§13καίτοι, ὦ ἄνδρες δικασταί, τίς οὐκ οἶδεν ὑμῶν, ὅτι ὁμοίως ἥ τε ἐν τῷ νόμῳ γεγραμμένη κυρία ἐστὶν ἡμέρα καὶ ἡ ὑπὸ τῶν ἀντιδίκων συγχωρηθεῖσα;
하지만 재판원 여러분, 소송 당사자끼리 합의한 날이 법에 규정된 날과 똑같이 효력을 가진다는 것을 여러분 중 누가 모르겠습니까?
πολλάκις γὰρ ἔν τε τοῖς νόμοις γεγραμμένης τριακοστῆς ἡμέρας ἑτέραν ἡμῖν αὐτοῖς συγχωρήσαντες ἐθέμεθα, παρά τε ταῖς ἀρχαῖς ἁπάσαις καὶ δίκας καὶ κρίσεις ἀναβάλλονται τοῖς ἀντιδίκοις οἱ ἄρχοντες συγχωρησάντων ἐκείνων ἀλλήλοις·
실제로 우리는 법에 30일째가 규정되어 있음에도 우리끼리 합의하여 다른 날을 정하는 일이 자주 있으며, 모든 관청 앞에서 당사자들이 서로 합의하면 관원들은 그들을 위해 민사 소송과 형사 재판을 연기해 줍니다.
ὧν εἴ τις ἄκυρον ἡγήσαιτο δεῖν εἶναι τὴν πρὸς ἀλλήλους ὁμολογίαν, μισήσαιτʼ ἂν αὐτὸν ὡς ὑπερβάλλοντα συκοφαντίᾳ.
만약 누군가가 이러한 당사자 간의 합의가 무효여야 한다고 생각한다면, 사람들은 그를 극단적인 모함꾼이라 하여 증오할 것입니다.
§14Φαίνιππος τοίνυν, ὥσπερ τοῦ νόμου προστάττοντος μηδὲν ποιεῖν ὧν ἂν ὁμολογήσῃ τις, ἀπʼ ἐκείνης τῆς ἡμέρας, ἀφʼ ἧς ὡμολόγησεν ἐπί τε τὰς διαλύσεις ἀπαντήσεσθαι καὶ τὴν ἀπόφασίν μοι τὴν αὑτοῦ δώσειν καὶ τὴν παρʼ ἐμοῦ λήψεσθαι, οὐδεπώποτʼ ἀπήντησεν·
그런데 파이니포스는 마치 법이 합의한 사항은 아무것도 이행하지 말라고 명령하기라도 하는 것처럼, 화해를 위해 출두하여 자신의 재산 목록을 내게 주고 내 목록을 받기로 합의한 그날 이후로 단 한 번도 나타나지 않았습니다.
ἀλλʼ ἐγὼ μὲν ἐπειδὴ τοῦτον ἑώρων οὐ προσέχοντά μοι τὸν νοῦν οὐδὲ τοῖς νόμοις, εἰς τὸ στρατήγιον ἔδωκα τὴν ἀπόφασιν, οὗτος δέ, ὅπερ καὶ μικρῷ πρότερον εἶπον, πρῴην ἔδωκέ μοι βιβλίον, οὐδὲν ἄλλο βουλόμενος ἢ δοκεῖν μὲν δεδωκέναι τὴν ἀπόφασιν, μὴ ἔχειν δέ με τοῖς ἐν αὐτῷ γεγραμμένοις ὅ τι χρήσομαι.
나는 그가 나에게도 법에도 전혀 주의를 기울이지 않는 것을 보고 장군 관청에 재산 목록을 제출했습니다. 하지만 그는 내가 조금 전에도 말했듯이 그저께가 되어서야 내게 문서를 건넸는데, 이는 재산 목록을 제출한 것처럼 보이게 하면서도 내가 그 안에 적힌 내용을 전혀 활용할 수 없게 하려는 의도에 지나지 않았습니다.
§15χρὴ δʼ, ὦ ἄνδρες δικασταί, μὴ τοῖς ἰσχυροτέραν νομίζουσι τῶν νόμων τὴν αὑτῶν βδελυρίαν εἶναι, πλέον τούτοις τοῦ δικαίου νέμειν (εἰ δὲ μή, πολλοὺς ποιήσετε τοὺς καταγελῶντας τῶν ἐν τοῖς νόμοις δικαίων γεγραμμένων), ἀλλʼ ἐκείνοις βοηθεῖν, οἵτινες ἂν τὴν τῶν νόμων φωνὴν ὑμετέραν εἶναι νομίζωσι, καὶ τὴν ἡμέραν ταύτην, τὴν εἰς τὸ δικαστήριον, ὑπὲρ τῶν ἠδικημένων εἶναι, μὴ τῶν ἠδικηκότων.
재판원 여러분, 자신들의 비열함이 법보다 강력하다고 생각하는 자들에게 정의 이상의 것을 나누어 주어서는 안 됩니다 (그렇지 않으면 법에 기록된 정의를 비웃는 자들을 많이 만들어내게 될 것입니다). 오히려 법의 목소리를 여러분의 목소리라고 생각하는 사람들을 도와야 하며, 법정에 서는 이 날이 피해자들을 위한 날이지 가해자들을 위한 날이 되어서는 안 된다고 생각해야 합니다.
§16λέγε τῶν ἀρτίως εἰρημένων τὰς μαρτυρίας καὶ τοὺς νόμους.
방금 언급된 일들에 대한 증언과 법들을 읽어 주십시오.
ΜΑΡΤΥΡΙΑΙ. ΝΟΜΟΙ.
τοιαῦτα τοίνυν, ὦ ἄνδρες δικασταί, πεπονθὼς ἐγὼ ὑπὸ Φαινίππου ἀπεγραψάμην πρὸς τοὺς στρατηγοὺς ταύτην τὴν γραφήν.
증언들. 법들. 재판원 여러분, 나는 파이니포스로부터 이런 일을 당했기에 장군들에게 이 고소장을 제출했습니다.
λέγε.
읽어 주십시오.
ΓΡΑΦΗ.
고소장.
§17πῶς οὖν ἄλλως πρὸς τῶν θεῶν καὶ δαιμόνων, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἐπιδεικνύειν ὑμῖν δεῖ Φαίνιππον ἔνοχον ὄντα τοῖς ἀνεγνωσμένοις ἢ ὅνπερ τρόπον ἐγὼ νῦν ἐπιδεικνύω;
재판원 여러분, 신들과 정령들께 맹세코, 파이니포스가 낭독된 법들을 위반했다는 것을 내가 지금 보여주는 방법 외에 다른 어떤 방법으로 여러분에게 보여주어야 한단 말입니까?
ἀλλʼ ὅμως ἐμὲ ἀντεγράψατο Φαίνιππος μὴ δικαίως ἀποφαίνειν τὴν οὐσίαν·
그런데도 파이니포스는 내가 재산을 공정하게 신고하지 않았다며 나를 맞고소했습니다.
οὕτω τὸ πρὸς ὑμᾶς ψεύδεσθαι τοῖς τοιούτοις ῥᾴδιόν ἐστιν·
이런 자들에게 여러분 앞에서의 거짓말은 이토록 쉬운 일입니다.
καὶ κατηγορεῖ τοῦ ὅρκου ὃν ὤμοσα πρὸ τῆς ἀποφάσεως, λέγων ὅτι πλὴν τῶν ἐν τοῖς ἔργοις ὑπεσχόμην ἀποφαίνειν τὴν ἄλλην οὐσίαν, ὥσπερ τὸ κατὰ τοὺς νόμους ὀμνύειν, τοῦτʼ ἄξιον κατηγορίας ὄν.
그리고 그는 내가 신고에 앞서 했던 맹세를 비난하며, 내가 광산에 있는 것들을 제외한 다른 재산을 신고하겠다고 약속했다고 말합니다. 마치 법에 따라 맹세하는 것이 비난받아 마땅한 일이라도 되는 것처럼 말입니다.
§18ὑμεῖς δʼ ἴστε, ὦ ἄνδρες δικασταί (ὑμεῖς γὰρ ἔθεσθε) τὸν νόμον, ὃς διαρρήδην οὕτω λέγει,
τοὺς δʼ ἀντιδιδόντας ἀλλήλοις, ὅταν ὀμόσαντες ἀποφαίνωσι τὴν οὐσίαν, προσομνύειν τόνδε τὸν ὅρκον
ἀποφαίνω τὴν οὐσίαν τὴν ἐμαυτοῦ ὀρθῶς καὶ δικαίως, πλὴν τῶν ἐν τοῖς ἔργοις τοῖς ἀργυρείοις, ὅσα οἱ νόμοι ἀτελῆ πεποιήκασι
. §19μᾶλλον δὲ λέγε τὸν νόμον αὐτόν.
하지만 재판원 여러분, 여러분은 (직접 제정하셨으므로) 그 법을 알고 계십니다. 법은 명시적으로 다음과 같이 말합니다. “서로 재산을 교환하는 자들은 맹세하고 재산을 신고할 때 다음과 같은 서약을 추가로 해야 한다. ‘나는 법이 비과세로 지정한 은광 사업의 자산들을 제외하고, 내 재산을 올바르고 공정하게 신고한다.’” 차라리 법 자체를 읽어 주십시오.
μικρὸν μὲν οὖν ἱκετεύω ἐπίσχες.
하지만 아주 잠깐만 기다려 주시기를 간청합니다.
ἐγὼ γὰρ καὶ πρότερον προὐκαλεσάμην Φαίνιππον, καὶ νῦν, ὦ ἄνδρες δικασταί, δίδωμι αὐτῷ δωρεὰν καὶ ἀφίσταμαι μετὰ τῆς ἄλλης οὐσίας καὶ τῶν ἐν τοῖς ἔργοις, ἐάν μοι τὴν ἐσχατιὰν μόνην ἐλευθέραν παραδῷ, ὥσπερ ἦν ὅτʼ ἐγὼ τὸ πρῶτον ἦλθον εἰς αὐτὴν μετὰ μαρτύρων, καὶ ἐάν, ὃν ἐξῆχεν ἐκ τῶν οἰκημάτων σῖτον καὶ οἶνον καὶ τἄλλα, ἀφελὼν ἀπὸ τῶν θυρῶν τὰ σημεῖα, ταῦτα πάλιν εἰς ταὐτὸ καταστήσῃ.
나는 이전에도 파이니포스에게 제안한 바 있으며, 지금도 재판원 여러분, 나는 그에게 양보하여 만약 그가 나에게 저 영지만을, 내가 처음 증인들과 함께 갔을 때의 상태 그대로 아무런 채무가 없는 상태로 넘겨준다면, 그리고 그가 문에서 봉인을 제거하고 건물에서 반출했던 대맥과 포도주 및 그 밖의 것들을 다시 제자리에 돌려놓는다면, 나는 다른 재산과 광산의 자산들까지 모두 그에게 넘겨주고 깨끗이 물러나겠습니다.