§12.14.1ὁ δὲ δικτάτωρ Κάμιλλος, οὗ στρατηγίᾳ ἡ πόλις ἥλω, ἐπὶ μετεώρου τινὸς ἑστὼς ἅμα τοῖς ἐπιφανεστάτοις Ῥωμαίων, ὅθεν ἅπασα ἡ πόλις ἦν καταφανής, πρῶτον μὲν ἐμακάρισεν ἑαυτὸν τῆς παρούσης εὐτυχίας, ὅτι καθελεῖν αὐτῷ μεγάλην καὶ εὐδαίμονα πόλιν ἐξεγένετο δίχα πόνου, ἣ Τυρρηνίας μὲν ἀνθούσης τότε καὶ πλεῖστον τῶν κατοικούντων τὴν Ἰταλίαν ἐθνῶν δυναμένης οὐκ ἐλαχίστη μοῖρα ἦν, Ῥωμαίοις δὲ περὶ τῆς ἡγεμονίας διαφερομένη καὶ πολλοὺς ὑπομείνασα πολέμους ἄχρι δεκάτης γενεᾶς διετέλεσεν, ἐξ οὗ δʼ ἤρξατο πολεμεῖν καὶ πολιορκεῖσθαι συνεχῶς, δέκα διήνεγκε τὴν πολιορκίαν ἔτη πάσης πειραθεῖσα τύχης.
한편, 그의 지휘 하에 도시가 함락되었던 독재관 카밀루스는, 그곳으로부터 도시 전체가 한눈에 내려다보이는 어떤 높은 곳에 가장 저명한 로마인들과 함께 서서, 우선 첫째로 현재의 행운에 대해 스스로를 축복했다. 그것은 한때 튀레니아가 번영하고 이탈리아에 거주하는 여러 민족들 중 가장 강력한 권세를 떨치고 있었을 때 그 결코 작지 않은 부분이었으며, 로마인들과 패권을 두고 다투며 많은 전쟁을 견뎌내고 열 세대에 이르기까지 존속해 왔고, 끊임없이 전쟁과 포위가 시작된 이래로는 온갖 운명을 겪으며 10년 동안 포위를 견뎌낸, 그대하고도 번영한 도시를 노고 없이 멸망시키는 것이 그에게 허락되었기 때문이었다.
§12.14.2ἔπειτʼ ἐνθυμηθείς, ὡς ἐπὶ μικρᾶς αἰωρεῖται ῥοπῆς ἡ τῶν ἀνθρώπων εὐδαιμονία, καὶ βέβαιον οὐδὲν διαμένει τῶν ἀγαθῶν, διατείνας εἰς οὐρανὸν τὰς χεῖρας εὔξατο τῷ τε Διὶ καὶ τοῖς ἄλλοις θεοῖς, μάλιστα μὲν ἀνεπίφθονον ἑαυτῷ τε καὶ τῇ πατρίδι γίνεσθαι τὴν παροῦσαν εὐδαιμονίαν· εἰ δέ τις ἔμελλε κοινῇ συμφορὰ τὴν Ῥωμαίων πόλιν ἢ τὸν αὐτοῦ βίον καταλαμβάνειν ἀντίπαλος τῶν παρόντων ἀγαθῶν, ἐλαχίστην γενέσθαι ταύτην καὶ μετριωτάτην.
이어서 그는 인간의 행복이 얼마나 미세한 저울의 기울기에 걸려 흔들리는지, 그리고 좋은 것들 중 그 어떤 것도 확실하게 지속되지 않는다는 것을 명심하고, 하늘을 향해 두 손을 뻗어 유피테르와 다른 신들에게 기도했다. 무엇보다도 현재의 번영이 자신과 조국에 대해 신들의 질투를 사지 않는 것이기를 바랐으며, 만약 현재의 좋은 일들에 대한 대가로 어떤 재앙이 로마 도시나 그 자신의 삶에 닥칠 운명이라면, 그것이 가장 미미하고 온화한 것이 되기를 빌었다.