§7#1Ἀλλὰ γὰρ ἐπειδὴ καὶ τὰ τῶν ὁμοιομερῶν σωμάτων ἴδια νοσήματα διήλθομεν, ἐξῆς ἂν εἴη λέγειν τὰ τῶν ὀργανικῶν, ἀπὸ τοῦ πρώτου κατ’ αὐτὰ τοῦ παρὰ τὴν διάπλασιν ὑπαρξαμένους γένους.
그러나 동질적인 신체의 고유한 질환들에 대해서도 다 다루었으므로, 다음으로는 유기적인 부분의 질환들에 대해 말할 차례이며, 그것들 중 형성과 관련된 첫 번째 부류부터 시작해야 할 것이다.
γίγνεται δὲ τοῦτο ποτὲ μὲν τοῦ κατὰ φύσιν σχήματος ὑπαλλαττομένου, ποτὲ δὲ λειότητός τινος, ἢ τραχύτητος, ἢ πόρου διαφθειρομένου.
이것은 때로는 자연스러운 형상이 바뀌어서 발생하고, 때로는 어떤 매끄러움이나 거침, 혹은 통로가 손상됨으로써 발생한다.
τῆς μὲν δὴ τοῦ κατὰ φύσιν σχήματος ἐξαλλαγῆς αἰτίαι, πρώτη μὲν ἡ κατὰ γαστρὸς ἔτι κυουμένων αὐτῶν διάπλασις μοχθηρὰ, πλήθους ὕλης ἢ ποιότητος οὐκ ἐπιτηδείου ταῖς φυσικαῖς τοῦ σπέρματος κινήσεσιν ἐμποδὼν γιγνομένης·
자연스러운 형상의 변형에 대한 원인으로, 첫 번째는 아직 모태 안에서 잉태되어 있을 때의 불량한 형성인데, 물질의 과잉이나 부적절한 성질이 씨앗의 자연스러운 운동에 장애가 되기 때문이다.
δευτέρα δὲ ἥ τε κατὰ τὴν ἀποκύησιν αὐτὴν κᾀν τῷ σπαργανοῦσθαι πλημμέλεια.
두 번째는 분만 자체 및 배냇저고리로 감쌀 때의 잘못이다.
μαλακὰ γὰρ ἔτι καὶ ὀλίγου δεῖν ῥυτὰ τὰ τῶν νεογνῶν παιδίων ὑπάρχοντα σώματα ῥᾳδίως ἐκστρέφεται, δεχομένων τε τῶν μαιῶν αὐτὰ κατὰ τὴν ἀποκύησιν οὐκ ὀρθῶς, ἐνειλιττουσῶν τε τοῖς σπαργάνοις ἔστιν ὅτε μὴ δεόντως, εἶτ’ αὖθις τῶν τροφῶν ἀναιρουμένων τε καὶ ἀποτιθεμένων οὐ κατὰ τρόπον ἔν τε τῷ γάλα παρέχειν καὶ ἐν τῷ λούειν καὶ σπαργανοῦν.
왜냐하면 신생아들의 신체는 아직 부드럽고 거의 유동적이어서 쉽게 뒤틀리는데, 조산사들이 분만 시에 그것들을 올바르게 받지 못하거나, 때로는 배냇저고리로 적절치 않게 감싸거나, 혹은 그 후 유모들이 젖을 먹이거나 목욕시키고 옷을 입힐 때 적절하지 못한 방식으로 안아 올리고 눕히기 때문이다.
ἐν ἅπασι γὰρ τοῖς τοιούτοις εἰ μή τις ἐπιτηδείως μεταχειρίζοιτο, ῥᾳδίως ἐκστρέφεται καὶ διαφθείρεται τὸ κατὰ φύσιν ἑκάστου τῶν μελῶν σχῆμα.
이 모든 일에서 만약 누군가가 적절하게 다루지 않는다면, 각肢体의 자연스러운 형상은 쉽게 뒤틀리고 망가지게 된다.
καὶ μὲν δὴ κᾀν τῇ μετὰ ταῦτα ἀνατροφῇ συμπάσῃ τὰ μὲν ὑπὸ πλησμονῆς ἀμέτρου, τὰ δ’ ὑπὸ κινήσεως πλημμελοῦς ἢ πρωϊαίτερον τοῦ δέοντος ἵστασθαί τε καὶ βαδίζειν ἐπιτραπέντος αὐτοῖς ἢ σφοδρότερον κινεῖσθαι, πολλὰ τῶν μελῶν διαστρέφεσθαι συμβαίνει, τῶν μὲν πλησμονῶν τὰς φυσικὰς ἐνεργείας ἐμποδιζουσῶν, τῶν δ’ ἀκαίρων ἢ σφοδρῶν κινήσεων κλονουσῶν τε καὶ περιαγουσῶν ἐφ’ ἃ μὴ χρὴ τὰ κῶλα.
또한 그 후의 양육 전체에 걸쳐서도, 어떤 것은 과도한 충만에 의해, 어떤 것은 잘못된 운동에 의해, 혹은 너무 이르게 서고 걷는 것이 허용되거나 너무 격렬하게 움직임으로써, 자주肢体가 뒤틀리는 일이 일어난다. 과도한 충만은 자연스러운 기능을 방해하고, 때아닌 격렬한 운동은 팔다리를 가지 말아야 할 방향으로 흔들고 뒤틀기 때문이다.
τὰ μὲν γὰρ σκέλη κᾀξ αὐτοῦ τοῦ βάρους τῶν ὑπερκειμένων σωμάτων ἢ πρὸς τοὐκτὸς ἢ πρὸς τὸ ἐντὸς διαστρέφεται κατὰ τὴν ἀρχαίαν τῆς κνήμης ῥοπήν.
실제로 다리는 상부 신체 자체의 무게 때문에라도 정강이의 원래 기울기에 따라 바깥쪽이나 안쪽으로 뒤틀리게 된다.
οἷς μὲν γὰρ ὀρθότερα τοῦ δέοντός ἐστι φύσει, βλαισοῦται μᾶλλον· οἷς δὲ κοιλότερα, ῥαιβοῦται.
왜냐하면 본성적으로 마땅한 것보다 더 곧은 다리를 가진 이들은 더 외반이 되고, 더 오목한 다리를 가진 이들은 내반이 되기 때문이다.
καλῶ δὲ βλαισὸν μὲν τὸ ἐπὶ τὰ ἐκτὸς ῥέπον, ῥαιβὸν δὲ τὸ ἐπὶ τἀναντία.
나는 바깥쪽으로 기우는 것을 외반이라 부르고, 그 반대 방향으로 기우는 것을 내반이라 부른다.
καὶ κατὰ τὸν θώρακα δὲ μέλη διαστρέφεται πολλάκις ὑπὸ τῶν σφιγγου σῶν τροφῶν αὐτὰ κακῶς ἔξωθεν ἐν τῇ πρώτῃ ἀνατροφῇ.
그리고 흉부에서도, 첫 양육기에 유모들이 외부에서 그것들을 잘못 조임으로써 자주 부위가 뒤틀리게 된다.
καὶ μάλιστα παρ’ ἡμῖν ἔστι τὸ τοιοῦτον ἰδεῖν συνεχῶς γιγνόμενον ἐπὶ τῶν παρθένων.
그리고 특히 우리 주변의 젊은 처녀들에게서 이러한 일이 계속해서 일어나는 것을 볼 수 있다.
αὐξάνεσθαι γὰρ αὐτῶν αἱ τροφοὶ βουλόμεναι τὰ κατ’ ἰσχία τε καὶ λαγόνας, ὡς πολλῷ μείζω γίγνοιτο τῶν κατὰ θώρακα, ταινίαις τισὶν ὅλον ἐν κύκλῳ περιλαμβάνουσιν ἰσχυρῶς σφίγγουσαι τὰ κατ’ ὠμοπλάτας τε καὶ θώρακα μόρια σύμπαντα, κᾀν τούτῳ πολλάκις ἀνίσου γιγνομένης τῆς τάσεως, ἢ προπετὲς εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἀπέφηναν τὸ στῆθος, ἢ τὰ ἀντικείμενα τὰ κατὰ ῥάχιν κυρτά.
왜냐하면 그녀들의 유모들이 엉덩이와 옆구리 부위를 발달시켜 흉부보다 훨씬 더 크게 만들고자 하여, 어깨뼈와 흉부의 모든 부위를 띠로 둥글게 둘러싸서 강하게 조이는데, 이 과정에서 자주 조임의 강도가 불균등해지기 때문에, 가슴이 앞으로 돌출되게 만들거나, 등뼈를 따라 있는 반대쪽 부위를 굽게 만들기 때문이다.
συμβαίνει δὲ ἐνίοτε καὶ ὥσπερ διακεκλασμένον καὶ παρηγμένον εἰς τὰ πλάγια γίγνεσθαι τὸ μετάφρενον, ὡς τὴν μὲν ἑτέραν ὠμοπλάτην ἀναυξῆ τε καὶ μικρὰν καὶ προσεσταλμένην ἱκανῶς φαίνεσθαι, τὴν δ’ ἑτέραν ἐξέχουσάν τε καὶ προπετῆ καὶ πάντῃ μείζονα.
때로는 등이 마치 꺾여서 옆으로 치우친 것처럼 되어, 한쪽 어깨뼈는 발달하지 못하고 작으며 꽤 수축되어 보이는 반면, 다른 쪽은 돌출되고 앞으로 쏠려 모든 면에서 더 크게 보이기도 한다.
αὗται σύμπασαι κακίαι σχημάτων ἐν θώρακι συνίστανται πλημμελείᾳ καὶ ἀμαθίᾳ τῶν τροφῶν ἀγνοουσῶν ἰσοῤῥόπως ἐπιδεῖν.
흉부에서의 이러한 형상의 모든 결함은, 균등하게 싸매는 법을 모르는 유모들의 실수와 무지에서 비롯된다.
οὕτω δὲ καὶ οἱ ἰατροὶ πολλάκις οὐκ ὀρθῶς ἐπιδοῦντές τε καὶ διαπλάττοντες τὰ κατεαγότα κῶλα διέστρεψαν, ὥσπερ αὖ πάλιν οὐδὲν ἐξαμαρτάνοντος τοῦ θεραπευόντος, αὐτὸς ὁ κάμνων πρὶν ἀκριβῶς κρατυνθῆναι τὸν πῶρον ἐπιχειρήσας χρῆσθαι τῷ κώλῳ, τῆς διαστροφῆς ἑαυτῷ γίνεται δημιουργός.
이와 같이 의사들도 부러진 팔다리를 올바르지 않게 싸매고 정복함으로써 자주 그것들을 뒤틀어 놓는다. 이와 반대로 치료자가 아무런 잘못을 범하지 않더라도, 환자 스스로가 골진이 정확하게 굳어지기 전에 팔다리를 사용하려고 시도함으로써 스스로 뒤틀림의 창조자가 되기도 한다.
ἀλλὰ καὶ θλασθέντα μόρια καθάπερ ῥὶς, ἢ καὶ περιθραυσθέντα καθάπερ οἱ ἄμβωνες τῶν κοτυλῶν, ἔστιν ὅτε δὲ καὶ τῶν ὀστῶν ἐκκοπέντων ἢ σαρκὸς πλείονος, εἶτ’ οὐ κατ’ ἶσον αὐξηθείσης, ἀπόλλυσι τὸ κατὰ φύσιν σχῆμα.
또한 코처럼 으스러지거나, 관절와의 가장자리처럼 주변이 부서지거나, 때로는 뼈가 깎여 나가거나 많은 살이 소실된 후 균등하게 자라나지 않는 경우에도 자연스러운 형상을 잃게 된다.
ἕτερος δὲ τρόπος βλάβης σχημάτων ὁ διὰ πλησμονὴν ἄμετρον ἢ ἔνδειαν, ὥσπερ τοῖς ὑπερπαχυνθεῖσιν ἢ συντακεῖσιν ἄγαν, ἤτοι καθ’ ἕν τι μόριον ἢ καὶ σύμπαντι τῷ σώματι.
형상이 손상되는 또 다른 방식은 과도한 충만이나 결핍에 의한 것으로, 이는 단 한 부위에서 혹은 신체 전체에서 극도로 비대해졌거나 너무 야윈 이들에게 일어난다.
καὶ γὰρ οὖν καὶ ὁ ἐλέφας ὀνομαζόμενος καὶ ἡ φθόη φανερῶς ἐξαλλάττουσι τὴν μορφήν.
실제로 소위 코끼리병과 폐결핵은 분명하게 외모를 변형시킨다.
σιμοῦται μὲν γὰρ ἡ ῥὶς, καὶ τὰ χείλη παχέα καὶ ἀπεξυσμένα τὰ ὦτα φαίνεται, καὶ τὸ σύμπαν ὅμοιοι τοῖς σατύροις οἱ ἐλεφαντιῶντες γίγνονται.
왜냐하면 코끼리병 환자들의 경우 코는 납작해지고 입술은 두꺼워지며 귀는 깎인 것처럼 보이고, 전체적으로 사티로스와 닮게 되기 때문이다.
ῥὶς δ’ ὀξεῖα, καὶ κρόταφοι συμπεπτωκότες, καὶ ὀφθαλμοὶ κοῖλοι, καὶ τὰ κατ’ ὠμοπλάτας τε καὶ βραχίονας οἱονεὶ πτέρυγες ἔξωθεν αἰωρούμεναι τοῖς φθίνουσι φαίνονται.
반면 소모증 환자들에게서는 코는 날카로워지고 관자놀이는 가라앉으며 눈은 움푹 들어가고, 어깨뼈와 상완 주변의 부위들은 마치 바깥쪽으로 매달린 날개처럼 보이기 때문이다.
καὶ διαφθείρεται μὲν ἐν τούτοις ἅπασιν κατὰ πρῶτον λόγον τὸ κατὰ φύσιν σχῆμα· κατὰ δ’ αὖ συμβεβηκὸς ἐν μὲν τοῖς παραλελυμένοις ἢ σπωμένοις ἢ φλεγμαίνουσιν ἢ σκιῤῥουμένοις, ἢ νεῦρα διῃρημένοις ἢ τένοντας, ἢ ὑπὸ σκληρῶν οὐλῶν δεδεγμένοις.
그리고 이 모든 경우에서 자연스러운 형상은 제일차적으로 손상되나, 마비된 이들이나 경련하는 이들, 염증이 생긴 이들이나 경화된 이들, 혹은 신경이나 힘줄이 절단된 이들, 혹은 딱딱한 흉터에 의해 구속된 이들에게 있어서는 부차적으로 손상된다.