§10.17.1τοῦτο τὸ τέλος λαβόντος τοῦ λῃστρικοῦ πολέμου τὴν πολιτικὴν πάλιν ἀνερρίπιζον οἱ δήμαρχοι στάσιν ἀξιοῦντες ἀπολαβεῖν παρὰ τοῦ περιόντος ὑπάτου τὰς ὑποσχέσεις, ἃς ἐποιήσατο πρὸς αὐτοὺς ὁ τεθνηκὼς ἐν τῇ μάχῃ Οὐαλέριος ὑπὲρ τῆς εἰσφορᾶς τοῦ νόμου.
이 도적들의 전쟁이 이와 같은 결말로 끝나자, 호민관들은 다시 시민들의 분란을 부채질하며, 전투에서 전사한 발레리우스가 법안 제출과 관련해 자신들에게 했던 약속을 살아남은 집정관에게서 받아내야 한다고 요구했다.
ὁ δὲ Κλαύδιος μέχρι μέν τινος παρεῖλκε τὸν χρόνον τοτὲ μὲν καθαρμοὺς τῆς πόλεως ἐπιτελῶν, τοτὲ δὲ θυσίας τοῖς θεοῖς χαριστηρίους ἀποδιδούς, τοτὲ δʼ ἀγῶσι καὶ θέαις ἀναλαμβάνων τὸ πλῆθος εἰς εὐπαθείας.
그러나 클라우디우스는 얼마 동안 시간을 끌었으니, 어떤 때는 도성의 정화 의식을 치르고, 어떤 때는 신들에게 감사의 희생 제물을 바치며, 어떤 때는 경기와 구경거리로 군중을 즐거움에 빠지게 함으로써 그리했다.
§10.17.2ὡς δʼ αἱ σκήψεις αὐτῷ πᾶσαι κατανάλωντο, τελευτῶν ἔφη δεῖν εἰς τὸν τοῦ τεθνηκότος ὑπάτου τόπον ἕτερον ἀποδειχθῆναι.
그의 핑계가 모두 바닥나자, 마침내 그는 전사한 집정관의 자리에 다른 이를 임명해야 한다고 말했다.
τὰ μὲν γὰρ ὑφʼ ἑαυτοῦ μόνου πραχθέντα οὔτε νόμιμα οὔτε βέβαια ἔσεσθαι, τὰ δʼ ὑπʼ ἀμφοῖν ἔννομά τε καὶ κύρια.
자신 혼자서 행한 일은 합법적이지도 확고하지도 않을 것이나, 두 사람 모두에 의해 행해진 일은 법에 합당하고 유효할 것이기 때문이라는 이유였다.
ταύτῃ διακρουσάμενος αὐτοὺς τῇ προφάσει προεῖπεν ἀρχαιρεσίων ἡμέραν, ἐν ᾗ τὸν συνάρχοντα ἔμελλεν ἀποδείξειν.
이 구실로 그들을 물리친 뒤 그는 동료를 지명하게 될 선거일을 포고했다.
ἐν δὲ τῷ μεταξὺ χρόνῳ διʼ ἀπορρήτων βουλευμάτων οἱ προεστηκότες τοῦ συνεδρίου συνέθεντο κατὰ σφᾶς αὐτούς, ὅτῳ παραδώσουσι τὴν ἀρχήν.
그리고 그사이의 시간에 원로원의 지도자들은 비밀 회의를 통해, 누구에게 그 직무를 넘겨줄 것인지를 자신들끼리 합의했다.
§10.17.3καὶ ἐπειδὴ ὁ τῶν ἀρχαιρεσίων ἐνέστη χρόνος, καὶ ὁ κῆρυξ τὴν πρώτην τάξιν ἐκάλεσεν, εἰσελθόντες εἰς τὸν ἀποδειχθέντα τόπον οἵ τʼ ὀκτωκαίδεκα λόχοι τῶν ἱππέων καὶ οἱ τῶν πεζῶν ὀγδοήκοντα τῶν τὸ μέγιστον τίμημα ἐχόντων Λεύκιον Κοίντιον Κικιννᾶτον ἀποδεικνύουσιν ὕπατον, οὗ τὸν υἱὸν Καίσωνα Κοίντιον εἰς ἀγῶνα θανάτου καταστήσαντες οἱ δήμαρχοι τὴν πόλιν ἠνάγκασαν ἐκλιπεῖν·
그리하여 선거일이 닥치고 전령이 제1계급을 소집하자, 지정된 장소로 들어온 기병의 18개 백인대와 가장 높은 재산 평가액을 가진 보병의 80개 백인대가 루키우스 퀸크티우스 킨키나투스를 집정관으로 지명했다. 그의 아들 카에소 퀸크티우스를 호민관들은 사형의 재판에 회부하여 도성을 떠나도록 강요한 바 있었다.
καὶ οὐδεμιᾶς ἔτι κληθείσης ἐπὶ τὴν ψηφοφορίαν τάξεως — τρισὶ γὰρ ἦσαν λόχοις πλείους οἱ διενέγκαντες τὴν ψῆφον λόχοι τῶν ὑπολειπομένων — ὁ μὲν δῆμος ἀπῄει συμφορὰν βαρεῖαν ἡγούμενος, ὅτι μισῶν αὐτοὺς ἀνὴρ ἐξουσίας ὑπατικῆς ἔσται κύριος, ἡ βουλὴ δὲ ἔπεμπε τοὺς παραληψομένους τὸν ὕπατον καὶ ἄξοντας ἐπὶ τὴν ἀρχήν.
그리고 더 이상 투표를 위해 소집된 계급은 없었는데—투표를 마친 백인대들이 남은 백인대들보다 3개 백인대 더 많았기 때문이다—평민들은 자신들을 미워하는 자가 집정관의 권력을 쥐게 된 것을 무거운 재앙으로 여기며 물러갔고, 원로원은 집정관을 맞이하여 관직으로 인도할 자들을 파견했다.
§10.17.4ἔτυχε δὲ τηνικαῦτα ὁ Κοίντιος ἄρουράν τινα ὑπεργαζόμενος εἰς σποράν, αὐτὸς ἀκολουθῶν τοῖς σχίζουσι τὴν νειὸν βοιδίοις ἀχίτων, περιζωμάτιον ἔχων καὶ ἐπὶ τῇ κεφαλῇ πῖλον.
그때 퀸크티우스는 마침 파종을 위해 어떤 밭을 일구고 있었는데, 스스로 속옷을 입지 않고 허리띠만 두른 채 머리에는 펠트 모자를 쓰고 묵은 땅을 가는 소들을 뒤따르고 있었다.
ἰδὼν δὲ πλῆθος ἀνθρώπων εἰς τὸ χωρίον εἰσιόντων τό τε ἄροτρον ἐπέσχε καὶ πολὺν ἠπόρει χρόνον, οἵτινές τε εἶεν καὶ τίνος δεόμενοι πρὸς αὐτὸν ἥκοιεν·
그는 많은 사람들이 자신의 땅으로 들어오는 것을 보고 쟁기를 멈춘 채, 그들이 누구이며 자신에게 무엇을 바라고 온 것인지 한참 동안 어리둥절해했다.
ἔπειτα προσδραμόντος τινὸς καὶ κελεύσαντος κοσμιώτερον ἑαυτὸν ποιῆσαι παρελθὼν εἰς τὴν καλύβη καὶ §10.17.5ἀμφιεσάμενος προῆλθεν.
그러고 나서 누군가 달려와 옷차림을 단정히 하라고 일러주자, 그는 오두막으로 들어가서 옷을 갈아입고 나왔다.
οἱ δʼ ἐπὶ τὴν παράληψιν αὐτοῦ παρόντες ἠσπάσαντό τε ἅπαντες οὐκ ἐκ τοῦ ὀνόματος, ἀλλʼ ὕπατον καὶ τὴν περιπόρφυρον ἐσθῆτα περιέθεσαν τούς τε πελέκεις καὶ τἆλλα παράσημα τῆς ἀρχῆς παραστήσαντες ἀκολουθεῖν εἰς τὴν πόλιν ἠξίουν.
그를 맞이하러 온 이들은 모두 그의 이름이 아니라 집정관으로 인사하며 자주색 테두리가 있는 옷을 입혀주었고, 도끼와 다른 집무의 표식들을 곁에 세워둔 채 도성으로 따라올 것을 요청했다.
κἀκεῖνος μικρὸν ἐπισχὼν καὶ δακρύσας τοσοῦτον εἶπεν·
그러자 그는 잠시 머뭇거리더니 눈물을 흘리며 이 한마디만을 남겼다.
ἄσπορον ἄρα μοι τὸ χωρίον ἔσται τοῦτον τὸν ἐνιαυτόν, καὶ κινδυνεύσομεν οὐχ ἕξειν, πόθεν διατραφῶμεν. ἔπειτʼ ἀσπασάμενος τὴν γυναῖκα καὶ τῶν ἔνδον ἐπιμελεῖσθαι παραγγείλας ᾤχετο εἰς τὴν πόλιν.
"그렇다면 올해 내 밭은 씨를 뿌리지 못한 채로 남을 것이고, 우리는 먹고살 양식을 얻지 못할 위험에 처하겠구나." 그러고 나서 아내에게 인사하고 집안일을 잘 돌보라고 당부한 뒤 도성으로 떠났다.
§10.17.6ταῦτα δὲ οὐχ ἑτέρου τινὸς χάριν εἰπεῖν προήχθην, ἀλλʼ ἵνα φανερὸν γένηται πᾶσιν, οἷοι τότε ἦσαν οἱ τῆς Ῥωμαίων πόλεως προεστηκότες, ὡς αὐτουργοὶ καὶ σώφρονες καὶ πενίαν δικαίαν οὐ βαρυνόμενοι καὶ βασιλικὰς οὐ διώκοντες ἐξουσίας, ἀλλὰ καὶ διδομένας ἀναινόμενοι·
내가 이 일들을 이야기하도록 이끌린 것은 다른 어떤 이유 때문이 아니라, 당시 로마 도성을 지도하던 자들이 어떤 사람들이었는지를 모든 이에게 분명히 하기 위함이었다. 그들이 어떻게 스스로 일하고, 절제하며, 정당한 가난을 무겁게 여기지 않고, 왕과 같은 권력을 쫓지 않았으며, 도리어 그것이 주어질 때조차 거절했는지를 말이다.
φανήσονται γὰρ οὐδὲ κατὰ μικρὸν ἐοικότες ἐκείνοις οἱ νῦν, ἀλλὰ τἀναντία πάντα ἐπιτηδεύοντες, πλὴν πάνυ ὀλίγων, διʼ οὓς ἕστηκεν ἔτι τὸ τῆς πόλεως ἀξίωμα καὶ τὸ σώζειν τὴν πρὸς ἐκείνους τοὺς ἄνδρας ὁμοιότητα.
오늘날의 사람들은 그들과 이슬만큼도 닮지 않았고 오히려 완전히 반대되는 일들을 일삼고 있음이 드러날 것이기 때문이다. 오직 극소수의 사람들 덕분에 도성의 위엄이 여전히 유지되고 그 영웅들과의 유사성이 지켜지고 있을 뿐이다.
ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἅλις.
그러나 이 일들에 관해서는 이쯤 해두자.