§10διὸ καὶ χρήσιμον ὡς ἔνι μάλιστα πρὸς τὴν ἀποτροπὴν τοῖς πολυπράγμοσιν ἡ τῶν προεγνωσμένων ἀνάμνησις.
그러므로 이전에 이미 알게 된 것들을 회상하는 것은 참견하기 좋아하는 자들이 이 악덕을 피하는 데 매우 유익하다.
ἂν γάρ, ὥσπερ ὁ Σιμωνίδης ἔλεγε τὰς κιβωτοὺς ἀνοίγων διὰ χρόνου τὴν μὲν τῶν μισθῶν ἀεὶ μεστὴν τὴν δὲ τῶν χαρίτων εὑρίσκειν ἀεὶ κενήν, οὕτως; ἄν τις τῆς πολυπραγμοσύνης τὴν ἀποθήκην ἀνοίγῃ διὰ χρόνου καὶ κατασκέπτηται πολλῶν ἀχρήστων καὶ ματαίων καὶ ἀτερπῶν γέμουσαν, ἴσως ἂν αὐτῷ τὸ πρᾶγμα προσσταίη, φανὲν ἀηδὲς παντάπασι καὶ φλυαρῶδες.
왜냐하면 시모니데스가 가끔 상자를 열 때마다 보상의 상자는 항상 가득 차 있고 감사의 상자는 항상 비어 있는 것을 발견한다고 말했던 것처럼, 만약 누군가가 자신의 참견의 저장고를 가끔 열고 그것이 쓸모없고 헛되며 불쾌한 것들로 가득 차 있는 것을 관찰한다면, 아마도 그 일은 그에게 완전히 불쾌하고 어리석게 보여 혐오감을 주게 될 것이기 때문이다.
φέρε γάρ, εἴ τις ἐπιὼν τὰ συγγράμματα τῶν παλαιῶν ἐκλαμβάνοι τὰ κάκιστα τῶν ἐν αὐτοῖς, καὶ βιβλίον ἔχοι συντεταγμένον, οἷον Ὁμηρικῶν στίχων ἀκεφάλων καὶ τραγικῶν σολοικισμῶν καὶ τῶν ὑπʼ Ἀρχιλόχου πρὸς τὰς γυναῖκας ἀπρεπῶς καὶ ἀκολάστως εἰρημένων, ἑαυτὸν παραδειγματίζοντος·
가령 누군가가 옛 사람들의 저작을 훑어보며 그 안에서 가장 나쁜 것들을 골라내어, 예를 들면 호메로스의 머리가 결여된 시행이나 비극의 문법적 오류, 그리고 아르킬로코스가 여성들에 대해 불경하고 방종하게 말하여 스스로를 본보기로 삼은 것들과 같은 책을 엮어 가지고 다닌다고 가정해 보라.
ἆρʼ οὐκ ἔστι τῆς τραγικῆς κατάρας ἄξιος,
"ὄλοιο θνητῶν ἐκλέγων τὰς συμφοράς;
그는 비극의 저주인 "필멸자들의 불행을 수집하다니, 너는 망할지어다"에 처해 마땅하지 않겠는가?
ʼ"
καὶ ἄνευ δὲ τῆς κατάρας ἀπρεπὴς καὶ ἀνωφελὴς ὁ θησαυρὸς αὐτοῦ τῶν ἀλλοτρίων ἁμαρτημάτων ὥσπερ ἡ πόλις, ἣν ἐκ τῶν κακίστων καὶ ἀναγωγοτάτων οἰκίσας ὁ Φίλιππος Πονηρόπολιν προσηγόρευσεν.
그리고 그 저주가 없더라도, 타인의 과오를 모아둔 그의 '보물창고'는 점잖지 못하고 무익한 것이니, 이는 마치 필리포스가 가장 사악하고 다루기 힘든 자들을 모아 거주하게 하고 '악인시'라고 부른 도시와도 같다.
οἱ τοίνυν πολυπράγμονες οὐ στίχων οὐδὲ ποιημάτων, ἀλλὰ βίων ἀστοχήματα καὶ πλημμελήματα καὶ σολοικισμοὺς ἀναλεγόμενοι καὶ συνάγοντες, ἀμουσότατον καὶ ἀτερπέστατον κακῶν γραμματοφυλακεῖον τὴν ἑαυτῶν μνήμην περιφέρουσιν.
그러므로 참견하기 좋아하는 자들은 시행이나 시가 아니라, 인생의 실패와 죄과와 어긋남을 수집하고 모아서, 자신들의 기억을 악행의 가장 교양 없고 불쾌한 기록 보관소로 만들어 가지고 다닌다.
ὥσπερ οὖν ἐν Ῥώμῃ τινὲς τὰς γραφὰς καὶ τοὺς ἀνδριάντας καὶ νὴ Δία τὰ κάλλη τῶν ὠνίων παίδων καὶ γυναικῶν ἐν μηδενὶ λόγῳ τιθέμενοι, περὶ τὴν τῶν τεράτων ἀγορὰν ἀναστρέφονται, τοὺς ἀκνήμους καὶ τοὺς γαλεάγκωνας καὶ τοὺς τριοφθάλμους καὶ τοὺς στρουθοκεφάλους καταμανθάνοντες καὶ ζητοῦντες εἴ τι γεγένηται
"σύμμικτον εἶδος κἀποφώλιον τέρας·
이는 마치 로마에서 어떤 이들이 그림이나 조각상, 그리고 맹세코 판매되는 소년들과 여인들의 아름다움에는 아무런 관심도 두지 않으면서, 괴물 시장 주변을 어슬렁거리며 종아리가 없는 자들, 족제비 팔을 가진 자들, 눈이 세 개인 자들, 타조 머리를 한 자들을 관찰하고, 혹시 "혼합된 형상과 불길한 괴물"이 생겨나지 않았는지 찾아다니는 것과 같다.
"
ἀλλʼ ἐὰν συνεχῶς τις ἐπάγῃ τοῖς τοιούτοις αὐτοὺς θεάμασι, ταχὺ πλησμονὴν καὶ ναυτίαν τὸ πρᾶγμα παρέξει·
그러나 누군가가 그들을 그러한 볼거리로 끊임없이 인도한다면, 그 일은 이내 물림과 메스꺼움을 유발할 것이다.
οὕτως οἱ τὰ περὶ τὸν βίον ἀστοχήματα καὶ γενῶν αἴσχη καὶ διαστροφάς τινας ἐν οἴκοις ἀλλοτρίοις καὶ πλημμελείας πολυπραγμονοῦντες, τῶν πρώτων ἀναμιμνησκέτωσαν ἑαυτοὺς ὅτι χάριν καὶ ὄνησιν οὐδεμίαν ἤνεγκε.
그와 같이 타인의 집에서 인생의 실패나 가문의 수치, 어떤 뒤틀림이나 잘못들을 참견해 대는 자들은, 그것들이 아무런 기쁨이나 유익도 가져다주지 않았다는 최초의 사실들을 스스로에게 상기시켜야 한다.
§11μέγιστον μέντοι πρὸς τὴν τοῦ πάθους ἀποτροπὴν ὁ ἐθισμός, ἐὰν πόρρωθεν ἀρξάμενοι γυμνάζωμεν ἑαυτοὺς καὶ διδάσκωμεν ἐπὶ ταύτην τὴν ἐγκράτειαν·
그러나 이 병폐를 피하는 데 가장 중요한 것은 습관화이니, 우리가 아주 이른 시기부터 시작하여 이 자제를 향해 우리 자신을 단련하고 가르친다면 그러하다.
καὶ γὰρ ἡ αὔξησις ἔθει γέγονε, τοῦ νοσήματος κατὰ μικρὸν εἰς τὸ πρόσω χωροῦντος·
왜냐하면 이 질병의 비대해짐 역시 습관에 의해 일어났으며, 그 병은 조금씩 앞으로 나아갔기 때문이다.
ὃν δὲ τρόπον, εἰσόμεθα περὶ τῆς ἀσκήσεως ὁμοῦ διαλεγόμενοι.
그리고 어떤 방식으로 단련해야 하는지에 대해서는 우리가 단련에 대해 함께 이야기하면서 알게 될 것이다.
πρῶτον μὲν οὖν ἀπὸ τῶν βραχυτάτων καὶ φαυλοτάτων ἀρξώμεθα.
그러니 먼저 가장 작고 사소한 것들부터 시작하자.
τί γὰρ χαλεπόν ἐστιν ἐν ταῖς ὁδοῖς τὰς ἐπὶ τῶν τάφων ἐπιγραφὰς μὴ ἀναγιγνώσκειν, ἢ τί δυσχερὲς ἐν τοῖς περιπάτοις τὰ κατὰ τῶν τοίχων γράμματα τῇ ὄψει παρατρέχειν, ὑποβάλλοντας αὑτοῖς ὅτι χρήσιμον οὐδὲν οὐδʼ ἐπιτερπὲς ἐν τούτοις γέγραπται·
길을 갈 때 무덤 위의 비문을 읽지 않는 것이 무엇이 어렵겠는가? 혹은 산책할 때 벽에 쓰인 글귀들을 눈여겨 보지 않고 지나치는 것이 무엇이 곤란하겠는가? 그 안에 유익하거나 유쾌한 것은 아무것도 쓰여 있지 않다고 스스로에게 속삭이면서 말이다.
ἀλλʼ
ἐμνήσθη
ὁ δεῖνα τοῦ δεῖνος ἐπʼ ἀγαθῷ καὶ
φίλων ἄριστος
ὅδε τις, καὶ πολλὰ τοιαύτης γέμοντα φλυαρίας·
단지 "아무개가 아무개를 좋게 생각했다"라거나 "아무개는 최고의 친구"라는 등의 그러한 어리석음으로 가득 찬 수많은 글귀들이 있을 뿐이다.
ἃ δοκεῖ μὲν οὐ βλάπτειν ἀναγιγνωσκόμενα, βλάπτει δὲ λεληθότως τῷ μελέτην παρεμποιεῖν τοῦ ζητεῖν τὰ μὴ προσήκοντα;
이것들은 읽을 때 해가 되지 않는 것처럼 보이지만, 자신에게 관계없는 것들을 찾아다니는 버릇을 은밀히 길러줌으로써 자신도 모르게 해를 끼친다.
καὶ καθάπερ οἱ κυνηγοὶ τοὺς σκύλακας οὐκ ἐῶσιν ἐκτρέπεσθαι καὶ διώκειν πᾶσαν ὀδμήν, ἀλλὰ τοῖς ῥυτῆρσιν ἕλκουσι καὶ ἀνακρούουσι, καθαρὸν αὐτῶν φυλάττοντες καὶ ἄκρατον τὸ αἰσθητήριον ἐπὶ τὸ οἰκεῖον ἔργον, ἵνʼ εὐτονώτερον ἐμφύηται τοῖς ἴχνεσι
"πέλματα θηρείων μελέων μυκτῆρσιν ἐρευνῶν· "
οὕτω δεῖ τὰς ἐπὶ πᾶν θέαμα καὶ πᾶν ἄκουσμα τοῦ πολυπράγμονος ἐκδρομὰς καὶ περιπλανήσεις ἀφαιρεῖν καὶ ἀντισπᾶν ἐπὶ τὰ χρήσιμα φυλάττοντας.
그리고 사냥꾼들이 사냥개로 하여금 길을 벗어나 모든 냄새를 쫓아다니지 못하게 하고, 가죽끈으로 끌어당겨 억제하며, 그들의 감각 기관을 본연의 작업을 위해 순수하고 혼탁하지 않은 상태로 유지하여, 발자국에 더 힘차게 달라붙도록 하는 것처럼 ── "코로 야생 짐승의 발자국을 탐색하며" ── 그와 같이 참견하기 좋아하는 자가 모든 볼거리와 들을 거리로 향해 도망치고 방황하는 것을 차단하고 유익한 것들로 끌어당겨 보호해야 한다.
ὥσπερ γὰρ οἱ ἀετοὶ καὶ οἱ λέοντες ἐν τῷ περιπατεῖν συστρέφουσιν εἴσω τοὺς ὄνυχας, ἵνα μὴ τὴν ἀκμὴν αὐτῶν καὶ τὴν ὀξύτητα κατατρίβωσιν, οὕτω τὸ πολύπραγμον τοῦ φιλομαθοῦς ἀκμήν τινα καὶ στόμωμα νομίζοντες ἔχειν καταναλίσκωμεν ἐν τοῖς ἀχρήστοις μηδʼ ἀπαμβλύνωμεν.
독수리나 사자가 걸어갈 때 발톱을 안으로 오므려 그것의 예리함과 날카로움이 닳아 없어지지 않도록 하는 것처럼, 우리도 참견하기를 배움에 대한 사랑의 어떤 예리함이자 단련된 날로 여겨, 그것을 쓸모없는 일에 낭비하거나 무디게 만들지 말아야 한다.