§8.27.1εἷς ἔτι μοι καταλείπεται λόγος, ὃν εἰ μὴ μετʼ ὀργῆς, ἀλλʼ ἐκ λογισμοῦ κρινεῖς, ὀρθῶς τʼ εἰρῆσθαι δόξει καὶ παραστήσεταί σοι μεταμέλεια τῶν πραττομένων.
나에게는 아직 하나의 논거가 남아 있소. 만일 그대가 분노가 아니라 이성으로 그것을 판단한다면, 그것이 옳게 말해진 것으로 보일 것이며, 행하고 있는 일들에 대해 후회가 그대에게 생길 것이오.
τίς δʼ ἐστιν οὗτος ὁ λόγος;
그렇다면 이 논거는 무엇인가?
οὐδενὶ θνητῷ φύντι θεοὶ τῶν μελλόντων ἔσεσθαι βεβαίαν ἐπιστήμην ἔδωκαν ἔχειν, οὐδʼ ἂν εὕροις ἐκ τοῦ παντὸς αἰῶνος, ὅτῳ πάντα κατὰ νοῦν ἐχώρησε τὰ πράγματα μηδὲν ἐναντιωθείσης τῆς τύχης.
태어난 그 어떤 필멸자에게도 신들은 앞으로 일어날 일들에 대한 확실한 지식을 갖도록 허락하지 않으셨으며, 온 역사 속에서도 운명의 어떠한 거스름도 없이 모든 일이 뜻대로 흘러간 사람을 그대는 찾을 수 없을 것이오.
§8.27.2καὶ διὰ τοῦτο οἱ φρονήσει προὔχοντες ἑτέρων, ἣν ὁ μακρὸς βίος καὶ τὰ πολλὰ μαθήματα φέρει, πρὶν ἐγχειρεῖν ὁτῳδήποτε ἔργῳ, τὸ τέλος αὐτοῦ πρῶτον οἴονται δεῖν σκοπεῖν, οὐ θάτερον μόνον, ὃ βούλονται γενέσθαι σφίσιν, ἀλλὰ καὶ τὸ παρὰ γνώμην ἐκβησόμενον·
이 때문에, 긴 수명과 많은 배움이 가져다주는 지혜에서 타인보다 뛰어난 이들은, 어떤 일에든 착수하기 전에 먼저 그것의 결말을 숙고해야 한다고 생각하오. 자신들에게 일어나기를 바라는 두 가지 결과 중 한쪽뿐만 아니라, 예상과 다르게 흘러갈 결과까지도 말이오.
μάλιστα δʼ οἱ τῶν πολέμων ἡγεμόνες, ὅσῳ μειζόνων τε γίνονται πραγμάτων κύριοι, καὶ τὰς αἰτίας τῶν κατορθωμάτων ἢ σφαλμάτων ἅπαντες ἐπὶ τούτους ἀναφέρουσιν.
특히 전쟁의 지도자들은 더욱 그러하오. 그들이 더 큰 일들의 결정권자가 될수록, 그리고 모든 이가 성공이나 실패의 원인을 그들에게로 돌리기 때문이오.
ἔπειτʼ ἂν μὲν εὕρωσι μηδεμίαν ἐνοῦσαν ἢ μικρὰς καὶ ὀλίγας ἐν τῷ μὴ κατορθῶσαι βλάβας, ἅπτονται τῶν ἔργων, ἐὰν δὲ πολλὰς καὶ μεγάλας, §8.27.3ἀφίστανται.
그리하여 만일 실패했을 때 따르는 해가 전혀 없거나 작고 미미하다는 것을 발견하면 일에 착수하지만, 많고 크다면, 그들은 손을 떼오.
τοῦτο δὴ καὶ σὺ ποίησον καὶ σκόπει πρὸ τῶν ἔργων, ἐὰν σφαλῇς κατὰ τὸν πόλεμον καὶ μὴ πάντα ὑπάρξῃ, τί συμβήσεταί σοι παθεῖν.
그대 역시 진정 이와 같이 행하고, 행동하기 전에, 만일 그대가 전쟁에서 실패하고 모든 일이 제대로 되지 않을 때 그대가 어떠한 고통을 겪게 될지 생각하시오.
διʼ αἰτίας μὲν ἔσῃ παρὰ τοῖς ὑποδεξαμένοις, μέμψῃ δὲ καὶ αὐτὸς σεαυτόν, ὡς μείζοσιν ἐπιχειρήσας πράγμασιν ἢ δυνατοῖς·
그대는 그대를 받아들인 자들 사이에서 비난을 받게 될 것이며, 그대 자신 또한 스스로를 책망하여, 감당할 수 있는 것보다 더 큰 일들을 시도했다고 여길 것이오.
στρατιᾶς δʼ ἡμετέρας πάλιν ἐκεῖσε ἀφικομένης καὶ φθειρούσης τὴν ἐκείνων γῆν· οὐ γὰρ ἀνεξόμεθα μὴ ἀντιτιμωρούμενοι τοὺς ἄρξαντας ἡμᾶς κακῶς ποιεῖν·
그리고 우리 군대가 다시 그곳에 도달하여 그들의 땅을 황폐화할 터인데, 우리에게 먼저 해를 끼치기 시작한 자들에게 보복하지 않고 참아 넘기지 않을 것이기 때문이오.
δυεῖν οὐκ ἂν ἁμάρτοις θατέρου, ἢ πρὸς αὐτῶν ἐκείνων, οἷς αἴτιος ἔσῃ συμφορῶν μεγάλων, αἰσχρῶς ἀναιρεθῆναι, ἢ πρὸς ἡμῶν, οὓς ἀποκτενῶν τε καὶ §8.27.4δουλωσόμενος ἦλθες.
그대는 두 가지 중 하나를 피하지 못할 것이오. 곧 그대가 커다란 불행의 원인이 될 바로 그 사람들에게 수치스럽게 죽임을 당하거나, 아니면 그대가 죽이고 노예로 삼고자 찾아왔던 우리에 의해 그리되는 것이오.
τάχα δʼ ἂν ἐκεῖνοι, πρὶν ἐν τῷ παθεῖν τι κακὸν γενέσθαι, διαλύσεις ποιεῖσθαι πρὸς ἡμᾶς ἐπιχειροῦντες ἔκδοτον ἀξιώσειαν ἐπὶ τιμωρίᾳ σε παραδιδόναι·
혹은 그들이 어떤 피해를 입기 전에 우리와 화친을 맺으려 시도하면서, 처벌을 위해 그대를 인도 대상자로 넘겨주어야 마땅하다고 요구할지도 모르오.
ὃ πολλοὶ βάρβαροί τε καὶ Ἕλληνες εἰς τοιαύτας καταστάντες τύχας ἠναγκάσθησαν ὑπομεῖναι.
이것은 그러한 처지에 놓였던 수많은 야만인들과 그리스인들이 어쩔 수 없이 감내해야 했던 일이오.
ἆρά γε μικρὰ καὶ οὐκ ἄξια λόγου ταῦτʼ εἶναί σοι δοκεῖ καὶ δέον αὐτῶν ὑπεριδεῖν ἢ κακῶν συμπάντων τὰ ἔσχατα παθεῖν;
이러한 일들이 그대에게는 대수롭지 않고 언급할 가치도 없는 것으로 보여 이를 무시해야 마땅하다고 생각하오, 아니면 온갖 불행의 극단을 겪어야 마땅하다고 생각하오?