
ὁμοίως δὲ καὶ τῶν μορίων ὅσα δεῖ κινεῖν·
움직여야 하는 부위들도 마찬가지이다.
ἡ γὰρ ἀρχὴ τῆς κινήσεως ὀψὲ κρατεῖ τῶν ἄνωθεν καὶ τελευταῖον, ὅσων ἡ κίνησις μὴ συνήρτηται πρὸς αὐτὴν ὥσπερ τῶν κώλων.
왜냐하면 운동의 원리가 사지처럼 운동이 원리에 직접 결합되어 있지 않은 위쪽 부위들을 통제하는 것은 늦고 또 가장 나중이기 때문이다.
τοιοῦτον δ’ ἐστὶ μόριον τὸ βλέφαρον.
눈꺼풀이 바로 그러한 부위이다.
ἐπεὶ δ’ οὐθὲν ποιεῖ περίεργον οὐδὲ μάτην ἡ φύσις, δῆλον ὡς οὐδ ὕστερον οὐδὲ πρότερον·
그리고 자연은 쓸데없는 일도 허황된 일도 전혀 하지 않으므로, 늦지도 빠르지도 않음이 분명하다.
ἔσται γὰρ τὸ γεγονὸς μάτην ἢ περίεργον.
그렇지 않다면 생겨난 것이 허황되거나 쓸데없는 것이 될 것이기 때문이다.
ὥσθ᾽ ἄμ᾽ ἀνάγκη τὰ βλέφαρα διαχωρίζεσθαι καὶ δύνασθαι κινεῖν.
따라서 눈꺼풀이 갈라지는 것과 그것을 움직일 수 있게 되는 것은 필연적으로 동시에 일어나야 한다.
ὀψὲ μὲν οὖν διὰ τὸ πλῆθος τῆς περὶ τὸν ἐγκέφαλον πέψεως τελειοῦται τὰ ὄμματα τοῖς ζῴοις, τελευταῖα δὲ διὰ τὸ σφόδρα κρατούσης τῆς κινήσεως εἶναι τὸ κινεῖν καὶ τὰ οὕτως πόρρω τῆς ἀρχῆς καὶ ἀπεψυγμένα τῶν μορίων.
그러므로 늦게, 뇌 주변의 숙성 과정이 많기 때문에 동물들에게서 눈이 완성되지만, 가장 나중인 것은 원리로부터 이처럼 멀고 또 차갑게 식은 부위들을 움직이는 일은 운동이 강력하게 지배하고 있을 때에야 속하는 일이기 때문이다.
δηλοῖ δὲ τὰ βλέφαρα τοιαύτην ἔχοντα τὴν φύσιν·
눈꺼풀이 그러한 본성을 지니고 있다는 것은 다음이 보여준다.
ἂν γὰρ καὶ ὁποσονοῦν βάρος γένηται περὶ τὴν κεφαλὴν δι᾽ ὕπνον ἢ μέθην ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων, οὐ δυνάμεθα τὰ βλέφαρα αἴρειν, οὕτω βάρος αὐτῶν ἐχόντων μικρόν.
즉 잠이나 취기 또는 그와 같은 다른 일로 인해 머리 주변에 아주 조금이라도 무게가 생기면, 우리는 눈꺼풀을 들어 올리지 못한다. 눈꺼풀 자체의 무게는 그처럼 가벼운데도 말이다.
περὶ μὲν οὖν ὀφθαλμῶν εἴρηται πῶς γίνονται καὶ διʼ ὅ τι, καὶ διὰ τίν᾽ αἰτίαν τελευταίαν λαμβάνουσι τὴν διάρθρωσιν·
이처럼 눈에 관해서는 어떻게 그리고 왜 생겨나는지, 그리고 어떤 원인 때문에 가장 나중에 구조 형성을 취하는지가 언급되었다.
τῶν δ᾽ ἄλλων γίνεται μορίων ἕκαστον ἐκ τῆς τροφῆς, τὰ μὲν τιμιώτατα καὶ μετειληφότα τῆς κυριωτάτης ἀρχῆς ἐκ τῆς πεπεμμένης καὶ καθαρωτάτης καὶ πρώτης τροφῆς, τὰ δ᾽ ἀναγκαῖα μόρια καὶ τούτων ἕνεκεν ἐκ τῆς χείσονος καὶ τῶν ὑπολειμμάτων καὶ περιττωμάτων.
다른 부위들 각각은 영양분으로부터 생겨난다. 가장 존귀하며 가장 주도적인 원리를 나누어 가진 부위들은 숙성되고 가장 순수하며 첫째가는 영양분으로부터 생겨나고, 필수적인 부위들과 이것들을 위해 존재하는 부위들은 더 열등하고 남은 것들과 잔여물들로부터 생겨난다.
ἅσπερ γὰρ οἰκονόμος ἀγαθός, καὶ ἡ φύσις.
훌륭한 집안 관리인처럼 자연 또한 그러하다.
οὐθὲν ἀποβάλλειν εἴωθεν ἐξ ὧν ἔστι ποιῆσαί τι χρηστόν.
자연은 무언가 유용한 것을 만들 수 있는 것들로부터는 그 어떤 것도 내버리지 않는 법이다.
ἐν δὲ ταῖς οἰκονομίαις τῆς γινομένης τροφῆς ἡ μὲν βελτίστη τέτακται τοῖς ἐλευθέροις, ἡ δὲ χείρων καὶ τὸ περίττωμα ταύτης οἰκέταις, τὰ δὲ χείριστα καὶ τοῖς συντρεφομένοις διδόασι ζῴοις.
집안 관리에서 마련된 음식 중 가장 좋은 것은 자유민들에게 배정되고, 더 열등한 것과 그것의 잔여물은 하인들에게, 가장 나쁜 것은 함께 길러지는 동물들에게 주어진다.