§5.8.1τὰ δὲ μετὰ ταῦτα ἔργα θατέρου τῶν ὑπάτων Βρούτου μεγάλα καὶ θαυμαστὰ λέγειν ἔχων, ἐφʼ οἷς μέγιστα φρονοῦσι Ῥωμαῖοι, δέδοικα μὴ σκληρὰ καὶ ἄπιστα τοῖς Ἕλλησι δόξω λέγειν, ἐπειδὴ πεφύκασιν ἅπαντες ἀπὸ τῶν ἰδίων παθῶν τὰ περὶ τῶν ἄλλων λεγόμενα κρίνειν καὶ τὸ πιστὸν ἄπιστον ἐφʼ ἑαυτοὺς ποιεῖν·
이제 그 뒤에 일어난 두 집정관 중 한 사람인 브루투스의 위대하고 경이로운 행적에 대해 내가 말할 수 있으나 — 이는 로마인들이 가장 자랑스럽게 여기는 것이다 — 나는 그리스인들에게 가혹하고 믿기 힘든 이야기를 하는 것처럼 보일까 두려운데, 왜냐하면 모든 사람은 본성적으로 자신들의 경험에 비추어 타인에 대해 이야기되는 것을 판단하며, 자기 자신에게 믿기지 않는 것을 남에게도 믿을 수 없는 것으로 만들기 때문이다.
ἐρῶ δʼ οὖν ὅμως.
그럼에도 불구하고 나는 말하겠다.
§5.8.2ἐπειδὴ γὰρ ἡμέρα τάχιστα ἐγένετο, καθίσας ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ τὰς ἐπιστολὰς τῶν ἐν τῇ συνωμοσίᾳ διασκεπτόμενος, ὡς εὗρε τὰς ὑπὸ τῶν υἱῶν γραφείσας ταῖς σφραγῖσιν ἑκατέραν γνωρίσας καὶ μετὰ τὸ λῦσαι τὰ σημεῖα τοῖς χειρογράφοις, ἀναγνωσθῆναι πρῶτον ἐκέλευσεν ἀμφοτέρας ὑπὸ τοῦ γραμματέως εἰς τὴν ἁπάντων τῶν παρόντων ἀκοήν·
날이 밝자마자 그는 연단에 앉아 음모에 가담한 자들의 편지들을 검토하다가, 자신의 아들들이 쓴 편지들을 발견하고는 각각의 봉인을 통해 둘 다를 식별하고, 봉인을 푼 뒤에는 필적을 통해 확인한 후, 먼저 서기에게 명하여 참석한 모든 사람의 귀에 들리도록 두 편지 모두를 낭독하게 했다.
ἔπειτα λέγειν ἐκέλευσε τοῖς παισίν, εἴ τι βούλονται.
그러고 나서 아들들에게 만약 하고 싶은 말이 있다면 말하라고 명령했다.
§5.8.3ὡς δʼ οὐκ ἐτόλμησεν αὐτῶν οὐδέτερος πρὸς ἄρνησιν ἀναιδῆ τραπέσθαι, ἀλλὰ κατεψηφικότες ἑαυτῶν ἔκλαιον ἀμφότεροι, ὀλίγον δʼ ἐπισχὼν χρόνον ἀνίσταται καὶ σιωπὴν προκηρύξας ἐκδεχομένων ἁπάντων, τί τέλος ἐξοίσει, θάνατον ἔφη καταδικάζειν τῶν τέκνων·
그러나 그들 중 어느 쪽도 뻔뻔한 부인을 하려 들지 못하고, 오히려 스스로 유죄를 인정하며 둘 다 울고 있을 때, 잠시 시간을 둔 후 그는 일어서서, 그가 어떤 판결을 내릴지 모두가 기다리는 가운데 침묵을 포고하고, 자신의 자식들에게 사형을 선고한다고 말했다.
ἐφʼ ᾧ πάντες ἀνέκραγον οὐκ ἀξιοῦντες τοιοῦτον ἄνδρα ζημιωθῆναι τέκνων θανάτῳ καὶ χαρίζεσθαι τὰς ψυχὰς τῶν μειρακίων ἐβούλοντο τῷ πατρί.
이에 대해 모든 이가 비명을 지르며, 이러한 인물이 자식들의 죽음이라는 형벌을 받아서는 안 된다고 여겨 그 청년들의 목숨을 아버지에게 선사하기를 바랐다.
§5.8.4ὁ δʼ οὔτε τὰς φωνὰς αὐτῶν οὔτε τὰς οἰμωγὰς ἀνασχόμενος ἐκέλευσε τοῖς ὑπηρέταις ἀπάγειν τοὺς νεανίσκους ὀλοφυρομένους καὶ ἀντιβολοῦντας καὶ ταῖς φιλτάταις αὐτὸν ἀνακαλουμένους προσηγορίαις.
그러나 그는 사람들의 목소리도, 아들들의 울부짖음도 용납하지 않고, 시종들에게 그 청년들이 슬피 울며 간청하고 가장 친근한 호칭으로 그를 부르는 동안 그들을 끌고 가라고 명령했다.
θαυμαστὸν μὲν καὶ τοῦτο πᾶσιν ἐφάνη τὸ μηδὲν ἐνδοῦναι τὸν ἄνδρα μήτε πρὸς τὰς δεήσεις τῶν πολιτῶν μήτε πρὸς τοὺς οἴκτους τῶν τέκτων, πολλῷ δʼ ἔτι τούτου θαυμασιώτερον τὸ περὶ τὰς τιμωρίας αὐτῶν ἀμείλικτον.
이 인물이 시민들의 간청에도, 자식들의 애걸에도 조금도 굴하지 않은 것 역시 모두에게 놀랍게 보였으나, 이보다 훨씬 더 경이로운 것은 그들의 처벌에 대한 그의 냉혹함이었다.
§5.8.5οὔτε γὰρ ἄλλοθί που συνεχώρησεν ἀπαχθέντας τοὺς υἱοὺς ἔξω τῆς ἁπάντων ὄψεως ἀποθανεῖν, οὔτʼ αὐτὸς ἐκ τῆς ἀγορᾶς ὑπανεχώρησεν, ἕως ἐκεῖνοι κολασθῶσι, τὴν δεινὴν θέαν ἐκτρεπόμενος, οὔτʼ ἄνευ προπηλακισμοῦ ἀφῆκεν αὐτοῖς τὴν ἐψηφισμένην ἐκπληρῶσαι μοῖραν·
왜냐하면 그는 아들들이 다른 곳으로 끌려가 모든 이의 눈을 피해 죽는 것을 허락지 않았고, 스스로도 그들이 처벌받을 때까지 그 끔찍한 광경을 피하기 위해 광장에서 물러나지 않았으며, 치욕 없이 선고된 운명을 완수하도록 내버려 두지도 않았기 때문이다.
ἀλλὰ πάντα τὰ περὶ τὰς τιμωρίας ἔθη καὶ νόμιμα φυλάττων, ὅσα τοῖς κακούργοις ἀπόκειται παθεῖν, ἐν ἀγορᾷ πάντων ὁρώντων αἰκισθέντας τὰ σώματα πληγαῖς, αὐτὸς ἅπασι τοῖς γιγνομένοις παρών, τότε συνεχώρησε τοὺς αὐχένας τοῖς πελέκεσιν ἀποκοπῆναι.
오히려 악인들에게 부과되는 처벌에 관한 모든 관습과 법률을 지켜, 모든 사람이 지켜보는 광장에서 그들의 몸을 채찍질로 처참하게 벌한 뒤, 자신이 일어나는 모든 일에 입회하면서, 그때에야 비로소 도끼로 목을 베는 것을 허락했다.
§5.8.6ὑπὲρ ἅπαντα δὲ τὰ παράδοξα καὶ θαυμαστὰ τοῦ ἀνδρὸς τὸ ἀτενὲς τῆς ὄψεως καὶ ἄτεγκτον ἦν·
이 인물의 모든 기이하고 경이로운 면모 중에서 가장 뛰어난 것은 그 안색의 굳건함과 눈물 없음이었다.
ὅς γε τῶν ἄλλων ἁπάντων ὅσοι τῷ πάθει παρεγένοντο κλαιόντων μόνος οὔτʼ ἀνακλαυσάμενος ὤφθη τὸν μόρον τῶν τέκνων οὔτʼ ἀποιμώξας ἑαυτὸν τῆς καθεξούσης τὸν οἶκον ἐρημίας οὔτʼ ἄλλο μαλακὸν οὐθὲν ἐνδούς, ἀλλʼ ἄδακρύς τε καὶ ἀστένακτος καὶ ἀτενὴς διαμένων εὐκαρδίως ἤνεγκε τὴν συμφοράν.
참극에 입회한 다른 모든 이들이 울고 있는 와중에, 오직 그만이 자식들의 죽음을 슬퍼해 우는 모습도 보이지 않았고, 집안에 닥칠 황량함을 두고 스스로를 탄식하지도 않았으며, 다른 어떤 나약함도 보이지 않고, 오히려 눈물도 없고 신음도 없이 굳건함을 유지하며 대담하게 그 재앙을 견뎌냈던 것이다.
οὕτως ἰσχυρὸς ἦν τὴν γνώμην καὶ βέβαιος τὰ κριθέντα διατηρεῖν καὶ τῶν ἐπιταραττόντων τοὺς λογισμοὺς παθῶν καρτερός.
이토록 그는 결단이 강했고, 한번 결정한 것을 지켜내는 데 확고했으며, 이성을 어지럽히는 정념을 이겨내는 데 강인했다.