§19ἡ δʼ οὖν κολακεία καὶ ἡ διαβολὴ τότε μάλιστα χώραν ἔσχε πρὸς τὸ Ἀλεξάνδρου πάθος συντιθεμένη·
그리하여 아첨과 비방은 당시 알렉산드로스의 격정에 영합함으로써 가장 큰 활동의 장을 얻었다.
καθάπερ γὰρ ἐν πολιορκίᾳ οὐκ ἐπὶ τὰ ὑψηλὰ καὶ ἀπόκρημνα καὶ ἀσφαλῆ τοῦ τείχους προσίασιν οἱ πολέμιοι, ἀλλʼ ᾗ ἂν ἀφύλακτόν τι μέρος ἢ σαθρὸν αἴσθωνται ἢ ταπεινόν, ἐπὶ τοῦτο πάσῃ δυνάμει χωροῦσιν ὡς ῥᾷστα παρεισδῦναι καὶ ἑλεῖν δυνάμενοι, οὕτω καὶ οἱ διαβάλλοντες ὅ τι ἂν ἀσθενὲς ἴδωσι τῆς ψυχῆς καὶ ὑπόσαθρον καὶ εὐεπίβατον, τούτῳ προσβάλλουσι καὶ προσάγουσι τὰς μηχανάς, καὶ τέλος ἐκπολιορκοῦσι μηδενὸς ἀντιταττομένου μηδὲ τὴν ἔφοδον αἰσθομένου.
마치 포위 공격을 할 때, 적군이 장벽의 높고 험준하며 안전한 곳으로 접근하는 것이 아니라, 무방비하거나 취약하거나 낮은 부분을 알아차리는 곳이 있으면 가장 쉽게 침입하여 함락시킬 수 있는 곳이라 여겨 모든 전력을 다해 그곳으로 나아가는 것처럼, 비방하는 자들 역시 영혼의 약하고 썩었으며 침입하기 쉬운 부분을 보면 그곳을 공격하고 공성 병기를 들이대어, 결국 아무도 맞서 싸우지 않고 그 습격을 알아차리지도 못하는 사이에 성을 함락시키고 만다.
εἶτʼ ἐπειδὰν ἐντὸς ἅπαξ τῶν τειχῶν γένωνται, πυρπολοῦσι πάντα καὶ παίουσι καὶ σφάττουσι καὶ ἐξελαύνουσιν, οἷα εἰκὸς ἁλισκομένης ψυχῆς καὶ ἐξηνδραποδισμένης ἔργα εἶναι.
그런 다음 일단 성벽 안으로 들어가면, 그들은 모든 것을 불태우고 치고 도륙하고 내쫓으니, 이는 참으로 함락당하고 노예가 된 영혼의 당연한 처사라 할 것이다.
§20μηχανήματα δὲ αὐτοῖς κατὰ τοῦ ἀκούοντος ἥ τε ἀπάτη καὶ τὸ ψεῦδος καὶ ἡ ἐπιορκία καὶ προσλιπάρησις καὶ ἀναισχυντία καὶ ἄλλα μυρία ῥᾳδιουργήματα.
그리고 듣는 이를 대적하는 그들의 무기는 기만, 거짓, 위증, 애걸, 파렴치, 그리고 그 밖의 무수한 기만적인 수단들이다.
ἡ δὲ δὴ μεγίστη πασῶν ἡ κολακεία ἐστί, συγγενής, μᾶλλον δὲ ἀδελφή τις οὖσα τῆς διαβολῆς.
그러나 그중에서도 단연 가장 큰 것은 아첨이며, 이는 비방의 친척, 아니 차라리 일종의 자매이다.
οὐδεὶς γοῦν οὕτω γεννάδας ἐστὶ καὶ ἀδαμάντινον τεῖχος τῆς ψυχῆς προβεβλημένος, ὃς οὐκ ἂν ἐνδοίη πρὸς τὰς τῆς κολακείας προσβολάς, καὶ ταῦτα ὑπορυττούσης καὶ τοὺς θεμελίους ὑφαιρούσης τῆς διαβολῆς.
참으로 영혼에 금강석 성벽을 두를 만큼 고결한 이라 할지라도 아첨의 공격에 굴복하지 않을 자는 없으니, 하물며 비방이 그 밑을 파고들고 기초를 갉아먹고 있는 상황에서는 더욱 그러하다.
§21καὶ τὰ μὲν ἐκτὸς ταῦτα.
그리고 이것들은 외부의 일들이다.
ἔνδοθεν δὲ πολλαὶ προδοσίαι συναγωνίζονται τὰς χεῖρας ὀρέγουσαι καὶ τὰς πύλας ἀναπετῶσαι καὶ πάντα τρόπον τῇ ἁλώσει τοῦ ἀκούοντος συμπροθυμούμεναι.
그러나 내부에서는 많은 배신들이 손을 내밀고 문을 활짝 열어젖히며 온갖 방법으로 듣는 이의 함락에 적극적으로 협력한다.
πρῶτον μὲν τὸ φιλόκαινον, ὃ φύσει πᾶσιν ἀνθρώποις ὑπάρχει, καὶ τὸ ἁψίκορον, ἔπειτα δὲ τὸ πρὸς τὰ παράδοξα τῶν ἀκουσμάτων ἑπόμενον.
첫째는 모든 인간에게 본성적으로 내재하는 신기함을 좋아하는 마음과 실증을 내는 성품이며, 둘째는 뜻밖의 소문에 이끌리는 성향이다.
οὐ γὰρ οἶδʼ ὅπως ἡδόμεθα πάντες λαθρηδὰ καὶ πρὸς τὸ οὖς λεγόμενα καὶ μεστὰ ὑπονοίας ἀκούοντες·
우리는 모두 왠지 모르게 은밀히 귓속말로 속삭여지며 의혹으로 가득 찬 이야기를 듣는 것을 즐거워하기 때문이다.
οἶδα γοῦν τινας οὕτως ἡδέως γαργαλιζομένους τὰ ὦτα ὑπὸ τῶν διαβολῶν ὥσπερ τοὺς πτεροῖς κνωμένους.
적어도 비방을 들음으로써 마치 깃털로 긁어주는 것처럼 즐겁게 귀가 간지러워지는 사람들을 나는 알고 있다.
§22ἐπειδὰν τοίνυν ὑπὸ τούτων ἁπάντων συμμαχούμενοι προσπέσωσι, κατὰ κράτος αἱροῦσιν, οἶμαι, καὶ οὐδὲ δυσχερὴς ἡ νίκη γένοιτʼ ἂν μηδενὸς ἀντιπαραταττομένου μηδὲ ἀμυνομένου τὰς προσβολάς, ἀλλὰ τοῦ μὲν ἀκούοντος ἑκόντος ἑαυτὸν ἐνδιδόντος, τοῦ διαβαλλομένου δὲ τὴν ἐπιβουλὴν ἀγνοοῦντος·
그리하여 이 모든 것들의 조력을 받아 그들이 덮칠 때, 그들은 힘으로 제압하여 성을 함락시킬 것이라고 나는 생각한다. 그리고 아무도 맞서 정렬하지 않고 공격을 막아내지도 않으니 승리는 결코 어렵지 않을 것이다. 듣는 이는 기꺼이 자신을 내주고, 비방당하는 이는 그 음모를 알지 못하기 때문이다.
ὥσπερ γὰρ ἐν νυκτὶ πόλεως ἁλούσης καθεύδοντες οἱ διαβαλλόμενοι φονεύονται.
마치 밤중에 도시가 함락되었을 때 잠자던 비방당한 이들이 살육당하는 것처럼 말이다.
§23καὶ τὸ πάντων οἴκτιστον, ὁ μὲν οὐκ εἰδὼς τὰ γεγενημένα προσέρχεται τῷ φίλῳ φαιδρὸς ἅτε μηδὲν ἑαυτῷ φαῦλον συνεπιστάμενος καὶ τὰ συνήθη λέγει καὶ ποιεῖ, παντὶ τρόπῳ ὁ ἄθλιος ἐνηδρευμένος·
그리고 가장 비참한 것은, 무슨 일이 일어났는지 모르는 이가 자신에게 부끄러운 일이 없기에 밝은 얼굴로 친구에게 다가가 늘 하던 대로 말하고 행동하며, 이 가련한 이는 모든 면에서 매복을 당해 있다는 점이다.
ὁ δὲ ἢν μὲν ἔχῃ τι γενναῖον καὶ ἐλεύθερον καὶ παρρησιαστικόν, εὐθὺς ἐξέρρηξε τὴν ὀργὴν καὶ τὸν θυμὸν ἐξέχεε, καὶ τέλος τὴν ἀπολογίαν προσιέμενος ἔγνω μάτην κατὰ τοῦ φίλου παρωξυμμένος.
그러나 상대가 만일 고결하고 자유로우며 솔직한 성품을 가졌다면 즉시 분노를 터뜨리고 격정을 쏟아낸 후, 마침내 변명을 받아들여 자신이 공연히 친구에게 성을 내었음을 깨닫게 된다.
§24ἢν δὲ ἀγεννέστερος καὶ ταπεινότερος, προσίεται μὲν καὶ προσμειδιᾷ τοῖς χείλεσιν ἄκροις, μισεῖ δὲ καὶ λάθρᾳ τοὺς ὀδόντας διαπρίει καί, ὡς ὁ ποιητής φησι, βυσσοδομεύει τὴν ὀργήν.
하지만 만일 더 비열하고 야비한 자라면, 상대를 받아들이고 입술 끝으로 미소를 지어 보이지만, 내심 미워하고 몰래 이를 갈며, 시인이 말하듯 마음 깊은 곳에 분노를 키운다.
οὗ δὴ ἐγὼ οὐδὲν οἶμαι ἀδικώτερον οὐδὲ δουλοπρεπέστερον, ἐνδακόντα τὸ χεῖλος ὑποτρέφειν τὴν χολὴν καὶ τὸ μῖσος ἐν αὑτῷ κατάκλειστον αὔξειν ἕτερα μὲν κεύθοντα ἐνὶ φρεσίν, ἄλλα δὲ λέγοντα καὶ ὑποκρινόμενον ἱλαρῷ καὶ κωμικῷ τῷ προσώπῳ μάλα περιπαθῆ τινα καὶ ἰοῦ γέμουσαν τραγῳδίαν.
입술을 깨물며 노여움을 기르고 마음속에 증오를 가두어 키우면서, 마음에는 한 가지를 숨기고 말은 다른 것을 하며, 밝고 희극적인 얼굴 아래서 참으로 격정적이고 독으로 가득 찬 비극을 연기하는 것보다 더 불의하고 노예 같은 짓은 없다고 나는 생각한다.
μάλιστα δὲ τοῦτο πάσχουσιν, ἐπειδὰν πάλαι φίλος ὁ ἐνδιαβάλλων δοκῶν εἶναι τῷ ἐνδιαβαλλομένῳ ποιῆται ὅμως·
그리고 비방하는 자가 비방당하는 자에게 오랜 친구로 생각되어 온 경우에 이러한 일은 가장 흔히 일어난다.
τότε γὰρ οὐδὲ φωνὴν ἀκούειν ἔτι θέλουσι τῶν διαβαλλομένων ἢ τῶν ἀπολογουμένων, τὸ ἀξιόπιστον τῆς κατηγορίας ἐκ τῆς πάλαι δοκούσης φιλίας προειληφότες, οὐδὲ τοῦτο λογιζόμενοι, ὅτι πολλαὶ πολλάκις ἐν τοῖς φιλτάτοις μίσους παραπίπτουσιν αἰτίαι τοὺς ἄλλους λανθάνουσαι·
왜냐하면 그때 사람들은 비방당하는 자나 변명하는 자의 목소리조차 들으려 하지 않고, 오랜 우정으로부터 고발의 신빙성을 미리 단정해 버리기 때문이다.
καὶ ἐνίοτε οἷς αὐτός τις ἔνοχός ἐστι, ταυτὶ φθάσας κατηγόρησε τοῦ πλησίον ἐκφυγεῖν οὕτω πειρώμενος τὴν διαβολήν.
사랑하는 이들 사이에서도 종종 남들이 모르는 사이에 증오의 원인이 끼어드는 일이 많다는 점을 고려하지 않으며, 때로는 자신이 범하고 있는 죄를 이웃에게 선수를 쳐 고발함으로써 스스로를 비방에서 구하려 꾀하고 있을 뿐이라는 점조차 고려하지 않기 때문이다.
καὶ ὅλως ἐχθρὸν μὲν οὐδεὶς ἂν τολμήσειε διαβαλεῖν·
일반적으로 원수를 비방하려 드는 사람은 없다.
ἄπιστος γὰρ αὐτόθι ἡ κατηγορία πρόδηλον ἔχουσα τὴν αἰτίαν·
왜냐하면 그런 고발은 그 자리에서 신빙성을 잃으며 그 동기가 뻔히 보이기 때문이다.
τοῖς δοκοῦσι δὲ μάλιστα φίλοις ἐπιχειροῦσι τὴν πρὸς τοὺς ἀκούοντας εὔνοιαν ἐμφῆναι προαιρούμενοι, ὅτι ἐπὶ τῷ ἐκείνων συμφέροντι οὐδὲ τῶν οἰκειοτάτων ἀπέσχοντο.
오히려 그들은 가장 친한 친구로 보이는 이들을 공격의 대상으로 삼으며, 듣는 이에게 자신들의 선의를 보여주려 한다. 즉, 그들의 이익을 위해 가장 친한 이들조차 아끼지 않았음을 나타내기 위해서이다.