§5.41.1ἐπεὶ δὲ παρεσκεύαστο ἅπαντα ἀμφοτέροις, πρῶτον μὲν ἐξῆγον οἱ Σαβῖνοι τὰς δυνάμεις καὶ ποιοῦνται δύο παρεμβολὰς μίαν μὲν ὕπαιθρον οὐ πρόσω Φιδήνης, ἑτέραν δʼ ἐν αὐτῇ Φιδήνῃ φυλακῆς τε τῶν ἔνδον ἕνεκα καὶ καταφυγῆς τῶν ἔξω στρατοπεδευόντων, ἄν τι γένηται πταῖσμα περὶ αὐτούς.
양측에서 모든 준비가 완료되자, 먼저 사비니인들이 군대를 이끌고 나와 두 개의 진영을 세웠는데, 하나는 피데나이에서 멀지 않은 야외에 두었고, 다른 하나는 피데나이 시 내부에 두어 내부의 수비를 도모하고 외부에 진을 친 자들에게 혹시 어떤 좌절이 닥칠 경우 피난처로 삼게 했다.
ἔπειτα οἱ τῶν Ῥωμαίων ὕπατοι μαθόντες τὴν τῶν Σαβίνων ἐπὶ σφᾶς ἔλασιν καὶ αὐτοὶ πάντας ἄγοντες τοὺς ἐν ἀκμῇ στρατοπεδεύονται χωρὶς ἀλλήλων, Οὐαλέριος μὲν ἀγχοῦ τῆς ὑπαίθρου τῶν Σαβίνων παρεμβολῆς, Λουκρήτιος
이어 로마의 집정관들은 사비니인들이 자신들을 향해 진군해 온다는 소식을 듣고, 자신들도 복무 연령에 달한 모든 군사를 이끌고 서로 떨어져 진을 쳤다.
§5.41.2δʼ ὀλίγον ἄπωθεν ἐπʼ ὄχθου τινός, ὅθεν ἦν ὁ ἕτερος χάραξ καταφανής.
발레리우스는 사비니인들의 야외 진영 근처에 진을 쳤고, 루크레티우스는 거기서 조금 떨어진 어떤 언덕 위에 진을 쳤는데, 그곳에서는 다른 쪽 진영이 훤히 내려다보였다.
ἡ μὲν οὖν τῶν Ῥωμαίων ὑπόληψις ἦν, ὡς ἐν ἀγῶνι φανερῷ τοῦ πολέμου ταχείαν ἕξοντος τὴν κρίσιν, ὁ δὲ τῶν Σαβίνων στρατηγὸς ὀρρωδῶν ἐκ τοῦ φανεροῦ συμφέρεσθαι πρὸς εὐτολμίαν τε καὶ καρτερίαν ἀνθρώπων ἅπαντα τὰ δεινὰ ὑπομένειν ἑτοίμων νύκτωρ ἐπιχειρεῖν αὐτοῖς ἔγνω·
로마인들의 예상은 이 전쟁이 공개적인 정면 승부에서 속히 결판이 나리라는 것이었으나, 사비니인의 장군은 용맹과 인내를 위해 모든 위험을 감수할 준비가 되어 있는 사람들과 공개적으로 맞붙는 것을 두려워하여, 밤중에 그들을 습격하기로 결심했다.
§5.41.3καὶ παρασκευασάμενος τάφρου τε χώσει καὶ χάρακος ἐπιβάσει ἃ πρόσφορα εἶναι ἔμελλεν, ἐπειδὴ πάντα ἐγένετο τὰ πρὸς τὸν ἀγῶνα εὐτρεπῆ, μετὰ τὸν πρῶτον ὕπνον ἀναστήσας τὸ κράτιστον τοῦ στρατοῦ μέρος ἄξειν ἐπὶ τὸ τῶν Ῥωμαίων ἔμελλεν ἔρυμα, τοῖς τʼ ἐν Φιδήνῃ κατεστρατοπεδευκόσι παρήγγειλεν, ἐπειδὰν ἐξεληλυθότας αἴσθωνται τοὺς σφετέρους ἐξιέναι καὶ αὐτοὺς ἐκ τῆς πόλεως κούφῃ ἐσταλμένους ὁπλίσει·
그리고 참호를 메우고 성벽을 기어오르는 데 유용할 만한 물건들을 준비한 후, 전투를 위한 모든 준비가 갖추어지자 첫 잠이 든 뒤에 군대의 가장 정예한 부분을 깨워 로마인들의 보루로 이끌고 가고자 했다. 또한 피데나이에 주둔한 군사들에게는 자신들의 군세가 나간 것을 알아차리는 즉시 가벼운 무장을 갖추고 시내에서 출격하라고 명령했다.
ἔπειτα λοχήσαντας ἐν χωρίοις ἐπιτηδείοις ἐκέλευσεν, εἴ τινες ἐπίκουροι τοῖς περὶ τὸν Οὐαλέριον ἐκ τῆς ἑτέρας στρατιᾶς ἐπίοιεν, ἀναστάντας καὶ κατὰ νώτου γενομένους σὺν βοῇ τε καὶ πατάγῳ πολλῷ χωρεῖν ἐπʼ αὐτούς.
이어 적당한 곳에 복병을 배치하게 한 뒤, 만약 다른 군대로부터 발레리우스 주변의 군사들을 지원하기 위해 원군이 온다면, 일어나 그들의 배후로 돌아가 큰 함성과 커다란 소음을 지르며 그들에게 들이치라고 명령했다.
§5.41.4ὁ μὲν δὴ Σέξτος ταῦτα βουλευσάμενος καὶ τοῖς λοχαγοῖς φράσας, ἐπειδὴ κἀκείνοις ἦν βουλομένοις, περιέμεινε τὸν καιρόν·
섹스투스는 이와 같이 계획하고 백인대장들에게 이를 알렸는데, 그들 역시 그것을 바라고 있었으므로 기회를 기다렸다.
αὐτόμολος δέ τις ἐλθὼν εἰς τὸν χάρακα τῶν Ῥωμαίων μηνύει τὴν διάνοιαν αὐτοῦ πρὸς τὸν ὕπατον, καὶ μετʼ οὐ πολὺ τῶν ἱππέων τινὲς ἧκον ἄγοντες αἰχμαλώτους τῶν Σαβίνων, οὓς ἐπὶ ξυλισμὸν ἐξεληλυθότας συνέλαβον.
그러나 한 탈영병이 로마인의 진영으로 찾아와 그의 계획을 집정관에게 밀고했다. 그리고 얼마 지나지 않아 몇몇 기병이 땔감을 구하러 나갔다가 생포한 사비니인 포로들을 끌고 왔다.
οὗτοι χωρὶς ἀλλήλων ἀνακρινόμενοι, τί παρασκευάζεται· πράττειν σφῶν ὁ στρατηγός, λέγουσιν, ὅτι κλίμακας τεκταίνεται καὶ διαβάθρας·
이들은 서로 격리된 채 그들의 장군이 무엇을 하려고 준비하고 있는지 심문을 받자, 사다리와 다리를 만들고 있다고 진술했다.
ὅπου δʼ αὐταῖς καὶ ὁπότε μέλλοι χρῆσθαι, οὐκ ἔφασαν εἰδέναι.
다만 그것들을 어디서 언제 사용할 계획인지는 모른다고 말했다.
§5.41.5ταῦτα μαθὼν ὁ Οὐαλέριος ἀποστέλλει τὸν πρεσβευτὴν Λάρκιον εἰς τὸν ἕτερον χάρακα τήν τε διάνοιαν τῶν πολεμίων ἀπαγγελοῦντα τῷ κατέχοντι τὴν παρεμβολὴν ἐκείνην Λουκρητίῳ, καὶ τίνα χρὴ τρόπον ἐπιχειρεῖν τοῖς πολεμίοις ὑποθησόμενον·
이 소식을 들은 발레리우스는 사절 라르키우스를 다른 진영으로 보내어 그 진영을 지키고 있던 루크레티우스에게 적의 의도를 알리고 어떤 방식으로 적을 공략해야 할지 제안하도록 했다.
αὐτὸς δὲ τοὺς ταξιάρχους καὶ λοχαγοὺς καλέσας καὶ φράσας ὅσα τοῦ τʼ αὐτομόλου καὶ τῶν αἰχμαλώτων ἤκουσε καὶ παρακαλέσας ἄνδρας ἀγαθοὺς εἶναι καιρὸν εἰληφέναι νομίσαντας εὐχῆς ἄξιον, ἐν ᾧ δίκας λήψονται παρὰ τῶν ἐχθρῶν καλάς, ἅ τε δέοι πράττειν ἑκάστοις ὑποθέμενος καὶ τὸ σύνθημα δοὺς ἀπέλυσεν ἐπὶ τὰς τάξεις.
그리고 자신은 대대장들과 백인대장들을 소집하여 탈영병과 포로들로부터 들은 바를 전하고, 원수들에게 합당한 벌을 내릴 수 있는 기도할 만한 가치가 있는 기회를 얻었다고 생각하여 용맹한 전사가 되라고 격려했다. 또한 각자 해야 할 일을 지시하고 군호를 준 뒤 그들을 부대로 돌려보냈다.