§5τίς οὖν ἡ φυγή;
그렇다면 피하는 방법은 무엇인가?
περισπασμός, ὡς εἴρηται, καὶ μεθολκὴ τῆς πολυπραγμοσύνης μάλιστα μὲν ἐπὶ τὰ βελτίω καὶ τὰ ἡδίω τρέψαντι τὴν ψυχήν.
이미 말한 바와 같이, 참견하기를 딴 데로 돌리고 끌어오는 것인데, 특히 혼을 더 낫고 더 즐거운 것들로 돌림으로써 그러하다.
τὰ ἐν οὐρανῷ πολυπραγμόνει τὰ ἐν γῇ τὰ ἐν ἀέρι τὰ ἐν θαλάττῃ.
하늘에 있는 것들, 땅에 있는 것들, 공기 중에 있는 것들, 바다에 있는 것들을 참견하여 캐물어라.
μικρῶν πέφυκας ἢ μεγάλων φιλοθεάμων εἰ μεγάλων, ἥλιον πολυπραγμόνει ποῦ κάτεισι καὶ πόθεν ἄνεισι·
너는 본성상 작은 것들을 구경하기 좋아하는 자인가, 아니면 큰 것들을 구경하기 좋아하는 자인가? 만약 큰 것들이라면, 태양을 캐물어라. 그것이 어디로 가라앉고 어디서 솟아오르는지.
ζήτει τὰς ἐν σελήνῃ καθάπερ ἐν ἀνθρώπῳ μεταβολάς, ποῦ τοσοῦτον κατανάλωσε φῶς πόθεν αὖθις, ἐκτήσατο, πῶς
"
ἐξ ἀδήλου πρῶτον ἔρχεται νέα
πρόσωπα καλλύνουσα καὶ πληρουμένη· χὤταν περ αὑτῆς εὐπρεπεστάτη φανῇ,
πάλιν διαρρεῖ κἀπὶ μηδὲν ἔρχεται.
인간에게서와 마찬가지로 달에서의 변화를 탐구하라. 어디서 그토록 많은 빛을 소모했으며 어디서 그것을 다시 얻었는지, 어떻게 '보이지 않는 곳에서 먼저 새로운 모습으로 나타나 얼굴을 아름답게 가꾸며 가득 차고, 자기 자신이 가장 아름답게 보일 때에 다시 흩어져 아무것도 아닌 상태로 돌아가는지'를.
"
καὶ ταῦτʼ ἀπόρρητʼ ἐστὶ φύσεως, ἀλλʼ οὐκ ἄχθεται τοῖς ἐλέγχουσιν.
이것들도 자연의 비밀들이지만, 자연은 그것들을 밝혀내려는 이들에게 화를 내지 않는다.
ἀλλὰ τῶν μεγάλων ἀπέγνωκας;
하지만 큰 것들을 포기했는가?
πολυπραγμόνει τὰ μικρότερα, πῶς τῶν φυτῶν τὰ μὲν ἀεὶ τέθηλε καὶ χλοάζει καὶ ἀγάλλεται παντὶ καιρῷ τὸν ἑαυτῶν ἐπιδεικνύμενα πλοῦτον, τὰ δὲ νῦν μέν ἐστιν ὅμοια τούτοις, νῦν δʼ ὥσπερ ἀνοικονόμητος ἄνθρωπος ἐκχέαντʼ ἀθρόως τὴν περιουσίαν γυμνὰ καὶ πτωχὰ καταλείπεται·
그렇다면 더 작은 것들을 참견하여 캐물어라. 식물들 중 어떤 것들은 어떻게 항상 무성하고 푸르며, 온갖 계절에 기뻐하며 그들 자신의 부를 과시하는 반면, 다른 것들은 어떤 때는 이들과 닮았지만, 또 어떤 때는 마치 살림을 못하는 사람이 재산을 한꺼번에 쏟아버린 것처럼 벌거숭이가 되고 가난한 상태로 남겨지는지.
διὰ τί δὲ τὰ μὲν προμήκεις τὰ δὲ γωνιώδεις τὰ δὲ στρογγύλους καὶ περιφερεῖς ἐκδίδωσι καρπούς.
그리고 왜 어떤 것들은 길쭉한 열매를, 어떤 것들은 각진 열매를, 어떤 것들은 둥글고 원형의 열매를 맺는지.
ἴσως δὲ ταῦτʼ οὐ πολυπραγμονήσεις, ὅτι τούτοις οὐδὲν κακὸν ἔστιν.
하지만 아마 너는 이런 것들은 참견하지 않을 것이니, 왜냐하면 여기에는 아무런 악이 없기 때문이다.
ἀλλʼ εἰ δεῖ πάντως τὸ περίεργον ἐν φαύλοις τισὶν ὥσπερ ἑρπετὸν ἐν θανασίμοις ὕλαις ἀεὶ νέμεσθαι καὶ διατρίβειν, ἐπὶ τὰς ἱστορίας ἀγάγωμεν αὐτὸ καὶ παραβάλωμεν ἀφθονίαν κακῶν καὶ περιουσίαν·
하지만 만약 호기심이 마치 치명적인 숲속의 기어 다니는 생물처럼, 항상 어떤 비천한 것들 속에서만 먹고 살며 머물러야만 한다면, 그것을 역사로 인도하여 풍부하고 넘쳐나는 악을 제공해 주자.
ἐνταῦθα γὰρ ἔνεισι
"πεσήματʼ ἀνδρῶν κἀπολακτισμοὶ βίων· "
φθοραὶ γυναικῶν, ἐπιθέσεις οἰκετῶν, διαβολαὶ φίλων, παρασκευαὶ φαρμάκων, φθόνοι, ζηλοτυπίαι, ναυάγιʼ οἴκων, ἐκπτώσεις ἡγεμονιῶν ἐμπίπλασο καὶ τέρπε σαυτόν, ἐνοχλῶν μηδενὶ τῶν συνόντων μηδὲ λυπῶν.
거기에는 '사람들의 몰락과 삶의 짓밟힘'이 있고, 여인들의 타락, 노예들의 반역, 친구들의 모함, 독약의 준비, 시기, 질투, 가문의 파멸, 지배권의 몰락이 들어 있기 때문이다. 그것들로 너 자신을 채우고 즐거워하라, 너와 함께 사는 이들 중 누구도 괴롭히거나 슬프게 하지 않으면서 말이다.
§6ἀλλʼ ἔοικεν ἡ πολυπραγμοσύνη μὴ χαίρειν ἑώλοις κακοῖς ἀλλὰ θερμοῖς καὶ προσφάτοις·
그러나 참견하기는 오래된 악들에는 기뻐하지 않고, 뜨겁고 신선한 악들에 기뻐하는 것 같다.
καὶ καινὰς τραγῳδίας ἡδέως θεᾶσθαι, τοῖς δὲ κωμικοῖς καὶ ἱλαρωτέροις πράγμασιν οὐ μάλα προθύμως ὁμιλεῖν.
그리고 새로운 비극들을 즐겁게 구경하지만, 희극적이고 더 유쾌한 일들에는 별로 기꺼이 접하려 하지 않는다.
διὸ γάμον μέν τινος ἢ θυσίαν ἢ προπομπὴν διεξιόντος ἀμελὴς ὁ πολυπράγμων καὶ ῥᾴθυμος ἀκροατής ἐστι, καὶ προακηκοέναι τὰ πλεῖστά φησι καὶ κελεύει ταῦτα συντέμνειν καὶ παρέρχεσθαι τὸν διηγούμενον·
그렇기 때문에 누군가 결혼식이나 제사나 배웅 행렬에 대해 상세히 이야기할 때, 참견하기 좋아하는 자는 무관심하고 태만한 청중이 되며, 대부분은 이미 들었다고 말하며 화자에게 그것을 요약하고 넘어가라고 요구한다.
ἂν δʼ ἢ φθοράν τις παρθένου παρακαθήμενος ἢ μοιχείαν γυναικὸς ἢ δίκης παρασκευὴν ἢ στάσιν ἀδελφῶν διηγῆται, οὔτε νυστάζει οὔτʼ ἀσχολεῖται,
"ἄλλα τε δίζηται ἐπέων παρὰ τʼ οὔατα βάλλει. "
καὶ τὸ
"
οἴμοι, τὸ κακὸν τῆς εὐτυχίας
ὡς μᾶλλον ἐς οὖς φέρεται θνητῶν
"
ἐπὶ τῶν πολυπραγμόνων ἐστὶν ἀληθῶς εἰρημένον.
하지만 만약 곁에 앉은 누군가가 처녀의 타락 이나 아내의 간통, 소송 준비, 혹은 형제들 간의 불화를 이야기한다면, 졸지도 않고 바쁘다고 하지도 않는다. 그리고 '다른 말들을 찾아다니며 귀를 기울인다.' 그리고 '슬프다, 악한 일이 좋은 일보다 필멸자들의 귀에 얼마나 더 잘 들어가는가! '라는 말은 참견하기 좋아하는 자들에 대해 참으로 들어맞는 말이다.
ὡς γὰρ αἱ σικύαι τὸ χείριστον ἐκ τῆς σαρκὸς ἕλκουσιν, οὕτω τὰ τῶν πολυπραγμόνων ὦτα τοὺς φαυλοτάτους λόγους ἐπισπᾶται·
마치 부항이 살에서 가장 나쁜 것을 빨아들이듯이, 참견하기 좋아하는 자들의 귀는 가장 비천한 이야기들을 끌어당기기 때문이다.
μᾶλλον δʼ, ὥσπερ αἱ πόλεις ἔχουσί τινας πύλας ἀποφράδας καὶ σκυθρωπάς, διʼ ὧν ἐξάγουσι τοὺς θανατουμένους καὶ τὰ λύματα καὶ τοὺς καθαρμοὺς ἐκβάλλουσιν, εὐαγὲς δʼ οὐδὲν οὐδʼ ἱερὸν εἴσεισι οὐδʼ ἔξεισι διʼ αὐτῶν· οὕτω καὶ τὰ τῶν πολυπραγμόνων ὦτα χρηστὸν οὐδὲν οὐδʼ ἀστεῖον ἀλλʼ οἱ φονικοὶ λόγοι διέρχονται καὶ τρίβουσιν, ἐκθύσιμα καὶ μιαρὰ διηγήματα παρακομίζοντες·
오히려, 마치 도시들이 어떤 불길하고 침울한 문들을 가지고 있어, 그것들을 통해 사형수들을 끌어내고 오물과 정화 의식의 쓰레기들을 내다 버리며, 정결하거나 성스러운 것은 아무것도 그것들을 통해 들어가거나 나오지 않는 것처럼, 그와 같이 참견하기 좋아하는 자들의 귀에도 유익하거나 우아한 것은 아무것도 통과하지 않고, 오직 살벌한 말들만이 지나가며 마찰을 일으키고, 버려야 할 더러운 이야기들을 실어 나른다.
"
ἀεὶ δʼ ἀοιδῶν μοῦνος ἐν στέγαις ἐμαῖς
κωκυτὸς ἐμπέπτωκεν· "
αὕτη τοῖς πολυπράγμοσι μοῦσα καὶ σειρὴν μία, τοῦθʼ ἥδιστον ἀκουσμάτων αὐτοῖς.
'내 지붕 아래에는 노래들 중에서 오직 통곡 소리만이 늘 울려 퍼지네.' 이것이 참견하기 좋아하는 자들에게 유일한 무사 여신이자 세이렌이며, 이것이 그들에게 가장 즐거운 청취물이다.
ἔστι γὰρ ἡ πολυπραγμοσύνη φιλοπευστία τῶν ἐν ἀποκρύψει καὶ λανθανόντων οὐδεὶς δʼ ἀγαθὸν ἀποκρύπτει κεκτημένος, ὅπου καὶ τὰ μὴ ὄντα προσποιοῦνται.
참견하기는 감추어지고 숨겨진 것들에 대한 탐구욕이기 때문이다. 그러나 좋은 것을 소유한 사람치고 그것을 감추는 사람은 아무도 없으니, 심지어 없는 것조차 있는 척 가장하는 판국에 말이다.
κακῶν οὖν ἱστορίας ὁ πολυπράγμων ὀρεγόμενος, ἐπιχαιρεκακίας συνέχεται. πάθει, φθόνου καὶ βασκανίας ἀδελφῷ.
그러므로 악한 이야기들을 갈망함으로써, 참견하기 좋아하는 자는 시기와 질투의 형제인 타인의 불행을 기뻐하는 감정에 사로잡혀 있다.
φθόνος μὲν γάρ ἐστι; λύπη ἐπʼ ἀλλοτρίοις ἀγαθοῖς, ἐπιχαιρεκακία δʼ ἡδονὴ ἐπʼ ἀλλοτρίοις κακοῖς·
시기란 타인의 좋은 일에 대한 고통이고, 타인의 불행을 기뻐함이란 타인의 불행에 대한 즐거움이기 때문이다.
ἀμφότερα δʼ ἐκ πάθους ἀνημέρου καὶ θηριώδους γεγένηται, τῆς κακοηθείας.
그리고 두 가지 모두 야만적이고 맹수 같은 감정, 즉 악의에서 비롯된 것이다.