§9.571αὐτὸς δὴ λοιπός, ἦν δʼ ἐγώ, ὁ τυραννικὸς ἀνὴρ σκέψασθαι, πῶς τε μεθίσταται ἐκ δημοκρατικοῦ, γενόμενός τε ποῖός τίς ἐστιν καὶ τίνα τρόπον ζῇ, ἄθλιον ἢ μακάριον. λοιπὸς γὰρ οὖν ἔτι οὗτος, ἔφη.
내가 말했네. "그렇다면 이제 마지막으로 남은 것은, 참주정적 인간 그 자체를 검토하는 일이네. 그가 어떻게 민주정적 인간에서 이행하며, 어떤 성격의 사람이 되고, 어떤 방식으로 살아가는지, 즉 비참한지 아니면 축복받았는지를 말일세." "과연 이 자가 아직 남아 있군요" 하고 그가 말했네.
οἶσθʼ οὖν, ἦν δʼ ἐγώ, ὃ ποθῶ ἔτι; τὸ ποῖον; τὸ τῶν ἐπιθυμιῶν, οἷαί τε καὶ ὅσαι εἰσίν, οὔ μοι δοκοῦμεν ἱκανῶς διῃρῆσθαι.
내가 말했네. "그렇다면 내가 아직 바라는 바가 무엇인지 알겠는가?" "어떤 것입니까?" "욕망들에 관한 것이라네. 그것들이 어떤 것들이며 얼마나 되는지, 우리가 아직 충분히 구분하지 않은 듯하네.
τούτου δὴ ἐνδεῶς ἔχοντος, ἀσαφεστέρα ἔσται ἡ ζήτησις οὗ ζητοῦμεν. οὐκοῦν, ἦ δʼ ὅς, ἔτʼ ἐν καλῷ;
이 점이 부족하다면, 우리가 구하고자 하는 것의 탐구가 더 불분명해질 걸세." 그가 말했네.
πάνυ μὲν οὖν·
"그렇다면 아직 좋은 기회가 아닙니까?" "그렇고말고.
καὶ σκόπει γε ὃ ἐν αὐταῖς βούλομαι ἰδεῖν.
그리고 욕망들 안에서 내가 무엇을 보고자 하는지 살펴보게나.
ἔστιν δὲ τόδε.
그것은 다음과 같은 것일세.
τῶν μὴ ἀναγκαίων ἡδονῶν τε καὶ ἐπιθυμιῶν δοκοῦσί τινές μοι εἶναι παράνομοι, αἳ κινδυνεύουσι μὲν ἐγγίγνεσθαι παντί, κολαζόμεναι δὲ ὑπό τε τῶν νόμων καὶ τῶν βελτιόνων ἐπιθυμιῶν μετὰ λόγου ἐνίων μὲν ἀνθρώπων ἢ παντάπασιν ἀπαλλάττεσθαι ἢ ὀλίγαι λείπεσθαι καὶ ἀσθενεῖς, τῶν δὲ ἰσχυρότεραι καὶ πλείους. λέγεις δὲ καὶ τίνας, ἔφη, ταύτας; τὰς περὶ τὸν ὕπνον, ἦν δʼ ἐγώ, ἐγειρομένας, ὅταν τὸ μὲν ἄλλο τῆς ψυχῆς εὕδῃ, ὅσον λογιστικὸν καὶ ἥμερον καὶ ἄρχον ἐκείνου, τὸ δὲ θηριῶδές τε καὶ ἄγριον, ἢ σίτων ἢ μέθης πλησθέν, σκιρτᾷ τε καὶ ἀπωσάμενον τὸν ὕπνον ζητῇ ἰέναι καὶ ἀποπιμπλάναι τὰ αὑτοῦ ἤθη·
필수적이지 않은 쾌락과 욕망들 중 어떤 것들은 무법한 것으로 내게 보이네. 그것들은 모든 이에게서 생겨날 위험이 있지만, 법과 이성을 수반한 더 나은 욕망들에 의해 제어됨으로써, 어떤 사람들에게서는 완전히 사라지거나 소수만 약하게 남지만, 다른 사람들에게서는 더 강하고 더 많이 남게 된다네." 그가 말했네. "그것들이 어떤 것들을 말씀하시는지요?" 내가 말했네. "잠잘 때 깨어나는 욕망들일세. 혼의 나머지 부분, 즉 이성적이고 온순하며 그 야수적인 부분을 지배하는 부분은 잠들어 있는 반면, 야수적이고 사나운 부분이 음식이나 술로 가득 차서 날뛰며 잠을 떨쳐내고 나아가 자신의 버릇을 채우려 할 때 말일세.
οἶσθʼ ὅτι πάντα ἐν τῷ τοιούτῳ τολμᾷ ποιεῖν, ὡς ἀπὸ πάσης λελυμένον τε καὶ ἀπηλλαγμένον αἰσχύνης καὶ φρονήσεως.
자네도 알다시피, 그러한 상태에서 그것은 모든 수치와 분별로부터 풀려나 벗어난 것처럼 온갖 짓을 다 저지르려 든다네.
μητρί τε γὰρ ἐπιχειρεῖν μείγνυσθαι, ὡς οἴεται, οὐδὲν ὀκνεῖ, ἄλλῳ τε ὁτῳοῦν ἀνθρώπων καὶ θεῶν καὶ θηρίων, μιαιφονεῖν τε ὁτιοῦν, βρώματός τε ἀπέχεσθαι μηδενός·
실상 어머니와 결합하려 시도하는 것조차, 자기가 생각하기에 조금도 망설이지 않으며, 다른 그 어떤 인간이나 신이나 야수와도 그러하네. 그리고 그 어떤 살인도 서슴지 않으며, 그 어떤 음식도 가리지 않는다네.
καὶ ἑνὶ λόγῳ οὔτε ἀνοίας οὐδὲν ἐλλείπει οὔτʼ ἀναισχυντίας. ἀληθέστατα, ἔφη, λέγεις.
한마디로 말해, 어리석음이나 파렴치함에 있어서 빠지는 것이 아무것도 없다네." 그가 말했네.
ὅταν δέ γε οἶμαι ὑγιεινῶς τις ἔχῃ αὐτὸς αὑτοῦ καὶ σωφρόνως, καὶ εἰς τὸν ὕπνον ἴῃ τὸ λογιστικὸν μὲν ἐγείρας ἑαυτοῦ καὶ ἑστιάσας λόγων καλῶν καὶ σκέψεων, εἰς σύννοιαν αὐτὸς αὑτῷ ἀφικόμενος, τὸ ἐπιθυμητικὸν δὲ μήτε ἐνδείᾳ δοὺς μήτε πλησμονῇ, ὅπως ἂν κοιμηθῇ καὶ μὴ παρέχῃ θόρυβον τῷ βελτίστῳ χαῖρον ἢ λυπούμενον, ἀλλʼ ἐᾷ αὐτὸ καθʼ αὑτὸ μόνον καθαρὸν σκοπεῖν καὶ ὀρέγεσθαί του αἰσθάνεσθαι ὃ μὴ οἶδεν, ἤ τι τῶν γεγονότων ἢ ὄντων ἢ καὶ μελλόντων, §9.572ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ θυμοειδὲς πραΰνας καὶ μή τισιν εἰς ὀργὰς ἐλθὼν κεκινημένῳ τῷ θυμῷ καθεύδῃ, ἀλλʼ ἡσυχάσας μὲν τὼ δύο εἴδη, τὸ τρίτον δὲ κινήσας ἐν ᾧ τὸ φρονεῖν ἐγγίγνεται, οὕτως ἀναπαύηται, οἶσθʼ ὅτι τῆς τʼ ἀληθείας ἐν τῷ τοιούτῳ μάλιστα ἅπτεται καὶ ἥκιστα παράνομοι τότε αἱ ὄψεις φαντάζονται τῶν ἐνυπνίων.
"지극히 참된 말씀이십니다." "하지만 내 생각에, 누군가 자기 자신에 대해 건강하고 절제 있는 상태에 있어, 잠자리에 들 때 자기 안의 이성적 부분을 깨워 훌륭한 논의와 사색으로 대접하고 스스로 깊은 생각에 잠기며, 욕망하는 부분에는 결핍도 과잉도 주지 않아 그것이 잠들게 함으로써, 기뻐하거나 슬퍼하여 가장 훌륭한 부분에 소란을 피우지 않게 하고, 오히려 그 훌륭한 부분으로 하여금 그 자체만으로 순수하게 고찰하고 자기가 알지 못하는 무언가, 즉 과거에 일어났거나 현재 있거나 혹은 장차 일어날 일을 갈망하여 알아차리게 내버려둘 때, 마찬가지로 기개 또한 진정시키고 누군가에게 화를 내어 기개가 격동한 채로 잠드는 것이 아니라, 이 두 가지 부분을 안정시키고 지혜가 일어나는 세 번째 부분을 작동시킨 채 그렇게 휴식을 취할 때, 자네도 알다시피, 그러한 상태에서 그는 진리에 가장 깊이 닿게 되며, 그때 나타나는 꿈의 영상들은 가장 덜 무법하다네." 그가 말했네.
παντελῶς μὲν οὖν, ἔφη, οἶμαι οὕτως. ταῦτα μὲν τοίνυν ἐπὶ πλέον ἐξήχθημεν εἰπεῖν·
"전적으로 그렇습니다, 저도 그렇게 생각합니다." 내가 말했네. "그렇다면 이 일들에 관해서는 우리가 좀 더 길게 이야기하게 되었군.
ὃ δὲ βουλόμεθα γνῶναι τόδʼ ἐστίν, ὡς ἄρα δεινόν τι καὶ ἄγριον καὶ ἄνομον ἐπιθυμιῶν εἶδος ἑκάστῳ ἔνεστι, καὶ πάνυ δοκοῦσιν ἡμῶν ἐνίοις μετρίοις εἶναι·
하지만 우리가 알고자 하는 바는 이것일세. 즉, 어떤 무섭고 거칠고 무법한 종류의 욕망이 누구에게나 내재해 있으며, 우리 중 지극히 온건해 보이는 사람들에게조차 존재한다는 사실이네.
τοῦτο δὲ ἄρα ἐν τοῖς ὕπνοις γίγνεται ἔνδηλον.
그리고 이것이 잠잘 때 분명히 드러난다는 점이지.
εἰ οὖν τι δοκῶ λέγειν καὶ συγχωρεῖς, ἄθρει. ἀλλὰ συγχωρῶ. τὸν τοίνυν δημοτικὸν ἀναμνήσθητι οἷον ἔφαμεν εἶναι.
그러니 만약 내가 이치에 맞는 말을 하는 것 같고 자네가 동의한다면, 한번 살펴보게나." "동의합니다." "그렇다면 민주정적 인간이 어떤 사람이라고 우리가 말했었는지 상기해보게나.
ἦν δέ που γεγονὼς ἐκ νέου ὑπὸ φειδωλῷ πατρὶ τεθραμμένος, τὰς χρηματιστικὰς ἐπιθυμίας τιμῶντι μόνας, τὰς δὲ μὴ ἀναγκαίους ἀλλὰ παιδιᾶς τε καὶ καλλωπισμοῦ ἕνεκα γιγνομένας ἀτιμάζοντι. ἦ γάρ;
그는 젊을 때부터 인색한 아버지 밑에서 자란 사람이었지. 아버지는 돈을 버는 욕망만을 귀히 여기고, 필수적이지 않고 놀이나 치장을 위해 생겨나는 욕망들은 천대했었네.
ναί.
그렇지 않은가?" "그렇습니다." "그러나 더 세련되고 우리가 방금 이야기한 욕망들로 가득 찬 자들과 어울리면서, 아버지의 인색함을 미워한 나머지 온갖 방종과 그자들의 부류 속으로 뛰어들었네.
συγγενόμενος δὲ κομψοτέροις ἀνδράσι καὶ μεστοῖς ὧν ἄρτι διήλθομεν ἐπιθυμιῶν, ὁρμήσας εἰς ὕβριν τε πᾶσαν καὶ τὸ ἐκείνων εἶδος μίσει τῆς τοῦ πατρὸς φειδωλίας, φύσιν δὲ τῶν διαφθειρόντων βελτίω ἔχων, ἀγόμενος ἀμφοτέρωσε κατέστη εἰς μέσον ἀμφοῖν τοῖν τρόποιν, καὶ μετρίως δή, ὡς ᾤετο, ἑκάστων ἀπολαύων οὔτε ἀνελεύθερον οὔτε παράνομον βίον ζῇ, δημοτικὸς ἐξ ὀλιγαρχικοῦ γεγονώς. ἦν γάρ, ἔφη, καὶ ἔστιν αὕτη ἡ δόξα περὶ τὸν τοιοῦτον.
하지만 자신을 타락시키는 자들보다 더 나은 천성을 가지고 있어서, 양쪽으로 끌려 다니다가, 양쪽 생활 방식의 중간에 자리 잡게 되었고, 자기가 생각하기에 각각을 적절히 즐기면서, 비굴하지도 무법하지도 않은 삶을 살아가게 되었네. 이렇게 해서 과두정적 인간에서 민주정적 인간이 된 것이지." 그가 말했네.
θὲς τοίνυν, ἦν δʼ ἐγώ, πάλιν τοῦ τοιούτου ἤδη πρεσβυτέρου γεγονότος νέον ὑὸν ἐν τοῖς τούτου αὖ ἤθεσιν τεθραμμένον.
"과연 그러한 사람에 대해서는 그런 평판이 있었고 지금도 그렇습니다." 내가 말했네.
τίθημι.
"그렇다면 이제 그러한 사람이 이미 나이를 먹고, 이번에는 그의 습성 밑에서 자란 젊은 아들이 있다고 가정해보게나." "가정해 보겠습니다." 내가 말했네.
τίθει τοίνυν καὶ τὰ αὐτὰ ἐκεῖνα περὶ αὐτὸν γιγνόμενα ἅπερ καὶ περὶ τὸν πατέρα αὐτοῦ, ἀγόμενόν τε εἰς πᾶσαν παρανομίαν, ὀνομαζομένην δʼ ὑπὸ τῶν ἀγόντων ἐλευθερίαν ἅπασαν, βοηθοῦντά τε ταῖς ἐν μέσῳ ταύταις ἐπιθυμίαις πατέρα τε καὶ τοὺς ἄλλους οἰκείους, τοὺς δʼ αὖ παραβοηθοῦντας·
"그렇다면 그의 아버지에게 일어났던 것과 똑같은 일이 그에게도 일어난다고 가정해보게나. 즉, 그가 온갖 무법으로 이끌리는데, 그를 이끄는 자들은 그것을 '완전한 자유'라 부르지. 그리고 그의 아버지와 다른 친척들은 저 중간적 욕망들을 돕는 반면, 다른 자들은 반대로 맞서 돕는 것이네—"