§4.13.1εὐθὺς ἅμα τῷ παραλαβεῖν τὴν ἀρχὴν διένειμε τὴν δημοσίαν χώραν τοῖς θητεύουσι Ῥωμαίων·
지배권을 인수하자마자 그는 로마인들 중 품을 팔아 살아가는 이들에게 공유지를 분배했습니다.
ἔπειτα τοὺς νόμους τούς τε συναλλακτικοὺς καὶ τοὺς περὶ τῶν ἀδικημάτων ἐπεκύρωσε ταῖς φράτραις·
그러고 나서 거래에 관한 법들과 불법 행위에 관한 법들을 쿠리아를 통해 승인받게 했습니다.
ἦσαν δὲ πεντήκοντά που μάλιστα τὸν ἀριθμόν, ὧν οὐδὲν δέομαι μεμνῆσθαι κατὰ τὸ παρόν.
이 법들은 대략 쉰 개 정도였는데, 현재로서는 그것들을 일일이 언급할 필요가 없습니다.
§4.13.2τῇ τε πόλει προσέθηκε δύο λόφους, τόν τε Οὐιμινάλιον καλούμενον καὶ τὸ Ἰσκυλῖνον, ὧν ἑκάτερος ἀξιολόγου πόλεως ἔχει μέγεθος, καὶ διένειμεν αὐτοὺς τοῖς ἀνεστίοις Ῥωμαίων οἰκίας κατασκευάσασθαι·
또한 그는 시에 비미날리스라 불리는 언덕과 에스퀼리누스라는 두 개의 언덕을 추가했는데, 그 각각은 주목할 만한 도시 하나의 크기를 가지고 있었습니다. 그리고 그것들을 집이 없는 로마인들에게 집을 지을 수 있도록 분배해 주었습니다.
ἔνθα καὶ αὐτὸς ἐποιήσατο τὴν οἴκησιν ἐν τῷ κρατίστῳ τῆς Ἰσκυλίας τόπῳ.
그곳에 그 자신도 에스퀼리아의 가장 좋은 곳에 거처를 마련했습니다.
§4.13.3οὗτος ὁ βασιλεὺς τελευταῖος ηὔξησε τὸν περίβολον τῆς πόλεως τοὺς δύο τοῖς πέντε προσθεὶς λόφοις, ὀρνιθευσάμενός τε ὡς νόμος ἦν καὶ τἆλλα τὰ πρὸς θεοὺς ὅσια διαπραξάμενος.
이 왕은 관습대로 새점을 치고 신들에 대한 다른 신성한 의무들을 완수한 뒤, 다섯 개의 언덕에 두 개를 더함으로써 시의 방벽 경계를 확장한 마지막 왕이었습니다.
προσωτέρω δʼ οὐκέτι προῆλθεν ἡ κατασκευὴ τῆς πόλεως οὐκ ἐῶντος, ὥς φασι, τοῦ δαιμονίου, ἀλλʼ ἔστιν ἅπαντα τὰ περὶ τὴν πόλιν οἰκούμενα χωρία, πολλὰ ὄντα καὶ μεγάλα, γυμνὰ καὶ ἀτείχιστα §4.13.4καὶ ῥᾷστα πολεμίοις ἐλθοῦσιν ὑποχείρια γενέσθαι·
그러나 시의 건설은 더 이상 진척되지 않았는데, 전하는 바에 따르면 신적인 힘이 허락하지 않았기 때문입니다. 오히려 시 주변의 모든 거주 지역들은 많고 광대함에도 불구하고, 무방비 상태로 성벽이 없이 방치되어 있어, 쳐들어오는 적들의 수중에 너무나 쉽게 떨어질 처지에 놓여 있습니다.
καὶ εἰ μὲν εἰς ταῦτά τις ὁρῶν τὸ μέγεθος ἐξετάζειν βουλήσεται τῆς Ῥώμης, πλανᾶσθαί τʼ ἀναγκασθήσεται καὶ οὐχ ἕξει βέβαιον σημεῖον οὐδέν, ᾧ διαγνώσεται, μέχρι ποῦ προβαίνουσα ἔτι πόλις ἐστὶ καὶ πόθεν ἄρχεται μηκέτʼ εἶναι πόλις, οὕτω συνύφανται τὸ ἄστυ τῇ χώρᾳ καὶ εἰς ἄπειρον ἐκμηκυνομένης πόλεως ὑπόληψιν τοῖς θεωμένοις παρέχεται.
그래서 만약 누군가가 이것들을 보고 로마의 크기를 가늠해 보려 한다면, 방황할 수밖에 없을 것이며, 어디까지가 아직 시에 해당하고 어디서부터 더 이상 시가 아닌지 구별할 수 있는 확실한 표지를 아무것도 갖지 못하게 될 것입니다. 그만큼 시가지가 교외 지역과 긴밀히 얽혀 있어, 보는 이들에게 무한히 뻗어 나가는 도시라는 인상을 주기 때문입니다.
§4.13.5εἰ δὲ τῷ τείχει δυσευρέτῳ μὲν ὄντι διὰ τὰς περιλαμβανούσας αὐτὸ πολλαχόθεν οἰκήσεις, ἴχνη δέ τινα φυλάττοντι κατὰ πολλοὺς τόπους τῆς ἀρχαίας κατασκευῆς, βουληθείη μετρεῖν αὐτὴν κατὰ τὸν κύκλον τὸν περιέχοντα Ἀθηναίων τὸ ἄστυ, οὐ πολλῷ τινι μείζων ὁ τῆς Ῥώμης ἂν αὐτῷ φανείη κύκλος.
하지만 만약 누군가가, 사방에서 둘러싸고 있는 건물들 때문에 찾아내기는 어려우나 여러 곳에 고대 건축의 흔적을 보존하고 있는 성벽을 기준으로, 아테네의 시가지를 둘러싸고 있는 원주와 비교하여 시의 크기를 측정하고자 한다면, 로마의 원주는 그에게 그리 많이 더 커 보이지는 않을 것입니다.
ἀλλʼ ὑπὲρ μὲν τοῦ μεγέθους τε καὶ κάλλους τῆς πόλεως, ὡς κατὰ τὴν ἐμὴν εἶχεν ἡλικίαν, ἕτερος ἔσται τῇ διηγήσει καιρὸς ἐπιτηδειότερος.
그러나 내 시대의 이 도시의 크기와 아름다움에 대해서는 서술하기에 더 적절한 다른 기회가 있을 것입니다.