§14.116.1τῶν δὲ Ῥωμαίων ἐν τοιαύταις ταραχαῖς ὄντων, οἱ παροικοῦντες Τυρρηνοὶ μετὰ δυνάμεως ἁδρᾶς ἐπεπορεύοντο τὴν τῶν Ῥωμαίων χώραν λεηλατοῦντες, καὶ πολλῶν μὲν σωμάτων, οὐκ ὀλίγης δʼ ὠφελείας ἐγκρατεῖς ἐγένοντο.
로마인들이 이와 같은 혼란 속에 있을 때, 인근에 거주하던 티레니아인들이 대군을 이끌고 로마인들의 영토를 약탈하며 침공했고, 많은 포로들과 적지 않은 전리품을 손에 넣었다.
οἱ δʼ εἰς τοὺς Βηίους τῶν Ῥωμαίων πεφευγότες ἀπροσδοκήτως τοῖς Τυρρηνοῖς ἐπιπεσόντες ἐτρέψαντο, καὶ τήν τε λείαν ἀφείλαντο καὶ τῆς παρεμβολῆς ἐκυρίευσαν.
그러나 베이이로 도망쳐 있던 로마인들이 티레니아인들을 예기치 않게 습격하여 패주시켰고, 전리품을 되찾고 그들의 진영을 점령했다.
§14.116.2ἐγκρατεῖς δὲ γενόμενοι πολλῶν ὅπλων τοῖς τε ἀνόπλοις οὖσι διέδωκαν καὶ τοὺς ἀπὸ τῆς χώρας ἀθροίζοντες καθώπλιζον·
그들은 많은 무기를 손에 넣게 되자 무기가 없는 자들에게 나누어 주었으며, 농촌 지역에서 모여든 자들을 소집하여 무장시켰다.
ἐβούλοντο γὰρ τοὺς εἰς τὸ Καπετώλιον συμπεφευγότας ἐκ τῆς πολιορκίας ἐξελέσθαι.
그들은 카피톨리움으로 대피하여 포위되어 있는 자들을 구출해 내고 싶었기 때문이다.
§14.116.3ἀπορούντων δʼ αὐτῶν, ᾧ τρόπῳ δηλώσειαν τοῖς συγκεκλειμένοις διὰ τὸ τοὺς Κελτοὺς μεγάλαις δυνάμεσι περιστρατοπεδεύειν, Κομίνιός τις Πόντιος ὑπέσχετο παραθαρρύνειν τοὺς ἐν τῷ Καπετωλίῳ.
켈트인들이 대군으로 주위를 둘러싸고 진을 치고 있었기 때문에, 그들이 어떻게 포위된 자들에게 이 소식을 전해야 할지 방법을 몰라 곤경에 처해 있을 때, 폰티우스 코미니우스라는 자가 카피톨리움에 있는 자들을 격려하겠다고 자청했다.
§14.116.4ὁρμήσας οὖν μόνος καὶ διανηξάμενος νυκτὸς τὸν ποταμόν, ἔλαθε προσελθών τινα πέτραν τοῦ Καπετωλίου δύσβατον, καὶ ταύτῃ μόγις ἑαυτὸν ἑλκύσας ἐδήλωσε τοῖς ἐν τῷ Καπετωλίῳ περὶ τῶν συνηθροισμένων εἰς Βηίους καὶ διότι καιρὸν τηρήσαντες ἐπιθήσονται τοῖς Κελτοῖς.
이에 그는 혼자 출발하여 밤에 강을 헤엄쳐 건넜고, 사람들의 눈을 피해 카피톨리움의 오르기 힘든 한 암벽에 접근했다. 그리고 그곳을 간신히 기어올라가서 카피톨리움에 있는 자들에게 베이이에 모인 자들에 대해 알리고, 그들이 기회를 엿보아 켈트인들을 공격할 것이라는 사실을 전달했다.
οὗτος μὲν οὖν καταβὰς ᾗπερ ἀνέβη καὶ διακολυμβήσας τὸν Τίβεριν, εἰς Βηίους ἀνέστρεψεν·
그리하여 그는 올라온 길을 그대로 내려가 티베리스강을 헤엄쳐 건너 베이이로 돌아갔다.
§14.116.5οἱ δὲ Κελτοὶ κατανοήσαντες τὰ ἴχνη τοῦ προσφάτως ἀναβεβηκότος, συνετάξαντο κατὰ τῆς αὐτῆς πέτρας ἀναβῆναι νυκτός.
그러나 켈트인들은 최근 누군가 기어오른 흔적을 발견하고는, 밤에 같은 암벽을 통해 올라가기로 계획을 세웠다.
διὸ καὶ περὶ μέσας νύκτας οἱ μὲν φύλακες παρερρᾳθυμηκότες ἦσαν τῆς φυλακῆς διὰ τὴν ὀχυρότητα τοῦ τόπου, τῶν δὲ Κελτῶν τινες κατὰ τῆς πέτρας προσανέβησαν.
그리하여 한밤중쯤, 초병들은 그곳의 험준함 때문에 감시를 소홀히 하고 있었는데, 켈트인 중 몇 명이 암벽을 타고 올라왔다.
§14.116.6τοὺς μὲν οὖν φύλακας ἔλαθον, χῆνες δʼ ἱεροὶ τῆς Ἥρας τρεφόμενοι, καὶ θεωρήσαντες ἀναβαίνοντας κραυγὴν ἐποίουν.
그들은 초병들의 눈은 피했으나, 거기서 기르던 헤라의 신성한 거위들이 그들이 올라오는 것을 보고 소리 높여 울어댔다.
συνδραμόντων δὲ τῶν φυλάκων ἐπὶ τὸν τόπον, οὗτοι μὲν καταπλαγέντες οὐκ ἐτόλμων προσελθεῖν, Μάρκος δέ τις Μάλλιος, ἔνδοξος ἀνήρ, ἐκβοηθήσας ἐπὶ τὸν τόπον τῷ μὲν ξίφει τὴν χεῖρα τοῦ προσαναβαίνοντος ἀπέκοψε, τῷ δὲ θυρεῷ πατάξας εἰς τὸ στῆθος ἀπεκύλισεν αὐτὸν ἀπὸ τῆς πέτρας.
초병들이 그곳으로 급히 달려왔으나 그들은 겁에 질려 감히 접근하지 못했는데, 마르쿠스 만리우스라는 명망 높은 인물이 그곳으로 구원하러 달려와, 칼로 기어오르던 자의 손을 베어버렸고 방패로 그의 가슴을 쳐서 암벽 아래로 굴려 떨어뜨렸다.
§14.116.7παραπλησίως δὲ καὶ τοῦ δευτέρου προσαναβαίνοντος ἀπολομένου, οἱ λοιποὶ ταχέως πάντες ἔφυγον·
이와 비슷하게 두 번째로 올라오던 자도 죽임을 당하자, 나머지 자들은 모두 신속히 도망쳤다.
ἀπορρῶγος δὲ τῆς πέτρας οὔσης ἅπαντες κατακρημνισθέντες ἐτελεύτησαν.
그러나 암벽이 가파른 절벽이었기에 모두 굴러 떨어져 사망했다.
διόπερ πρεσβευομένων τῶν Ῥωμαίων περὶ διαλύσεως, ἐπείσθησαν χιλίας λαβόντες λίτρας χρυσίου τὴν πόλιν ἐκλιπεῖν καὶ ἐκ τῆς Ῥωμαίων χώρας ἀπαλλαγῆναι.
그리하여 로마인들이 강화를 제안하는 사절을 보냈을 때, 켈트인들은 금 1,000리트라를 받는 대가로 도시를 떠나 로마인들의 영토에서 물러가기로 합의했다.
§14.116.8Ῥωμαῖοι δέ, τῶν μὲν οἰκιῶν κατεσκαμμένων, τῶν δὲ πλείστων πολιτῶν ἀπολωλότων, ἔδωκαν ἐξουσίαν τῷ βουλομένῳ καθʼ ὃν προῄρηται τόπον οἰκίαν οἰκοδομεῖν, καὶ δημοσίας κεραμῖδας ἐχορήγουν, αἳ μέχρι τοῦ νῦν πολιτικαὶ καλοῦνται.
로마인들은 집들이 파괴되고 시민 대부분이 전사했기 때문에, 원하는 자는 누구든지 자신이 선택한 곳에 집을 지을 수 있는 권한을 주었으며, 공공 기와를 무상으로 제공했는데, 이 기와들은 오늘날까지도 '시민 기와'라고 불린다.
§14.116.9ἁπάντων οὖν πρὸς τὴν ἰδίαν προαίρεσιν οἰκοδομούντων, συνέβη τὰς κατὰ πόλιν ὁδοὺς στενὰς γενέσθαι καὶ καμπὰς ἐχούσας·
그리하여 모든 이가 각자의 선호에 따라 집을 지었기 때문에, 성안의 도로들이 좁고 굽어지게 되는 결과를 낳았다.
διόπερ ὕστερον αὐξηθέντες οὐκ ἠδυνήθησαν εὐθείας ποιῆσαι τὰς ὁδούς. λέγουσι δέ τινες καὶ διότι τὸν χρυσοῦν κόσμον αἱ γυναῖκες εἰς τὴν κοινὴν σωτηρίαν εἰσενέγκασαι ταύτης ἔτυχον παρὰ τοῦ δήμου τιμῆς, ὥστʼ ἐξουσίαν ἔχειν ἐφʼ ἁρμάτων ὀχεῖσθαι κατὰ τὴν πόλιν.
그리하여 나중에 도시가 확장되었을 때에도 도로를 곧게 펼 수 없었다. 또한 일각에서는 여성들이 공동의 구원을 위해 금 장신구를 기부했기 때문에, 민중으로부터 이러한 영예를 얻어 성안에서 마차를 타고 다닐 수 있는 권한을 얻게 되었다고도 말한다.