§4.14.1ὁ δὲ Τύλλιος, ἐπειδὴ τοὺς ἑπτὰ λόφους ἑνὶ τείχει περιέλαβεν, εἰς τέτταρας μοίρας διελὼν τὴν πόλιν καὶ θέμενος ἐπὶ τῶν λόφων ταῖς μοίραις τὰς ἐπικλήσεις, τῇ μὲν Παλατίνην, τῇ δὲ Σουβουράνην, τῇ δὲ τρίτῃ Κολλίνην, τῇ δὲ τετάρτῃ τῶν μοιρῶν Ἰσκυλίνην, τετράφυλον ἐποίησε τὴν πόλιν εἶναι, τρίφυλον οὖσαν τέως·
툴리우스는 일곱 언덕을 하나의 성벽으로 둘러싼 후, 시를 네 개의 구역으로 나누고, 언덕들에 따라 그 구역들에 이름을 붙였습니다. 즉, 첫 번째 구역에는 팔라티나, 두 번째 구역에는 수부라나, 세 번째 구역에는 콜리나, 구역들 중 네 번째 구역에는 에스퀼리나라는 이름을 붙여, 그때까지 세 개의 부족으로 이루어져 있던 시를 네 개의 부족으로 이루어지게 만들었습니다.
§4.14.2καὶ τοὺς ἀνθρώπους ἔταξε τοὺς ἐν ἑκάστῃ μοίρᾳ τῶν τεττάρων οἰκοῦντας, ὥσπερ κωμήτας, μήτε μεταλαμβάνειν ἑτέραν οἴκησιν μήτʼ ἄλλοθι που συντελεῖν, τάς τε καταγραφὰς τῶν στρατιωτῶν καὶ τὰς εἰσπράξεις τῶν χρημάτων τὰς γινομένας εἰς τὰ στρατιωτικὰ καὶ τὰς ἄλλας χρείας, ἃς ἕκαστον ἔδει τῷ κοινῷ παρέχειν, οὐκέτι κατὰ τὰς τρεῖς φυλὰς τὰς γενικὰς ὡς πρότερον, ἀλλὰ κατὰ τὰς τέτταρας τὰς τοπικὰς τὰς ὑφʼ ἑαυτοῦ διαταχθείσας ἐποιεῖτο, ἡγεμόνας ἐφʼ ἑκάστης ἀποδείξας συμμορίας, ὥσπερ φυλάρχους ἢ κωμάρχας, οἷς προσέταξεν εἰδέναι, ποίαν οἰκίαν ἕκαστος οἰκεῖ.
그리고 그는 네 구역의 각 구역에 사는 사람들에게 마치 마을 주민들처럼, 다른 거처로 옮기지도 말고 다른 곳에서 세금을 납부하지도 말라고 명령했습니다. 또한 군인들의 징집과, 군사 목적 및 각자가 국가에 제공해야 했던 기타 필요를 위해 행해지는 자금의 징수를, 더 이상 이전처럼 혈연에 기초한 세 개의 부족에 따라서가 아니라, 자신이 규정한 네 개의 지역 부족에 따라 행하도록 했습니다. 이때 각 구역에 부족장이나 마을 이장과 같은 지도자들을 임명하여, 그들에게 각자가 어떤 집에 살고 있는지 파악하도록 명령했습니다.
§4.14.3ἔπειτα κατὰ πάντας ἐκέλευσε τοὺς στενωποὺς ἐγκατασκευασθῆναι καλιάδας ὑπὸ τῶν γειτόνων ἥρωσι προνωπίοις καὶ θυσίας αὐτοῖς ἐνομοθέτησεν ἐπιτελεῖσθαι καθʼ ἕκαστον ἐνιαυτὸν πελάνους εἰσφερούσης ἑκάστης οἰκίας·
그 후 그는 모든 골목길에서 이웃들에 의해 문앞의 영웅들을 위한 작은 신당들이 건설되도록 명령했고, 각 가정에서 제사용 떡을 기부함으로써 매년 그들에게 제사가 치러지도록 법으로 정했습니다.
τοῖς δὲ τὰ περὶ τῶν γεινόνων ἱερὰ συντελοῦσιν ἐν τοῖς προνωπίοις οὐ τοὺς ἐλευθέρους, ἀλλὰ τοὺς δούλους ἔταξε παρεῖναί τε καὶ συνιερουργεῖν, ὡς κεχαρισμένης τοῖς ἥρωσι τῆς τῶν θεραπόντων ὑπηρεσίας·
그리고 대문 앞에서 이웃들을 위해 신성한 의식을 거행하는 이들을 돕기 위해, 자유민이 아니라 노예들이 참여하여 함께 제사를 돕도록 규정했는데, 이는 종들의 봉사가 영웅들에게 기쁘게 받아들여진다고 여겨졌기 때문입니다.
§4.14.4ἣν ἔτι καὶ καθʼ ἡμᾶς ἑορτὴν ἄγοντες Ῥωμαῖοι διετέλουν ὀλίγαις ὕστερον ἡμέραις τῶν Κρονίων, σεμνὴν ἐν τοῖς πάνυ καὶ πολυτελῆ, Κομπιτάλια προσαγορεύοντες αὐτὴν ἐπὶ τῶν στενωπῶν·
로마인들은 우리 시대에 이르기까지도 사투르날리아 축제 며칠 뒤에 이 축제를 계속 거행해 오고 있는데, 이는 매우 엄숙하고 사치스러운 축제 중 하나로, 골목길에서 유래한 이름을 따서 이를 콤피탈리아라 부릅니다.
κομπίτους γὰρ τοὺς στενωποὺς καλοῦσι·
왜냐하면 그들은 골목길을 '콤피투스'라 부르기 때문입니다.
καὶ φυλάττουσι τὸν ἀρχαῖον ἐθισμὸν ἐπὶ τῶν ἱερῶν, διὰ τῶν θεραπόντων τοὺς ἥρωας ἱλασκόμενοι καὶ ἅπαν τὸ δοῦλον ἀφαιροῦντες αὐτῶν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἵνα τῇ φιλανθρωπίᾳ ταύτῃ τιθασσευόμενοι μέγα τι καὶ σεμνὸν ἐχούσῃ χαριέστεροι γίνωνται περὶ τοὺς δεσπότας καὶ τὰ λυπηρὰ τῆς τύχης ἧττον βαρύνωνται.
그리고 그들은 제사에서 고대의 관습을 지켜, 종들을 통해 영웅들을 달래고, 그 기간에는 그들에게서 노예 상태의 모든 제약을 벗겨 줍니다. 이는 거대하고 엄숙한 성격을 지닌 이러한 인도적 배려를 통해 노예들이 순화되어 주인들에게 더 우호적이 되고, 자신들의 처지에 대한 괴로움을 덜 무겁게 느끼도록 하기 위함입니다.