§8.70.1ταῦτα διανοηθεὶς τῇ μετὰ τὸν θρίαμβον ἡμέρᾳ συνεκάλεσε τὸ πλῆθος εἰς ἐκκλησίαν·
이 일들을 염두에 두고, 개선식 다음 날 그는 민중을 민회로 소집했다.
καὶ παρελθὼν ἐπὶ τὸ βῆμα, ὡς ἔθος ἐστὶ ποιεῖν τοῖς τεθριαμβευκόσι, πρῶτον μὲν ἀπέδωκε τὸν ὑπὲρ τῶν πραχθέντων αὐτῷ λόγον, οὗ κεφάλαια ἦν ταῦτα·
그리고 연단으로 나아가 개선식을 치른 자들이 하는 관습대로, 먼저 자신이 이룬 일들에 대해 보고를 하였는데, 그 요지는 다음과 같았다.
§8.70.2ὅτι τῆς μὲν πρώτης ὑπατείας τυχὼν τὸ Σαβίνων ἔθνος ἀντιποιούμενον τῆς ἡγεμονίας μάχῃ νικήσας ὑπήκοον ἠνάγκασε Ῥωμαίοις γενέσθαι· ἀποδειχθεὶς δὲ τὸ δεύτερον ὕπατος τὴν ἐμφύλιον ἔπαυσε τῆς πόλεως στάσιν καὶ κατήγαγε τὸν δῆμον εἰς τὴν πατρίδα, Λατίνους δὲ συγγενεῖς μὲν ὄντας τῆς Ῥωμαίων πόλεως, ἀεὶ δὲ τῆς ἡγεμονίας καὶ τῆς δόξης αὐτῇ φθονοῦντας, εἰς φιλότητα συνήγαγε τῆς ἰσοπολιτείας μεταδούς, ὥστε μηκέτι ἀντίπαλον, ἀλλὰ πατρίδα τὴν Ῥώμην νομίζειν.
즉, 첫 번째 집정관직을 맡았을 때는 패권을 다투던 사비니 부족을 전투에서 격파하여 로마인에게 복종하도록 강제했다는 것, 두 번째로 집정관에 임명되었을 때는 로마 시의 내분을 종식시키고 민중을 조국으로 복귀시켰다는 것, 그리고 로마 시의 친족이면서도 늘 그 패권과 명예를 시기하던 라티니인들을 평등한 시민권의 분배를 통해 우호 관계로 통합하여, 그들이 더 이상 로마를 적대국이 아닌 조국으로 여기게 만들었다는 것이다.
§8.70.3τρίτον δὲ καταστὰς ἐπὶ τὴν αὐτὴν ἀρχὴν Οὐολούσκους τʼ ἠνάγκασε φίλους ἀντὶ πολεμίων γενέσθαι καὶ τὸ Ἑρνίκων ἔθνος μέγα τε καὶ ἄλκιμον καὶ πλησίον σφῶν κείμενον βλάπτειν τε καὶ ὠφελεῖν τὰ μέγιστα ἱκανώτατον ἑκούσιον ὑπηγάγετο.
세 번째로 동일한 관직에 올랐을 때는 볼스키인들을 적이 아닌 동맹이 되도록 강제하였고, 강력하고 용맹할 뿐만 아니라 그들의 근처에 위치하여 가장 큰 해를 끼칠 수도 가장 큰 이익을 줄 수도 있는 헤르니키 부족을 자발적으로 복속시켰다는 것이다.
§8.70.4ταῦτά τε δὴ καὶ τὰ ὅμοια τούτοις διεξελθὼν ἠξίου τὸν δῆμον ἑαυτῷ προσέχειν τὸν νοῦν, ὡς παρὰ πάντας τοὺς ἄλλους πρόνοιαν ἔχοντι τοῦ κοινοῦ καὶ εἰς τὸν λοιπὸν ἕξοντι χρόνον.
이것들과 그와 유사한 일들을 조목조목 나열한 뒤, 그는 자신이 다른 누구보다도 공공의 이익을 배려하고 있고 앞으로도 배려할 사람으로서 민중이 자신에게 주목해 줄 것을 요구했다.
τελευτῶν δὲ τοῦ λόγου τοσαῦτʼ ἔφη καὶ τηλικαῦτʼ ἀγαθὰ ποιήσειν τὸν δῆμον, ὥστε πάντας ὑπερβαλέσθαι τοὺς ἐπαινουμένους ἐπὶ τῷ φιλεῖν καὶ σώζειν τὸ δημοτικόν· καὶ ταῦτʼ ἔφη ποιήσειν οὐκ εἰς μακράν.
연설의 끝에 이르러서는, 민중을 사랑하고 옹호하는 일로 찬사를 받는 모든 이들을 능가할 정도로 많고 위대한 혜택을 민중에게 베풀겠다고 말하며, 이 일을 머지않아 실행에 옮기겠다고 덧붙였다.
§8.70.5διαλύσας δὲ τὴν ἐκκλησίαν καὶ χρόνον οὐδὲ ἀκαριαῖον διαλιπὼν τῇ κατόπιν ἡμέρᾳ συνεκάλει τὴν βουλὴν εἰς τὸ συνέδριον ὀρθὴν καὶ περίφοβον οὖσαν ἐπὶ τοῖς ῥηθεῖσιν ὑπʼ αὐτοῦ λόγοις·
민회를 해산한 후 일말의 지체도 없이 다음 날 그는 그의 말에 긴장하고 두려움에 떨고 있던 원로원을 회의장으로 소집했다.
καὶ πρὶν ἑτέρου τινὸς ἄρξασθαι λόγου τὴν ἀπόρρητον ἐν τῷ δήμῳ φυλαχθεῖσαν γνώμην εἰς μέσον ἔφερεν, ἀξιῶν τοὺς βουλευτάς, ἐπειδὴ πολλὰ ὁ δῆμος τῇ πόλει χρήσιμος γέγονε τὰ μὲν εἰς τὴν ἐλευθερίαν, τὰ δʼ εἰς τὸ ἑτέρων ἄρχειν συλλαβόμενος, πρόνοιαν αὐτοῦ ποιήσασθαι, τήν τε χώραν αὐτῷ νείμαντας, ὅση πολέμῳ κρατηθεῖσα λόγῳ μὲν ἦν δημοσία, ἔργῳ δὲ τῶν ἀναιδεστάτων τε καὶ σὺν οὐδενὶ δικαίῳ κατεσχηκότων πατρικίων, καὶ τῆς ὑπὸ Γέλωνος τοῦ Σικελίας τυράννου πεμφθείσης σφίσι δωρεᾶς σιτικῆς, ἣν προῖκα δέον ἅπαντας διανείμασθαι τοὺς πολίτας ὠνητὴν ἐλάμβανον οἱ πένητες, ἀποδοθῆναι τὰς τιμὰς τοῖς ὠνησαμένοις ἐξ ὧν εἶχε τὸ κοινὸν χρημάτων.
그리고 다른 어떤 안건을 시작하기도 전에, 민중 앞에서는 비밀로 묻어 두었던 의도를 회의 석상에 꺼내 놓으며, 의원들에게 다음과 같이 요구했다. 민중은 국가의 자유를 위해서나 타국을 지배하는 일에 협력하여 국가에 큰 공헌을 해 왔으니 그들을 배려해 주어야 하며, 그 구체적 방법으로 전쟁으로 획득하여 명목상으로는 공유지이나 실제로는 가장 파렴치하고 아무런 권리도 없이 이를 점유하고 있던 귀족들의 손에 있는 토지를 민중에게 분배해 줄 것과, 시켈리아의 참주 겔론이 보내온 곡물 선물(이것은 본래 모든 시민에게 무상으로 분배되었어야 함에도 가난한 자들이 돈을 주고 사야 했던 것)에 대해, 공공 기금에서 그 값을 지불하고 구매자들에게 대금을 환불해 주어야 한다는 것이었다.