§54Μάλιστα δὲ τοῦτο συμφανές ἐστιν ἐπὶ τῆς ῥίνης·
이 점은 줄(사포)에서 특히 분명하다.
διὰ γάρ τὸ τὴν τοῦ ἀέρος πληγὴν ἅμα γίγνεσθαι κατὰ μικρὰ καὶ πολλά, τραχεῖς οἱ ψόφοι προσπίπτουσιν ἀπʼ αὐτῶν πρὸς τὴν ἀκοήν, καὶ μᾶλλον, ὅταν πρὸς σκληρόν τι παρατρίβωνται, καθάπερ καὶ ἐπὶ τῆς ἁφῆς·
왜냐하면 공기에 대한 타격이 동시에 미세하고 수없이 많이 일어나기 때문에, 그것들로부터 발생하는 소음이 거친 상태로 청각에 부딪히기 때문이며, 그것들이 무언가 단단한 것에 문질러질 때는 더욱 그러하다.
τὰ γὰρ σκληρὰ καὶ τραχέα βιαιότερον ποιεῖται τὴν αἴσθησιν.
이는 촉각에서도 마찬가지인데, 단단하고 거친 것이 더 격렬한 감각을 일으키기 때문이다.
§55Δῆλον δὲ τοῦτό ἐστι καὶ ἐπὶ τῶν ῥευμάτων·
또한 이 점은 흐르는 액체에서도 분명하다.
τοῦ γὰρ ἐλαίου γίνεται πολὺ πάντων τῶν ὑγρῶν ὁ ψόφος ἀδηλότερος διὰ τὴν συνέχειαν τὴν τῶν μορίων.
왜냐하면 올리브유의 소리는 그 미립자들의 연속성 때문에 모든 액체 중에서 두드러지게 덜 지각되기 때문이다.
Λεπταὶ δʼ εἰσὶ τῶν φωνῶν, ὅταν ὀλίγον ᾖ τὸ πνεῦμα τὸ ἐκπῖπτον.
반면에 목소리가 가늘어지는 것은 배출되는 숨이 적을 때이다.
§56Διὸ καὶ τῶν παιδίων γίγνονται λεπταί, καὶ τῶν γυναικῶν καὶ τῶν εύνούχων, ὁμοίως δὲ καὶ τῶν διαλελυμένων διὰ νόσον ἢ πόνον ἢ ἀτροφίαν·
그러므로 아이들의 목소도 가늘어지고, 여성과 내시들의 목소리도 마찬가지이며, 질병이나 과로 혹은 영양실조로 인해 쇠약해진 이들의 목소리도 그러하다.
οὐ δύνανται γὰρ πολὺ τὸ πνεῦμα διὰ τὴν ἀσθένειαν ἐκπέμπειν.
이들은 약함 때문에 많은 숨을 내보내지 못하기 때문이다.
§57Δῆλον δʼ ἐστὶ καὶ ἐπὶ τῶν χορδῶν·
또한 현에서도 이 점은 분명하다.
ἀπὸ γὰρ τῶν λεπτῶν καὶ τὰ φωνία γίγνεται λεπτὰ καὶ στενὰ καὶ τριχώδη, διὰ τὸ καὶ τοῦ ἀέρος τὴν πληγὴν γίγνεσθαι κατὰ στενόν.
왜냐하면 가는 현에서는 목소리 역시 가늘고 좁으며 머리카락처럼 미세해지기 때문인데, 이는 공기에 대한 타격 역시 좁은 곳에서 일어나기 때문이다.
Οἵας γὰρ ἂν τὰς ἀρχὰς ἔχωσι τῆς κινήσεως αἱ τοῦ ἀέρος πληγαί, τοιαύτας καὶ τὰς φωνὰς συμβαίνει γίγνεσθαι προσπιπτούσας πρὸς τὴν ἀκοήν, οἷον ἀραιὰς ἢ πυκνάς, ἢ μαλακὰς ἢ σκληράς, ἢ λεπτὰς ἢ παχείας.
왜냐하면 공기에 대한 타격이 운동의 시작 단계에서 어떤 성질을 갖느냐에 따라 청각에 부딪히는 목소리 역시 그렇게 되기 때문이니, 예컨대 성기거나 조밀하고, 부드럽거나 단단하며, 가늘거나 굵어지는 것이다.
§58Ἀεὶ γὰρ ὁ ἕτερος ἀὴρ τὸν ἕτερον κινῶν ὡσαύτως ποιεῖ τὴν φωνὴν ἅπασαν ὁμοίαν, καθάπερ ἔχει καὶ ἐπὶ τῆς ὀξύτητος καὶ τῆς βαρύτητος·
왜냐하면 언제나 한쪽 공기가 다른 쪽 공기를 움직여 목소리 전체를 똑같이 유사하게 만들기 때문인데, 이는 고음과 저음에서도 마찬가지이다.
καὶ γὰρ τὰ τάχη τὰ τῆς πληγῆς τὰ ἕτερα τοῖς ἑτέροις συνακολουθοῦντα διαφυλάττει τὰς φωνὰς ταῖς ἀρχαῖς ὁμοίως.
왜냐하면 타격의 속도들이 서로를 뒤따르면서 목소리를 시작 단계와 마찬가지로 유지해 주기 때문이다.
§59Αἱ δὲ πληγαὶ γίνονται μὲν τοῦ ἀέρος ὑπὸ τῶν χορδῶν πολλαὶ καὶ κεχωρισμέναι, διὰ δὲ μικρότητα τοῦ μεταξὺ χρόνου τῆς ἀκοῆς οὐ δυναμένης συναισθάνεσθαι τὰς διαλείψεις, μία καὶ συνεχὴς ἡμῖν ἡ φωνὴ φαίνεται, καθάπερ καὶ ἐπὶ τῶν χρωμάτων·
그리고 현에 의해 일어나는 공기에 대한 타격은 많고 분리되어 있지만, 그 사이의 시간이 매우 짧아 청각이 그 끊김을 지각하지 못하기 때문에, 목소리는 우리에게 하나이며 연속적인 것으로 보인다.
καὶ γὰρ τούτων τὰ διεστηκότα δοκεῖ πολλάκις ἡμῖν συνάπτειν ἀλλήλοις, ὅταν φέρωνται ταχέως.
이는 색채에서도 마찬가지인데, 떨어져 있는 색채들도 빠르게 움직일 때는 종종 우리에게 서로 연결되어 있는 것처럼 보이기 때문이다.
§60Τὸ δὲ αὐτὸ συμβαίνει τοῦτο καὶ περὶ τὰς συμφωνίας.
이와 똑같은 일이 협화음에서도 일어난다.
Διὰ γὰρ τὸ περισυγκαταλαμβάνεσθαι τοὺς ἑτέρους ἤχους ὑπὸ τῶν ἑτέρων, καὶ γίγνεσθαι τὰς καταπαύσεις αὐτῶν ἅμα, λανθάνουσιν ἡμᾶς αἱ μεταξὺ γιγνόμεναι φωναί.
왜냐하면 한쪽 소리들이 다른 쪽 소리들에 의해 함께 감싸이고, 그것들의 멈춤이 동시에 일어나기 때문에, 그 사이에 일어나는 소리들은 우리에게 알아차려지지 않기 때문이다.
§61Πλεονάκις μὲν γὰρ ἐν πάσαις ταῖς συμφωνίαις ὑπὸ τῶν ὀξυτέρων φθόγγων αἱ τοῦ ἀέρος γίγνονται πληγαὶ διὰ τὸ τάχος τῆς κινήσεως· τὸν δὲ τελευταῖον τῶν ἤχων ἅμα συμβαίνει προσπίπτειν ἡμῖν πρὸς τὴν ἀκοὴν καὶ τὸν ἀπὸ τῆς βραδυτέρας γιγνόμενον.
왜냐하면 모든 협화음에서 더 높은 음들에 의해 공기에 대한 타격이 운동의 속도 때문에 더 자주 일어나지만, 타격의 마지막 소리는 더 느린 운동에서 생기는 소리와 동시에 우리 청각에 부딪히기 때문이다.
§62Ὤστε τῆς ἀκοῆς οὐ δυναμένης αἰσθάνεσθαι, καθάπερ εἴρηται, τὰς μεταξὺ φωνάς, ἅμα δοκοῦμεν ἀμφοτέρων τῶν φθόγγων ἀκούειν συνεχῶς.
그 결과, 이미 말했듯이 청각이 그 사이의 목소리를 지각할 수 없기 때문에, 우리는 두 음을 동시에 연속해서 듣는 것처럼 생각하게 된다.
Παχεῖαι δʼ εἰσὶ τῶν φωνῶν τοὐναντίον, ὅταν ᾖ τὸ πνεῦμα πολὺ καὶ ἀθρόον ἐκπῖπτον·
이와 반대로 목소리가 굵어지는 것은 숨이 많이, 그리고 한꺼번에 배출될 때이다.
διὸ καὶ τῶν ἀνδρῶν εἰσὶ παχύτεραι καὶ τῶν τελείων αὐλῶν, καὶ μᾶλλον ὅταν πληρώσῃ τις αὐτοὺς τοῦ πνεύματος.
그러므로 성인 남성의 목소리도 더 굵고, 완성된 아우로스의 소리도 그러하며, 그것들에 숨을 가득 불어넣을 때는 더욱 그러하다.
§63Φανερὸν δʼ ἐστίν·
그리고 이는 분명하다.
καὶ γὰρ ἄν πιέσῃ τις τὰ ζεύγη, μᾶλλον ὀξντέρα ἡ φωνὴ γίγνεται καὶ λεπτοτέρα.
왜냐하면 만약 누군가가 아우로스의 리드를 누른다면 목소리가 더 높아지고 가늘어지기 때문이다.
Κἂν κατασπάσῃ τις τὰς σύριγγας, κἂν δὲ ἐπιλάβῃ, παμπλείων ὁ ὄγκος γίγνεται τῆς φωνῆς διὰ τὸ πλῆθος τοῦ πνεύματος, καθάπερ καὶ ἀπὸ τῶν παχυτέρων χορδῶν.
반면에 누군가가 조절관을 끌어내리거나 구멍을 막는다면, 숨의 양이 풍부하기 때문에 목소리의 볼륨은 지극히 커지는데, 이는 더 굵은 현에서 나는 소리와도 같다.
§64Παχεῖαι δὲ γίγνονται καὶ τῶν τραγιζόντων καὶ τῶν βραγχιώντων, καὶ μετὰ τοὺς ἐμέτους, διὰ τὴν τραχύτητα τῆς ἀρτηρίας καὶ διὰ τὸ μὴ ὑπεξάγειν ἀλλʼ αὐτοῦ προσκόπτουσαν ἀνειλεῖσθαι τὴν φωνὴν καὶ λαμβάνειν ὄγκον, καὶ μάλιστα διὰ τὴν ὑγρότητα τοῦ σώματος.
또한 변성기를 겪는 이들과 목이 쉰 이들, 그리고 구토를 한 뒤의 사람들의 목소리도 굵어진다. 이는 기관의 거침 때문이며, 목소리가 빠져나가지 못하고 그 자체에 부딪쳐 되돌아와 볼륨을 얻기 때문이고, 무엇보다도 신체의 습기 때문이다.