§12.10.1Οὐιεντανοὺς πολιορκούντων Ῥωμαίων περὶ τὴν ἐπιτολὴν τοῦ κυνός, ὅτε μάλιστα λίμναι τε ἐπιλείπουσι καὶ ποταμοὶ πάντες, ὅ τι μὴ μόνος ὁ Αἰγύπτιος Νεῖλος, λίμνη τις ἀπέχουσα τῆς Ῥώμης οὐ μεῖον ρκʼ σταδίων ἐν τοῖς Ἀλβανοῖς καλουμένοις ὄρεσι, παρʼ ᾗ τὸ ἀρχαῖον ἡ τῶν Ῥωμαίων μητρόπολις ᾠκεῖτο, οὔτε ὑετῶν γενομένων οὔτε νιφετῶν οὔτʼ ἄλλης τινὸς αἰτίας ἀνθρώποις φανερᾶς, τοσαύτην ἔλαβεν ἐκ τῶν ἐν αὐτῇ ναμάτων ἐπίδοσιν, ὥστε πολλὴν μὲν ἐπικλύσαι τῆς παρορείου, πολλὰς δὲ οἰκήσεις γεωργικὰς καταβαλεῖν, τελευτῶσαν δὲ καὶ τὸν μεταξὺ τῶν ὀρῶν αὐλῶνα διασπάσαι καὶ ποταμὸν ἐκχέαι κατὰ τῶν ὑποκειμένων πεδίων ἐξαίσιον.
로마인들이 큰개자리(시리우스)가 떠오를 무렵—이때는 이집트의 나일강만을 제외하고 모든 호수와 강이 가장 메마르는 시기인데—비엔타노이인들을 포위 공격하고 있었을 때, 로마에서 120스타디온 이상 떨어진, 이른바 알바 산맥에 있으며 그 곁에 옛날 로마인의 모도시가 위치해 있던 어떤 호수가, 비나 눈이 내리지도 않았고 인간이 알 수 있는 다른 아무런 원인도 없었음에도, 그 안의 수원들로부터 엄청난 수량의 증가를 겪어, 산기슭의 많은 지역을 침수시키고 수많은 농가를 무너뜨렸으며, 마지막에는 산들 사이의 골짜기마저 뚫고 나와 아래에 펼쳐진 평원으로 엄청난 강이 되어 흘러넘쳤다.
§12.10.2τοῦτο μαθόντες οἱ Ῥωμαῖοι κατʼ ἀρχὰς μέν, ὡς δαιμονίου τινὸς μηνίοντος τῇ πόλει, θυσίαις ἐξιλάσασθαι τοὺς κατέχοντας τὸν τόπον θεοὺς καὶ δαίμονας ἐψηφίσαντο καὶ τοὺς ἐπιχωρίους μάντεις ἀνέκρινον, εἴ τι λέγειν ἔχουσιν·
이 사실을 알게 된 로마인들은 처음에는 어떤 신적인 존재가 도시에 분노하고 있는 것이라 여겨, 그 지역을 지배하는 신들과 정령들을 제사로 달래기로 의결하고, 지방의 예언자들에게 설명할 수 있는 것이 있는지 신문했다.
ἐπεὶ δʼ οὔτε ἡ λίμην τὴν ἑαυτῆς τάξιν ἀπελάμβανεν, οὔτε οἱ μάντεις ἀκριβὲς οὐδὲν ἔλεγον, ἀλλὰ τῷ θεῷ χρῆσθαι παρῄνουν, ἐπὶ τὸ Δελφικὸν μαντεῖον ἀπέστειλαν θεοπρόπους.
그러나 호수가 원래의 상태를 회복하지도 않았고, 예언자들도 확실한 것을 아무것도 말하지 못한 채 다만 신에게 물어볼 것을 권했기 때문에, 그들은 델포이 신탁소로 사절을 파견했다.