§17.12.1μετὰ δὲ ταῦτα ὁ Ἀλέξανδρος ὁρῶν τοὺς μὲν Θηβαίους ἑτοίμως ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἀγωνιζομένους, τοὺς δὲ Μακεδόνας κάμνοντας τῇ μάχῃ προσέταξε τοὺς ἐπὶ τῆς ἐφεδρίας τεταγμένους διαδέξασθαι τὸν ἀγῶνα.
그 후에 알렉산드로스는 테베인들이 자유를 위해 기꺼이 싸우고 있는 반면 마케도니아인들은 전투로 지쳐 있는 것을 보고, 예비대에 배치된 자들에게 전투를 인계받으라고 명령했다.
οἱ μὲν οὖν Μακεδόνες ἄφνω προσπεσόντες τοῖς Θηβαίοις κατακόποις βαρεῖς ἐπέκειντο τοῖς πολεμίοις καὶ πολλοὺς ἀνῄρουν.
이에 마케도니아인들이 지쳐 버린 테베인들에게 갑자기 들이닥쳐 적들에게 큰 압박을 가하고 많은 이들을 죽였다.
§17.12.2οὐ μὴν οἱ Θηβαῖοι τῆς νίκης ἐξεχώρουν, τοὐναντίον δὲ τῇ φιλοτιμίᾳ προαχθέντες πάντων τῶν δεινῶν κατεφρόνουν.
그러나 테베인들은 승리를 양보하지 않았고, 도리어 경쟁심에 고취되어 모든 위험을 대수롭지 않게 여겼다.
ἐπὶ τοσοῦτο δὲ ταῖς ἀνδραγαθίαις προέβησαν ὥστε βοᾶν ὅτι Μακεδόνες ὁμολογοῦσιν ἥττους εἶναι Θηβαίων, καὶ τῶν ἄλλων πάντων εἰωθότων ἐν ταῖς διαδοχαῖς τῶν πολεμίων δεδιέναι τοὺς ἀκεραίους τῶν ἐφεδρευόντων οὗτοι μόνοι τότε θρασύτεροι πρὸς τοὺς κινδύνους ὑπῆρξαν, ὅθʼ οἱ πολέμιοι διαδοχὴν ἐξέπεμψαν τοῖς καταπονουμένοις ὑπὸ τῆς κακοπαθείας.
그들은 무용에 있어 너무나 앞서 나간 나머지 마케도니아인들이 테베인들보다 열세임을 자인하고 있다고 외치기까지 했다. 또한 다른 모든 이들은 적이 교대할 때 예비대의 온전한 병사들을 두려워하는 것이 상례인데 반해, 이들만은 그 당시, 즉 적들이 고난으로 지쳐 쓰러진 자들을 위해 교대 부대를 내보낸 바로 그 순간에 위험 앞에서 더욱 대담해졌다.
§17.12.3ἀνυπερβλήτου δὲ τῆς φιλοτιμίας γινομένης ὁ βασιλεὺς κατανοήσας τινὰ πυλίδα καταλελειμμένην ὑπὸ τῶν φυλάκων ἐξαπέστειλε Περδίκκαν μετὰ στρατιωτῶν ἱκανῶν καταλαβέσθαι ταύτην καὶ παρεισπεσεῖν εἰς τὴν πόλιν.
경쟁심이 더할 나위 없이 고조되었을 때, 왕은 파수꾼들이 방치해 둔 어떤 쪽문을 알아채고, 페르디카스를 충분한 수의 군사들과 함께 파견하여 그곳을 점령하고 도시 안으로 밀고 들어가도록 했다.
§17.12.4τούτου δὲ ταχὺ τὸ προσταχθὲν ποιήσαντος οἱ μὲν Μακεδόνες διὰ τῆς πυλίδος παρεισέπεσον εἰς τὴν πόλιν, οἱ δὲ Θηβαῖοι καταπεπονηκότες μὲν τὴν πρώτην φάλαγγα τῶν Μακεδόνων, ἀντιταχθέντες δʼ εὐρώστως τῇ δευτέρᾳ εὐέλπιδες ἦσαν περὶ τῆς νίκης· ὡς δὲ κατενόησαν μέρος τῆς πόλεως κατειλημμένον, εὐθὺς ἀνεχώρησαν ἐντὸς τῶν τειχῶν.
그가 명령받은 바를 신속히 수행하자 마케도니아인들은 쪽문을 통해 도시 안으로 침투했다. 테베인들은 마케도니아인들의 첫 번째 팔랑크스를 녹초로 만들고 두 번째 군대에도 강력하게 맞서 싸워 승리에 대한 기대에 부풀어 있었으나, 도시의 일부가 점령된 것을 알아차리자 즉시 성벽 안쪽으로 퇴각했다.
§17.12.5ἅμα δὲ τούτοις πραττομένοις οἱ μὲν τῶν Θηβαίων ἱππεῖς ὁμοίως τοῖς πεζοῖς συνέτρεχον εἰς τὴν πόλιν καὶ πολλοὺς μὲν τῶν ἰδίων συμπατοῦντες διέφθειρον, αὐτοὶ δὲ τεταραγμένως εἰσίππευον εἰς τὴν πόλιν, ἐν δὲ ταῖς διεξόδοις καὶ τάφροις τοῖς οἰκείοις ὅπλοις περιπίπτοντες ἐτελεύτων.
이 일들이 일어남과 동시에 테베의 기병들도 보병들과 마찬가지로 도시 안으로 한꺼번에 내달렸는데, 그 과정에서 자기 군사들을 많이 밟아 죽였으며, 그들 자신도 혼란스럽게 도시 안으로 말을 몰고 들어오다가 통로와 참호에서 자신들의 무기에 걸려 넘어져 목숨을 잃었다.
οἱ δὲ τὴν Καδμείαν φρουροῦντες ἐκχυθέντες ἐκ τῆς ἀκροπόλεως ἀπήντων τοῖς Θηβαίοις καὶ τεταραγμένοις ἐπιπεσόντες πολὺν ἐποίουν φόνον.
한편 카드메이아를 지키고 있던 자들은 아크로폴리스에서 쏟아져 나와 테베인들과 마주쳤고, 혼란에 빠진 그들을 덮쳐 큰 도륙을 부렸다.