§5.38.1ἐκ δὲ τῶν ἑτέρων τοῦ ποταμοῦ μερῶν ἡ τῶν Σαβίνων ἔκειτο παρεμβολὴ τοῦ ῥεύματος οὐδʼ αὐτὴ πολὺν ἀπέχουσα τόπον ἐπὶ γεωλόφου τινὸς ἠρέμα κατακλινοῦς οὐ σφόδρα ἐχυροῦ.
강의 건너편에는 사비니인들의 진영이 위치하고 있었는데, 이 진영 역시 물줄기에서 그리 멀지 않은 곳의 완만하게 경사진 그다지 견고하지 않은 언덕 위에 있었다.
κατʼ ἀρχὰς μὲν οὖν δι’ εὐλαβείας εἶχον ἀλλήλους ἑκάτεροι καὶ μάχης ἄρχειν διαβάντες τὸν ποταμὸν ὤκνουν, χρόνῳ δʼ ὕστερον οὐ κατὰ λογισμὸν καὶ πρόνοιαν τοῦ συμφέροντος, ἀλλʼ ὑπʼ ὀργῆς τε καὶ φιλονεικίας ἐξαφθέντες συνάπτουσι μάχην.
그리하여 처음에는 양측이 서로를 경계하며 강을 건너 전투를 시작하기를 꺼렸으나, 시간이 흐른 후 무엇이 유익한가에 대한 이성적인 계산이나 배려에서가 아니라 분노와 경쟁심에 불타올라 전투를 시작했다.
§5.38.2ὑδρευόμενοι γὰρ καὶ τοὺς ἵππους ἄγοντες ἐπὶ τὸν πότον ἐνέβαινον ἐπὶ πολὺ τοῦ ποταμοῦ·
왜냐하면 그들이 물을 긷고 말들에게 물을 먹이기 위해 이끌고 갈 때 강의 깊은 곳까지 들어갔기 때문이다.
βραχὺς δʼ ἔρρει τηνικαῦτα οὔπω τοῖς χειμερινοῖς ὕδασι πληθύων, ὥστʼ ὀλίγον ὑπὲρ τοῦ γόνατος ἔχοντες αὐτὸν ἐπεραιοῦντο.
당시 강은 겨울철의 빗물로 아직 불어나지 않아 얕게 흐르고 있었기에, 물이 무릎보다 조금 위까지 차오른 상태로 강을 건넜다.
συμπλοκῆς δή τινος πρῶτον ὀλίγοις πρὸς οὐ πολλοὺς γινομένης ἐξέδραμόν τινες ἐπικουροῦντες τοῖς σφετέροις ἐξ ἑκατέρου χάρακος·
처음에는 소수 대 소수 사이에 작은 충돌이 일어나자, 각 진영에서 자신들의 동료를 도우러 몇몇이 달려 나갔다.
ἔπειθʼ ἕτεροι πάλιν ἀμυνοῦντες τοῖς κατισχυομένοις ἐκ θατέρου· καὶ τοτὲ μὲν οἱ Ῥωμαῖοι τοὺς Σαβίνους ἀνέστελλον ἀπὸ τοῦ νάματος, τοτὲ δʼ οἱ Σαβῖνοι τοὺς Ῥωμαίους ἐξεῖργον τοῦ ποταμοῦ.
그다음에는 상대편에서 밀리고 있는 자들을 보호하기 위해 또 다른 이들이 달려 나갔고, 때로는 로마인들이 사비니인들을 물줄기로부터 밀어냈으며, 때로는 사비니인들이 로마인들을 강에서 몰아냈다.
§5.38.3πολλῶν δὲ φόνων καὶ τραυμάτων γενομένων καὶ φιλονεικίας ἅπασιν ἐμπεσούσης, οἷα περὶ τὰς ἁψιμαχίας τὰς ἐκ καιροῦ συμπεσούσας γίνεσθαι φιλεῖ, προθυμία τοῖς ἡγεμόσι τῶν στρατοπέδων ὁμοία παρέστη διαβαίνειν τὸν ποταμόν.
많은 사상자가 발생하고 모두에게 경쟁심이 일어나자, 우발적으로 일어나는 소규모 접전에서 흔히 그러하듯, 양 진영의 장수들에게도 강을 건너고자 하는 동일한 열망이 생겼다.
§5.38.4ἔφθασε δὲ πρῶτος ὁ τῶν Ῥωμαίων ὕπατος καὶ διαβιβάσας τὸν στρατὸν ἔτι τῶν Σαβίνων ὁπλιζομένων τε καὶ εἰς τάξιν καθισταμένων ἐν χερσὶν ἦν.
로마의 집정관이 먼저 건너 군대를 도하시켰고, 사비니인들이 아직 무장을 갖추고 대열을 정비하고 있는 동안에 이미 백병전에 들어갔다.
οὐ μὴν ἐμέλλησάν γʼ οὐδʼ ἐκεῖνοι θέσθαι μάχην, καταφρονήσει πολλῇ ἐπαρθέντες, ὅτι οὔτε πρὸς ἀμφοτέρους τοὺς ὑπάτους οὔτε πρὸς ἅπασαν τὴν Ῥωμαίων δύναμιν ἔμελλον ἀγωνιεῖσθαι, καὶ συρράξαντες ἐμάχοντο πᾶσαν εὐτολμίαν καὶ προθυμίαν ἀποδεικνύμενοι.
그러나 사비니인들 역시 전투를 지체하지 않았는데, 그들은 두 집정관 모두와 싸우는 것도 아니고 로마의 전 군세와 싸우는 것도 아니라는 생각에 강한 자만심에 부풀어 있었기 때문이다. 그리하여 그들은 격돌하여 모든 용기와 열의를 보여주며 싸웠다.