§3.63.1τῶν δὲ μυθογράφων οἱ σωματοειδῆ τὸν θεὸν παρεισάγοντες τὴν μὲν εὕρεσιν τῆς ἀμπέλου καὶ φυτείαν καὶ πᾶσαν τὴν περὶ τὸν οἶνον πραγματείαν συμφώνως αὐτῷ προσάπτουσι, περὶ δὲ τοῦ πλείους γεγονέναι Διονύσους ἀμφισβητοῦσιν.
신화 작가들 중 이 신을 육체를 가진 형상으로 묘사하는 이들은, 포도나무의 발견과 재배 및 포도주에 관한 모든 작업을 그에게 귀속시키는 데에는 일치하지만, 여러 명의 디오니소스가 존재했는지의 여부에 대해서는 논쟁을 벌이고 있다.
§3.63.2ἔνιοι μὲν γὰρ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἀποφαίνονται γενέσθαι τόν τε καταδείξαντα τὰ κατὰ τὰς οἰνοποιίας καὶ συγκομιδὰς τῶν ξυλίνων καλουμένων καρπῶν καὶ τὸν στρατευσάμενον ἐπὶ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, ἔτι δὲ τὸν τὰ μυστήρια καὶ τελετὰς καὶ βακχείας εἰσηγησάμενον·
어떤 이들은 포도주 제조법과 이른바 ‘나무 열매’의 수확법을 보여준 자와, 온 누리에 원정을 다녀온 자와, 나아가 비의와 제의 및 박코스적 광란을 도입한 자가 동일한 단 한 명의 인물이었다고 확언하기 때문이다.
ἔνιοι δέ, καθάπερ προεῖπον, τρεῖς ὑποστησάμενοι γεγονέναι κατὰ διεστηκότας χρόνους, ἑκάστῳ προσάπτουσιν ἰδίας πράξεις·
그러나 다른 이들은 내가 앞서 말했듯이, 서로 다른 시대에 세 명의 인물이 존재했다고 가정하고 각자에게 고유한 행적들을 귀속시킨다.
§3.63.3καί φασι τὸν μὲν ἀρχαιότατον Ἰνδὸν γεγονέναι, καὶ τῆς χώρας αὐτομάτως διὰ τὴν εὐκρασίαν φερούσης πολλὴν ἄμπελον πρῶτον τοῦτον ἀποθλῖψαι βότρυας καὶ τὴν χρείαν τῆς περὶ τὸν οἶνον φύσεως ἐπινοῆσαι, ὁμοίως δὲ καὶ τῶν σύκων καὶ τῶν ἄλλων ἀκροδρύων τὴν καθήκουσαν ἐπιμέλειαν ποιήσασθαι, καὶ καθόλου τὰ πρὸς τὴν συγκομιδὴν καὶ παράθεσιν τούτων τῶν καρπῶν ἐπινοῆσαι.
그리고 그들은 가장 오래된 인물이 인도인이었으며, 그 지역이 온화한 기후 덕분에 자발적으로 많은 포도나무를 길러냈기에, 이 자가 처음으로 포도송이를 짜고 포도주 성질의 실용법을 고안했으며, 마찬가지로 무화과와 기타 나무 열매들의 적절한 관리를 행하였고, 총체적으로 이러한 열매들의 수확과 보관을 위한 방법을 고안했다고 말한다.
τὸν αὐτὸν δὲ καὶ καταπώγωνα λέγουσι γενέσθαι διὰ τὸ τοῖς Ἰνδοῖς νόμιμον εἶναι μέχρι τῆς τελευτῆς ἐπιμελῶς ὑποτρέφειν τοὺς πώγωνας.
또한 이 동일한 인물이 풍성한 수염을 기르고 있었다고 전해지는데, 이는 인도인들에게 죽을 때까지 수염을 정성껏 기르는 것이 관습이기 때문이다.
§3.63.4τὸν δʼ οὖν Διόνυσον ἐπελθόντα μετὰ στρατοπέδου πᾶσαν τὴν οἰκουμένην διδάξαι τήν τε φυτείαν τῆς ἀμπέλου καὶ τὴν ἐν ταῖς ληνοῖς ἀπόθλιψιν τῶν βοτρύων· ἀφʼ οὗ Ληναῖον αὐτὸν ὀνομασθῆναι.
어쨌든 이 디오니소스는 군대를 이끌고 온 누리를 돌며 포도나무의 재배와 압착통에서 포도송이를 짜는 법을 가르쳤으며, 이 일로부터 그가 ‘레나이오스’라 불리게 되었다고 한다.
ὁμοίως δὲ καὶ τῶν ἄλλων εὑρημάτων μεταδόντα πᾶσι τυχεῖν αὐτὸν μετὰ τὴν ἐξ ἀνθρώπων μετάστασιν ἀθανάτου τιμῆς παρὰ τοῖς εὖ παθοῦσιν.
마찬가지로 다른 발명품들도 모두에게 나누어 주었기에, 그는 인간 세상을 떠난 후 은혜를 입은 사람들로부터 불멸의 영예를 얻게 되었다.
§3.63.5δείκνυσθαι δὲ παρʼ Ἰνδοῖς μέχρι τοῦ νῦν τόν τε τόπον ἐν ᾧ συνέβη γενέσθαι τὸν θεὸν καὶ προσηγορίας πόλεων ἀπʼ αὐτοῦ κατὰ τὴν τῶν ἐγχωρίων διάλεκτον· καὶ πολλὰ ἕτερα διαμένειν ἀξιόλογα τεκμήρια τῆς παρʼ Ἰνδοῖς γενέσεως, περὶ ὧν μακρὸν ἂν εἴη γράφειν.
또한 인도인들 사이에서는 오늘날까지 이 신이 태어난 장소와 그들의 방언으로 그의 이름에서 유래한 도시들의 명칭이 제시되고 있으며, 인도에서의 탄생을 증명하는 다른 많은 주목할 만한 증거들이 남아 있으나, 그것들에 대해 쓰자면 길어질 것이다.