§4Λυκῖνος
ἐπεδήμησάς ποτε, ὦ Πολύστρατε, τῇ Κνιδίων;
뤼키노스: 폴리스트라토스여, 자네는 전에 크니도스인들의 도시에 머문 적이 있는가?
Πολύστρατος
καὶ μάλα.
폴리스트라토스: 물론 있고말고.
Λυκῖνος
οὐκοῦν καὶ τὴν Ἀφροδίτην εἶδες πάντως αὐτῶν;
뤼키노스: 그렇다면 자네는 그들의 아프로디테도 확실히 보았겠군?
Πολύστρατος
νὴ Δία, τῶν Πραξιτέλους ποιημάτων τὸ κάλλιστον.
폴리스트라토스: 제우스께 맹세코, 프락시텔레스의 작품들 중 가장 아름다운 것이지!
Λυκῖνος
ἀλλὰ καὶ τὸν μῦθον ἤκουσας, ὃν λέγουσιν οἱ ἐπιχώριοι περὶ αὐτῆς, ὡς ἐρασθείη τις τοῦ ἀγάλματος καὶ λαθὼν ὑπολειφθεὶς ἐν ἱερῷ συγγένοιτο, ὡς δυνατὸν ἀγάλματι.
뤼키노스: 그렇다면 현지인들이 그녀에 대해 말하는 그 전설도 들었는가? 어떤 이가 그 조각상과 사랑에 빠져, 몰래 신전에 남아 조각상으로서는 가능한 범위 내에서 결합했다는 이야기를 말이네.
τοῦτο μέντοι ἄλλως ἱστορείσθω.
아무튼 이 이야기는 딴 곳에서 다루기로 하세.
σὺ δὲ — ταύτην γάρ, ὡς φής, εἶδες — ἴθι μοὶ καὶ τόδε ἀπόκριναι, εἰ καὶ τὴν ἐν κήποις Ἀθήνησι τὴν Ἀλκαμένους ἑώρακας.
하지만 자네는 — 자네 말대로 그녀를 보았으니 — 어서 나에게 이것도 답해 주게. 아테나이의 ‘정원의 (아프로디테)’, 즉 알카메네스의 그 작품도 본 적이 있는가?
Πολύστρατος
ἦ πάντων γʼ ἄν, ὦ Λυκῖνε, ὁ ῥᾳθυμότατος ἦν, εἰ τὸ κάλλιστον τῶν Ἀλκαμένους πλασμάτων παρεῖδον.
폴리스트라토스: 뤼키노스여, 만약 내가 알카메네스의 조각상들 중 가장 아름다운 것을 보지 못하고 지나쳤다면, 나는 참으로 모든 이들 중 가장 태만한 자였을 걸세.
Λυκῖνος
ἐκεῖνο μέν γε, ὦ Πολύστρατε, οὐκ ἐξερήσομαί σε, εἰ πολλάκις εἰς τὴν ἀκρόπολιν ἀνελθὼν καὶ τὴν Καλάμιδος Σωσάνδραν τεθέασαι.
뤼키노스: 폴리스트라토스여, 자네가 아크로폴리스에 자주 올라가서 칼라미스의 소산드라를 바라보았는지에 대해서는 굳이 묻지 않겠네.
Πολύστρατος
εἶδον κἀκείνην πολλάκις.
폴리스트라토스: 그녀 역시 여러 번 보았지.
Λυκῖνος
ἀλλὰ καὶ ταῦτα μὲν ἱκανῶς.
뤼키노스: 아니, 이것들만으로도 충분하네.
τῶν δὲ Φειδίου ἔργων τί μάλιστα ἐπῄνεσας;
그렇다면 페이디아스의 작품들 중에서는 무엇을 가장 칭찬했는가?
Πολύστρατος
τί δʼ ἄλλο ἢ τὴν Λημνίαν, ᾗ καὶ ἐπιγράψαι τοὔνομα ὁ Φειδίας ἠξίωσε;
폴리스트라토스: 페이디아스가 스스로 이름을 새겨 넣을 가치가 있다고 여긴 저 렘노스의 (아테나) 말고 무엇이 있겠는가?
καὶ νὴ Δία τὴν Ἀμαζόνα τὴν ἐπερειδομένην τῷ δορατίῳ.
그리고 제우스께 맹세코, 가벼운 창에 기대어 있는 저 아마존도 말일세.
§5Λυκῖνος
τὰ κάλλιστα, ὦ ἑταῖρε, ὥστʼ οὐκέτʼ ἄλλων τεχνιτῶν δεήσει.
뤼키노스: 가장 훌륭한 것들뿐이군, 벗이여. 그러니 더 이상 다른 장인들은 필요하지 않을 걸세.
φέρε δή, ἐξ ἁπασῶν ἤδη τούτων ὡς οἷόν τε συναρμόσας μίαν σοι εἰκόνα ἐπιδείξω, τὸ ἐξαίρετον παρʼ ἑκάστης ἔχουσαν.
자, 이제 이 모든 것들로부터 가능한 한 조화롭게 합쳐서, 각각의 뛰어난 부분을 담은 단 하나의 초상을 자네에게 보여주겠네.
Πολύστρατος
καὶ τίνα ἂν τρόπον τουτὶ γένοιτο;
폴리스트라토스: 하지만 대체 어떤 방식으로 그런 일이 일어날 수 있단 말인가?
Λυκῖνος
οὐ χαλεπόν, ὦ Πολύστρατε, εἰ τὸ ἀπὸ τοῦδε παραδόντες τὰς εἰκόνας τῷ λόγῳ, ἐπιτρέψαιμεν αὐτῷ μετακοσμεῖν καὶ συντιθέναι καὶ ἁρμόζειν ὡς ἂν εὐρυθμότατα δύναιτο, φυλάττων ἅμα τὸ συμμιγὲς ἐκεῖνο καὶ ποικίλον.
뤼키노스: 폴리스트라토스여, 어렵지 않네. 이제부터 그 초상들을 말(logos)에 넘겨주고, 그것이 그 혼합되고 다채로운 특성을 유지하면서 가능한 한 가장 조화롭게 재배치하고 조립하며 짜 맞추도록 그것에 허락한다면 말이네.
Πολύστρατος
εὖ λέγεις·
폴리스트라토스: 좋은 말이네.
καὶ δὴ παραλαβὼν δεικνύτω·
그러니 그것이 넘겨받아 보여주도록 하게.
ἐθέλω γὰρ εἰδέναι ὅ τι καὶ χρήσεται αὐταῖς, ἢ ὅπως ἐκ τοσούτων μίαν τινὰ συνθεὶς οὐκ ἀπᾴδουσαν ἀπεργάσεται.
그것이 초상들을 어떻게 다룰지, 혹은 그 많은 것들로부터 어떻게 불협화음을 내지 않는 단 하나의 것을 합성해 낼지 알고 싶으니 말이네.
§6Λυκῖνος
καὶ μὴν ἤδη σοι ὁρᾶν παρέχει γιγνομένην τὴν εἰκόνα, ὧδε συναρμόζων, τῆς ἐκ Κνίδου ἡκούσης μόνον τὴν κεφαλὴν λαβών·
뤼키노스: 참으로 그것은 이미 자네에게 그 초상이 만들어지는 과정을 보여주고 있네, 다음과 같이 맞추면서 말이네. 즉, 크니도스에서 온 이로부터는 머리만을 취하네.
· οὐδὲν γὰρ τοῦ ἄλλου σώματος γυμνοῦ ὄντος δεήσεται·
알몸인 나머지 몸은 전혀 필요하지 않을 테니 말이네.
τὰ μὲν ἀμφὶ τὴν κόμην καὶ μέτωπον ὀφρύων τε τὸ εὔγραμμον ἐάσει ἔχειν ὥσπερ ὁ Πραξιτέλης ἐποίησεν, καὶ τῶν ὀφθαλμῶν δὲ τὸ ὑγρὸν ἅμα τῷ φαιδρῷ καὶ κεχαρισμένῳ, καὶ τοῦτο διαφυλάξει κατὰ τὸ Πραξιτέλει δοκοῦν·
머리카락과 이마 주변, 그리고 눈썹의 아름다운 선은 프락시텔레스가 만든 그대로 유지하도록 하고, 눈의 촉촉함과 동시에 밝고 사랑스러운 표정 역시 프락시텔레스의 의도에 따라 보존할 걸세.
τὰ μῆλα δὲ καὶ ὅσα τῆς ὄψεως ἀντωπὰ παρʼ Ἀλκαμένους καὶ τῆς ἐν κήποις λήψεται, καὶ προσέτι χειρῶν ἄκρα καὶ καρπῶν τὸ εὔρυθμον καὶ δακτύλων τὸ εὐάγωγον εἰς λεπτὸν ἀπολῆγον παρὰ τῆς ἐν κήποις καὶ ταῦτα.
뺨과 얼굴 정면에서 보이는 모든 부분은 알카메네스와 ‘정원의 (아프로디테)’에게서 취할 것이며, 게다가 손끝과 손목의 조화, 손가락이 가늘게 끝나며 자아내는 유연함 역시 ‘정원의 (아프로디테)’에게서 취할 걸세.
τὴν δὲ τοῦ παντὸς προσώπου περιγραφὴν καὶ παρειῶν τὸ ἁπαλὸν καὶ ῥῖνα σύμμετρον ἡ Λημνία παρέξει καὶ Φειδίας· ἔτι καὶ στόματος ἁρμογὴν αὐτὸς καὶ τὸν αὐχένα, παρὰ τῆς Ἀμαζόνος λαβών·
얼굴 전체의 윤곽과 양 볼의 부드러움, 그리고 균형 잡힌 코는 렘노스의 (아테나)와 페이디아스가 제공할 것이고, 나아가 입의 매무새와 목은 아마존에게서 취할 걸세.
ἡ Σωσάνδρα δὲ καὶ Κάλαμις αἰδοῖ κοσμήσουσιν αὐτήν, καὶ τὸ μειδίαμα σεμνὸν καὶ λεληθὸς ὥσπερ τὸ ἐκείνης ἔσται·
그리고 소산드라와 칼라미스는 그녀를 신중함으로 장식할 것이며, 미소는 그녀의 미소처럼 고결하면서도 은밀할 걸세.
καὶ τὸ εὐσταλὲς δὲ καὶ κόσμιον τῆς ἀναβολῆς παρὰ τῆς Σωσάνδρας, πλὴν ὅτι ἀκατακάλυπτος αὕτη ἔσται τὴν κεφαλήν.
또한 겉옷을 단정하고 기품 있게 걸치는 방식 역시 소산드라에게서 취하되, 다만 이번 여인은 머리를 가리지 않은 상태일 걸세.
τῆς ἡλικίας δὲ τὸ μέτρον ἡλίκον ἂν γένοιτο, κατὰ τὴν ἐν Κνίδῳ ἐκείνην μάλιστα.
전신 키의 치수가 얼마나 될지는 주로 저 크니도스의 것을 따를 걸세.
καὶ γὰρ καὶ τοῦτο κατὰ τὸν Πραξιτέλη μεμετρήσθω.
참으로 이것 또한 프락시텔레스에 따라 측정되도록 하세.
τί σοι, ὦ Πολύστρατε, δοκεῖ;
폴리스트라토스여, 자네 생각은 어떠한가?
καλὴ γενήσεσθαι ἡ εἰκών;
초상이 아름답게 완성될 것 같은가?
Πολύστρατος
καὶ μάλιστα, ἐπειδὰν εἰς τὸ ἀκριβέστατον ἀποτελεσθῇ·
폴리스트라토스: 아주 그렇고말고, 더없이 정교하게 완성된다면 말이네.