§16.93.1τοῦ δὲ θεάτρου πληρωθέντος αὐτὸς ὁ Φίλιππος ᾔει λευκὸν ἔχων ἱμάτιον καὶ προστεταχὼς τοὺς δορυφόρους μακρὰν ἀφεστῶτας ἀφʼ ἑαυτοῦ συνακολουθεῖν·
극장이 가득 차자, 필리포스 자신은 하얀 외투를 입고 들어섰는데, 경호원들에게는 자신과 멀리 떨어져서 따라오도록 명령한 상태였다.
ἐνεδείκνυτο γὰρ πᾶσιν ὅτι τηρούμενος τῇ κοινῇ τῶν Ἑλλήνων εὐνοίᾳ τῆς τῶν δορυφόρων φυλακῆς οὐκ ἔχει χρείαν.
왜냐하면 그리스인들의 공통된 호의에 의해 보호받고 있는 자신에게는 경호원들의 경비가 필요치 않다는 것을 모든 이에게 보여주고 있었기 때문이다.
§16.93.2τηλικαύτης δʼ οὔσης περὶ αὐτὸν ὑπεροχῆς καὶ πάντων ἐπαινούντων ἅμα καὶ μακαριζόντων τὸν ἄνδρα παράδοξος καὶ παντελῶς ἀνέλπιστος ἐφάνη κατὰ τοῦ βασιλέως ἐπιβουλὴ καὶ θάνατος.
그를 둘러싼 권세가 이토록 대단하고 모든 이가 그를 찬양하는 동시에 축복하고 있던 바로 그때, 왕에 대한 예상치 못하고 전적으로 뜻밖의 음모와 죽음이 나타났다.
§16.93.3ἵνα δὲ σαφὴς ὁ περὶ τούτων γένηται λόγος, προεκθησόμεθα τὰς αἰτίας τῆς ἐπιβουλῆς.
이에 관한 이야기를 명확히 하기 위해, 우리는 먼저 음모의 원인들을 미리 밝혀두고자 한다.
Παυσανίας ἦν τὸ μὲν γένος Μακεδὼν ἐκ τῆς Ὀρεστίδος καλουμένης, τοῦ δὲ βασιλέως σωματοφύλαξ καὶ διὰ τὸ κάλλος φίλος γεγονὼς τοῦ Φιλίππου.
파우사니아스라는 자가 있었는데, 그는 오레스티스라 불리는 지방 출신의 마케도니아인으로 왕의 호위관이었으며, 그 아름다운 용모 덕분에 필리포스의 총애를 받는 자가 되어 있었다.
§16.93.4οὗτος ὁρῶν ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἀγαπώμενον ἕτερον Παυσανίαν ὁμώνυμον ἑαυτῷ ὀνειδιστικοῖς πρὸς αὐτὸν ἐχρήσατο λόγοις, φήσας ἀνδρόγυνον εἶναι καὶ τοὺς τῶν βουλομένων ἔρωτας ἑτοίμως προσδέχεσθαι.
이 자는 왕이 자신과 동명인 다른 파우사니아스를 사랑하는 것을 보고, 그에게 모욕적인 말을 건네며, 그가 여성스러운 사내이며 원하는 이들의 구애를 쉽게 받아들인다고 비난했다.
§16.93.5ὁ δὲ τὴν ἐκ τῆς λοιδορίας ὕβριν οὐκ ἐνέγκας τὸ μὲν παρὸν κατεσιώπησεν, Ἀττάλῳ δέ τινι τῶν φίλων ἐπικοινωσάμενος περὶ τῶν μελλόντων πράττεσθαι ἑκουσίως καὶ παραδόξως ἑαυτὸν ἐκ τοῦ ζῆν μετέστησεν.
그러나 그 모욕으로 인한 굴욕을 참지 못한 다른 파우사니아스는 당장은 침묵을 지켰으나, 친구 중 한 명인 아탈로스에게 자신이 하려는 일을 털어놓은 뒤, 자발적이고도 뜻밖의 방법으로 스스로 목숨을 끊었다.
§16.93.6μετʼ ὀλίγας γὰρ ἡμέρας τοῦ Φιλίππου πρὸς Πλευρίαν τὸν τῶν Ἰλλυριῶν βασιλέα διαγωνιζομένου πρὸ τοῦ βασιλέως στὰς ἁπάσας τὰς φερομένας ἐπʼ αὐτὸν πληγὰς ἀνεδέξατο τῷ ἰδίῳ σώματι καὶ μετήλλαξεν.
며칠 뒤 필리포스가 일리리아인의 왕 플레우리아스와 맞서 싸울 때, 그는 왕의 앞을 가로막고 자신에게 날아오는 모든 타격을 온몸으로 받아내며 목숨을 잃었다.
§16.93.7διαβοηθείσης δὲ τῆς πράξεως ὁ μὲν Ἄτταλος, εἷς ὢν τῶν ἐξ αὐλῆς καὶ πολὺ δυναμένων παρὰ τῷ βασιλεῖ, ἐκάλεσεν ἐπὶ δεῖπνον τὸν Παυσανίαν καὶ πολὺν ἐμφορήσας ἄκρατον παρέδωκεν αὐτοῦ τὸ σῶμα τοῖς ὀρεωκόμοις εἰς ὕβριν καὶ παροινίαν ἑταιρικήν.
이 행적이 널리 알려지자, 궁정의 일원이자 왕 옆에서 큰 권세를 누리던 아탈로스는 첫 번째 파우사니아스를 저녁 식사에 초대하여 다량의 순수한 술을 마시게 한 뒤, 그에게 굴욕을 주고 동료들의 취중 장난을 위해 그의 몸을 마부들에게 넘겨주었다.
§16.93.8ὁ δὲ ἀνανήψας ἐκ τῆς μέθης καὶ τῇ τοῦ σώματος ὕβρει περιαλγὴς γενόμενος τοῦ Ἀττάλου κατηγόρησεν ἐπὶ τοῦ βασιλέως.
술에서 깬 파우사니아스는 몸에 가해진 굴욕으로 극심한 고통을 느끼며 왕 앞에서 아탈로스를 고발했다.
ὁ δὲ Φίλιππος παρωξύνθη μὲν ἐπὶ τῇ παρανομίᾳ τῆς πράξεως, διὰ δὲ τὴν πρὸς Ἄτταλον οἰκειότητα καὶ τὴν εἰς τὸ παρὸν αὐτοῦ χρείαν οὐκ ἐβούλετο μισοπονηρεῖν·
필리포스는 그 행위의 불법함에 격분했으나, 아탈로스와의 친밀한 관계 및 현재 그가 필요한 상황 때문에 그 악행을 벌하고 싶어 하지 않았다.
§16.93.9ἦν γὰρ ὁ Ἄτταλος τῆς μὲν ἐπιγαμηθείσης γυναικὸς ὑπὸ τοῦ βασιλέως Κλεοπάτρας ἀδελφιδοῦς, ἐπὶ δὲ τῆς προαπεσταλμένης δυνάμεως εἰς τὴν Ἀσίαν στρατηγὸς προκεχειρισμένος, ἐν δὲ τοῖς πολεμικοῖς ἀγῶσιν ἀνδρεῖος.
아탈로스는 왕이 새로이 맞이한 아내 클레오파트라의 조카였고, 아시아로 먼저 파견된 군대의 장군으로 임명되어 있었으며, 전투에서는 용맹한 자였기 때문이다.
διόπερ ὁ βασιλεὺς πραῧναι βουλόμενος τοῦ Παυσανίου τὴν ἐπὶ τῷ πάθει γεγενημένην δικαίαν ὀργὴν δωρεὰς ἀξιολόγους ἀπένειμεν αὐτῷ καὶ κατὰ τὴν σωματοφυλακίαν προῆγεν αὐτὸν ἐντίμως.
그리하여 왕은 고통을 겪은 파우사니아스의 정당한 분노를 달래고자 그에게 값진 선물을 나누어 주었고, 호위관 직책에서 그를 명예롭게 승진시켰다。