§1.50.1ἀλλὰ καὶ τῇ τῶν τεχνιτῶν ἐπινοίᾳ.
뿐만 아니라 장인들의 창의성 면에서도 (다른 무덤들을 훨씬 능가하는 것으로 여겨진다).
οἱ δὲ Θηβαῖοί φασιν ἑαυτοὺς ἀρχαιοτάτους εἶναι πάντων ἀνθρώπων καὶ παρʼ ἑαυτοῖς πρώτοις φιλοσοφίαν τε εὑρῆσθαι καὶ τὴν ἐπʼ ἀκριβὲς ἀστρολογίαν, ἅμα καὶ τῆς χώρας αὐτοῖς συνεργούσης πρὸς τὸ τηλαυγέστερον ὁρᾶν τὰς ἐπιτολάς τε καὶ δύσεις τῶν ἄστρων.
한편 테베인들은 자신들이 모든 인류 중에서 가장 오래되었으며, 철학과 정확한 천문학이 자신들 사이에서 최초로 발견되었다고 주장하는데, 동시에 그들의 땅도 별들의 출몰을 더 선명하게 관찰할 수 있도록 그들에게 협력해 주기 때문이라고 한다.
§1.50.2ἰδίως δὲ καὶ τὰ περὶ τοὺς μῆνας αὐτοῖς καὶ τοὺς ἐνιαυτοὺς διατετάχθαι.
또한 달과 해에 관한 일들도 그들에게 독특한 방식으로 정해져 있다고 한다.
τὰς γὰρ ἡμέρας οὐκ ἄγουσι κατὰ σελήνην, ἀλλὰ κατὰ τὸν ἥλιον, τριακονθημέρους μὲν τιθέμενοι τοὺς μῆνας, πέντε δʼ ἡμέρας καὶ τέταρτον τοῖς δώδεκα μησὶν ἐπάγουσι, καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ τὸν ἐνιαύσιον κύκλον ἀναπληροῦσιν.
왜냐하면 그들은 날들을 달에 따라 계산하지 않고 태양에 따라 계산하며, 달을 30일로 정하고, 12달에 5일과 4분의 1일을 덧붙여 이 방법으로 1년의 주기를 채우기 때문이다.
ἐμβολίμους δὲ μῆνας οὐκ ἄγουσιν οὐδʼ ἡμέρας ὑφαιροῦσι, καθάπερ οἱ πλεῖστοι τῶν Ἑλλήνων.
그들은 대부분의 그리스인들처럼 윤달을 끼워 넣거나 날들을 빼지 않는다.
περὶ δὲ τῶν ἐκλείψεων ἡλίου τε καὶ σελήνης ἀκριβῶς ἐπεσκέφθαι δοκοῦσι, καὶ προρρήσεις περὶ τούτων ποιοῦνται, πάντα τὰ κατὰ μέρος γινόμενα προλέγοντες ἀδιαπτώτως.
또한 그들은 일식과 월식에 대해서도 정확하게 조사한 것으로 보이며, 이것들에 대해 예보를 하여 개별적으로 일어나는 모든 일들을 틀림없이 예언한다.
§1.50.3τῶν δὲ τούτου τοῦ βασιλέως ἀπογόνων ὄγδοος ὁ προσαγορευθεὶς Οὐχορεὺς ἔκτισε πόλιν Μέμφιν, ἐπιφανεστάτην τῶν κατʼ Αἴγυπτον.
그리고 이 왕의 후손 중 여덟 번째인 우코레우스라 불리는 자가 이집트에서 가장 명성 있는 도시 멤피스를 창건했다.
ἐξελέξατο μὲν γὰρ τόπον ἐπικαιρότατον ἁπάσης τῆς χώρας, ὅπου σχιζόμενος ὁ Νεῖλος εἰς πλείονα μέρη ποιεῖ τὸ καλούμενον ἀπὸ τοῦ σχήματος Δέλτα·
왜냐하면 그는 전 국토 중에서 가장 시의적절한 장소를 선택했기 때문인데, 그곳은 나일강이 여러 갈래로 갈라져 그 모양에서 유래한 이른바 '델타'를 이루는 곳이다.
διὸ καὶ συνέβη τὴν πόλιν εὐκαίρως κειμένην ἐπὶ τῶν κλείθρων εἶναι κυριεύουσαν τῶν εἰς τὴν ἄνω χώραν ἀναπλεόντων.
그리하여 이 도시는 요충지에 유리하게 위치하여 상류 지방으로 배를 타고 올라가는 사람들을 지배하게 되었다.
§1.50.4τὸ μὲν οὖν περίβολον τῆς πόλεως ἐποίησε σταδίων ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα, τὴν δʼ ὀχυρότητα καὶ τὴν εὐχρηστίαν θαυμαστήν, τοιῷδέ τινι τρόπῳ κατασκευάσας.
그리하여 그는 도시의 성벽 둘레를 150스타디온으로 만들고, 그 견고함과 실용성을 훌륭하게 만들었는데, 이는 다음과 같은 방식으로 건설되었다.
§1.50.5ῥέοντος γὰρ τοῦ Νείλου περὶ τὴν πόλιν καὶ κατὰ τὰς ἀναβάσεις ἐπικλύζοντος, ἀπὸ μὲν τοῦ νότου προεβάλετο χῶμα παμμέγεθες, πρὸς μὲν τὴν πλήρωσιν τοῦ ποταμοῦ προβλήματος, πρὸς δὲ τοὺς ἀπὸ τῆς γῆς πολεμίους ἀκροπόλεως ἔχον τάξιν· ἐκ δὲ τῶν ἄλλων μερῶν πανταχόθεν ὤρυξε λίμνην μεγάλην καὶ βαθεῖαν, ἣ τὸ σφοδρὸν τοῦ ποταμοῦ δεχομένη καὶ πάντα τὸν περὶ τὴν πόλιν τόπον πληροῦσα, πλὴν ᾗ τὸ χῶμα κατεσκεύαστο, §1.50.6θαυμαστὴν ἐποίει τὴν ὀχυρότητα.
나일강이 도시 주위를 흐르며 범람기에는 홍수를 일으켰기 때문에, 남쪽에서는 강의 범람에 대비한 방벽 역할을 하고 육지로부터의 적들에 대해서는 요새의 역할을 하는 거대한 제방을 쌓았으며, 다른 쪽들에서는 사방으로 크고 깊은 해자(호수)를 팠는데, 그것이 강의 거센 물살을 받아내고 도시의 주위 모든 곳을 가득 채우며 (제방이 건설된 곳을 제외하고), (도시의) 견고함을 훌륭하게 만들었다.
οὕτω δὲ καλῶς ὁ κτίσας αὐτὴν ἐστοχάσατο τῆς τῶν τόπων εὐκαιρίας ὥστε τοὺς ἑξῆς βασιλεῖς σχεδὸν ἅπαντας καταλιπόντας τὰς Θήβας τά τε βασίλεια καὶ τὴν οἴκησιν ἐν ταύτῃ ποιεῖσθαι.
이 도시를 창건한 자가 그 장소의 유리함을 아주 잘 파악했기에, 그 뒤를 이은 거의 모든 왕들이 테베를 떠나 궁전과 거처를 이 도시에 둘 정도였다.
διόπερ ἀπὸ τούτων τῶν χρόνων ἤρξατο ταπεινοῦσθαι μὲν τὰ περὶ τὰς Θήβας, αὔξεσθαι δὲ τὰ περὶ τὴν Μέμφιν, ἕως Ἀλεξάνδρου τοῦ βασιλέως·
그리하여 이 시기부터 테베에 관한 세력은 쇠퇴하기 시작하고 멤피스에 관한 세력은 성장하기 시작하여 알렉산드로스 왕에 이르렀다.
τούτου γὰρ ἐπὶ θαλάττῃ τὴν ἐπώνυμον αὐτῷ πόλιν οἰκίσαντος οἱ κατὰ τὸ ἑξῆς βασιλεύσαντες τῆς Αἰγύπτου πάντες ἐφιλοτιμήθησαν εἰς τὴν ταύτης αὔξησιν.
그가 바닷가에 자신의 이름을 딴 도시를 창건한 뒤에는, 그 뒤를 이어 이집트를 다스린 모든 왕들이 이 도시의 성장에 열성을 다했기 때문이다.
§1.50.7οἱ μὲν γὰρ βασιλείοις μεγαλοπρεπέσιν, οἱ δὲ νεωρίοις καὶ λιμέσιν, οἱ δʼ ἑτέροις ἀναθήμασι καὶ κατασκευάσμασιν ἀξιολόγοις ἐπὶ τοσοῦτον ἐκόσμησαν αὐτὴν ὥστε παρὰ τοῖς πλείστοις πρώτην ἢ δευτέραν ἀριθμεῖσθαι τῶν κατὰ τὴν οἰκουμένην πόλεων.
어떤 이들은 웅장한 궁전으로, 어떤 이들은 조선소와 항구로, 또 어떤 이들은 다른 주목할 만한 봉헌물과 건조물로 이 도시를 아주 아름답게 꾸몄기에, 대부분의 사람들 사이에서 세상에 존재하는 도시들 중 첫째 가거나 둘째 가는 도시로 손꼽하게 되었다.
ἀλλὰ περὶ μὲν ταύτης τὰ κατὰ μέρος ἐν τοῖς ἰδίοις χρόνοις ἀναγράψομεν.
하지만 이 도시에 대해서는 개별적인 상세한 사항들을 각각의 어울리는 시대에 기록하기로 하겠다.