§3#1Εἰσβάλλοντος τοῦ ἦρος, καὶ γάρ πως οὕτως συμβαίνει κινεῖσθαι τὰ τῆς ἐπανόδου, καθῆραι φημὶ χρῆναι τὸν παῖδα μετρίᾳ καθάρσει.
봄이 시작될 무렵, 왜냐하면 귀환의 일정도 어쩐지 그렇게 진행되는 듯하기 때문인데, 나는 적당한 하제 배출로 그 아이를 정화해야 한다고 말한다.
ταύτης δ’ ἂν ἐπιστατήσειε καὶ προσταίη παρὼν ὁ Διονύσιος, εἰδὼς ἀκριβῶς ὅπως τε χρὴ παρασκευάσαι πρὸς τὴν κάθαρσιν τὸ σῶμα, καὶ ᾧτινι χρήσασθαι φαρμάκῳ καὶ ἐν πόσῳ καὶ ὁποίῳ καιρῷ·
이 일에 대해서는 그 자리에 있는 디오니시오스가 지휘하고 감독해 줄 것이다. 그는 어떻게 정화를 위해 몸을 준비시켜야 하는지, 또 어떤 약을 얼마만큼의 양으로, 언제 사용해야 하는지를 정확히 알고 있기 때문이다.
καὶ μὲν δὴ καὶ μεθ’ ἡμῶν ὑπὲρ τούτων ἤδη διέσκεπται.
그리고 실로 그는 이러한 일들에 대해 이미 우리와 함께 검토를 마쳤다.
ὥστε τὸ μὲν σῶμα παρὸν ἔχεις Ἀθήνησι τοῦ Διονυσίου, τὴν ψυχήν τε καὶ τὴν γνώμην ἅμα ἐκείνῳ καὶ τὴν ἐμήν.
따라서 너는 아테네에서 디오니시오스의 몸을 곁에 두고 있을 뿐만 아니라, 그의 영혼과 생각, 그리고 그와 동시에 나의 영혼과 생각도 곁에 두고 있는 셈이다.
μετὰ δὲ τὴν κάθαρσιν, ὅταν ὅ τε Διονύσιος οἴχηται καὶ ὁ παῖς ὑπολείπηται κατὰ τὰς Ἀθήνας, ὧδε χρὴ διαιτᾷν αὐτόν.
하지만 정화가 끝난 후에, 디오니시오스가 떠나고 아이가 아테네에 남겨지게 될 때에는, 그를 다음과 같이 요양하게 해야 한다.
ἕωθεν μὲν ἐκ τῆς κοίτης ἀναστὰς, πρὶν τοῖς διδασκάλοις φοιτᾷν, περιπατείτω μετρία μὴ σφόδρα συντόνῳ βαδίσματι.
아침에 잠자리에서 일어나 교사들에게 가기 전에, 적당하고 그리 격렬하지 않은 걸음걸이로 산책을 하게 해야 한다.
τὸ δ’ ἀπὸ τοῦδε μέχρι τοῦ τῆς παλαίστρας καιροῦ τοῖς μαθήμασι σχολαζέτω, καθότι σύνηθες, ἐπειδὰν δὲ πρῶτον αὐτῶν ἀπαλλαγῇ, περιπατήσας αὖθις, οὕτως εἰς τὸν παιδοτρίβην ἀπίτω.
그다음부터 팔라이스트라에 갈 시간까지는 평소와 같이 배움에 전념하게 해야 한다. 그리고 그것들에서 먼저 벗어나면, 다시 한번 산책을 하고 나서 체육 교사에게 가게 해야 한다.
χρὴ δὲ τοῦτον, εἴπερ τινα καὶ ἄλλον τῶν προνοησομένων τοῦ παιδὸς, ἱκανῶς εἶναι φρόνιμον.
그리고 이 사람은 아이를 돌볼 다른 그 어떤 사람보다도 충분히 지혜롭고 사려 깊은 사람이어야 한다.
ἔστι δὲ οὐ πάνυ τι ῥᾴδιον εὑρεθῆναι τοιοῦτον, ὡς ἂν ἐξ ἀνθρώπων τῆς ἐκλογῆς γινομένης ἀπαιδεύτων τοὐπίπαν καὶ οὕτως ὀνωδῶν τε καὶ παχέων τὴν ψυχὴν, ὥσπερ καὶ τὸ σῶμα.
하지만 그러한 사람을 찾아내는 것은 결코 쉽지 않다. 왜냐하면 선택의 대상이 되는 사람들이 대개 무식하고, 그 몸처럼 영혼에 있어서도 당나귀같이 우둔하고 둔감한 자들이기 때문이다.
μὴ τοίνυν ὡς μικρὸν τοῦτο παρέλθοι σε, μηδὲ ἐπιτρέψεις τὸν παῖδα τῷ προστυχόντι, γινώσκων ὡς τὸ μὲν κεφάλαιον τῆς θεραπείας ἐν δυοῖν τούτοιν ἐστὶ τῇ χρήσει τοῦ δοθέντος σοι πρὸς ἐμοῦ φαρμάκου καὶ τοῖς γυμνασίοις.
그러므로 이 일을 사소한 일로 넘겨버려서는 안 되며, 우연히 만난 아무에게나 아이를 맡겨서도 안 된다. 치료의 핵심은 이 두 가지, 즉 내가 네게 준 약의 사용과 체육에 있다는 것을 명심해야 한다.
τὰ δ’ ἄλλα πάντα παρασκευή τις ὑπάρχει πρὸς ταῦτα.
다른 모든 일은 이것들을 위한 일종의 준비에 불과하다.
τὸν μὲν δὴ παιδοτρίβην συνεκλέξοιτό σοι Διονύσιος.
그러므로 체육 교사는 디오니시오스가 너와 함께 선택하는 것이 좋겠다.
ἔστωσαν δ’ αὐτῷ σκοποὶ τῶν γυμνασίων, ἐν μὲν τῇ ποσότητι τό τε πρὶν κάμνειν ἀναπαύειν τὸν παῖδα καὶ τὸ θερμῆναι σύμπαν τὸ σῶμα καὶ κενῶσαι συμμέτρως.
그리고 그가 체육에서 목표로 삼아야 할 것은, 양에 있어서는 아이가 피로해지기 전에 쉬게 하는 것, 몸 전체를 따뜻하게 하는 것, 그리고 적당히 배출시키는 것이다.
ἄμφω δ’ εἰς ἕνα καιρὸν τὸν αὐτὸν συμβαίη·
그리고 이 두 가지가 동일한 하나의 시기에 일치하는 것이 좋겠다.
ἡνίκα γὰρ αὐτάρκως ἐκκενοῦται τὸ περιττὸν, ἐκτεθέρμανται δὲ ἱκανῶς ἤδη τὸ σῶμα, τηνικαῦτα καταπαύων τις τὰ γυμνάσια πρὶν ἄρχεσθαι πονεῖν ἀναπαύσεται, τὸ δ’ ἐπέκεινα τοῦδε τοῦ καιροῦ γυμνάσιον ἅπτεται μὲν ἤδη τῶν στερεῶν σωμάτων καὶ συντήκει τὴν ἕξιν, ἀθροίζει δ’ ἔν τε τοῖς ἄρθροις μάλιστα καὶ τοῖς μυσὶ τὰ συντήγματα.
왜냐하면 불필요한 것들이 충분히 배출되고 몸이 이미 충분히 따뜻해졌을 때 체육을 중단하면, 피로가 시작되기 전에 휴식을 취할 수 있기 때문이다. 하지만 이 시기를 넘어선 운동은 이미 단단한 신체 조직을 침범하여 체질을 소모시키고, 특히 관절과 근육 속에 그 소모된 노폐물을 쌓이게 만든다.
κἀντεῦθεν ὅ τε κάματος ἕπεται τῆς δυνάμεως, εἶθ’ ἑλκώδης αἴσθησις, ἐπειδὰν κινῆσαί τι μόριον ἐπιχειρήσωσι, καὶ τοῦτ’ ἐστὶν ὁ κόπος.
그리고 이로 인해 체력 소모에 따른 피로가 따르고, 이어 어떤 부위를 움직이려 할 때 쓰라린 느낌이 생기게 된다. 이것이 바로 ‘피로(코포스)’이다.
οὐ μόνον τοίνυν φρόνιμον, ἀλλὰ καὶ τρίβωνα μετρίου γυμνασίου εἶναι χρὴ τὸν παιδοτρίβην, ὡς μήτε θᾶττον τοῦ δέοντος
그러므로 체육 교사는 단지 지혜로울 뿐만 아니라 적절한 운동에 정통한 사람이어야 한다. 그래야만 필요한 것보다 더 빠르게