§11.1οὐ μὴν ἀλλὰ τότε γε τῶν Λυσιτανῶν καλούντων ἀπῆρεν ἐκ Λιβύης, καὶ τούτους συνέταττεν εὐθὺς αὐτοκράτωρ στρατηγὸς, καὶ τὴν ἐγγὺς Ἰβηρίαν ὑπήκοον ἐποιεῖτο, τῶν πλείστων ἑκουσίως προστιθεμένων, μάλιστα μὲν διὰ τὸ πρᾷον αὐτοῦ καὶ δραστήριον, ἔστι δὲ ἃ καὶ σοφιστικῶς αὐτὸς εἰς ἀπάτην καὶ κήλησιν ἐμηχανᾶτο.
그러나 그때 루시타니아인들의 초청에 따라 그는 리비아에서 출항했고, 즉시 그들을 전권 사령관으로서 조직하였으며, 이웃한 이베리아를 복속시켰다. 대부분의 이들이 자발적으로 귀순했는데, 이는 주로 그의 온화함과 정력적인 성품 덕분이었으나, 어떤 일들은 그가 기만과 매혹을 위해 술책으로 꾸며낸 것이기도 했다.
καὶ πρῶτόν γε πάντων τὸ περὶ τὴν ἔλαφον.
그리고 무엇보다도 먼저 암사슴에 관한 일이 그러했다.
ἦν δὲ τοιόνδε.
그 일은 다음과 같았다.
§11.2Σπανὸς ἀνὴρ δημότης τῶν ἐπὶ χώρας βιούντων ἐλάφῳ νεοτόκῳ φευγούσῃ κυνηγέτας ἐπιτυχών αὐτῆς μὲν ἀπελείφθη, τὴν δὲ νεβρὸν, ἐκπλαγεὶς τῇ καινότητι τῆς χρόας λευκὴ γὰρ ἦν πᾶσα, λαμβάνει διώξας.
시골에 살던 평민인 스파노스는 사냥꾼들을 피해 달아나던, 갓 새끼를 낳은 암사슴과 마주쳤다. 어미 사슴은 놓쳤으나, 온통 하얀색인 그 기이한 털빛에 놀라 그 새끼 사슴을 뒤쫓아가 붙잡았다.
κατὰ τύχην δὲ Σερτωρίου τοῖς τόποις ἐναυλισαμένου, καὶ πᾶν ὅ τις ἐξ ἄγρας ἢ γεωργίας ἥκοι κομίζων δῶρον ἀσμένως δεχομένου, καὶ φιλοφρόνως ἀμειβομένου τοὺς θεραπεύοντας, ἐγχειρίζει φέρων αὐτῷ τὴν νεβρὸν.
마침 세르토리우스가 그 지역에 진을 치고 있었고, 사냥이나 농사를 통해 얻은 선물을 가져오는 이들의 호의를 기꺼이 받아들이고 친절히 보답하고 있었으므로, 스파노스는 그 새끼 사슴을 가져다 그에게 바쳤다.
§11.3ὁ δὲ δεξάμενος αὐτίκα μὲν ἥσθη μετρίως· χρόνῳ δὲ ποιησάμενος τιθασὸν οὕτω καὶ φιλάνθρωπον ὥστε καὶ καλοῦντος ἀκούειν, καὶ βαδίζοντί ποι παρακολουθεῖν, ὄχλου τε καὶ θορύβου παντὸς ἀνέχεσθαι στρατιωτικοῦ, κατὰ μικρὸν ἐξεθείαζε φάσκων Ἀρτέμιδος δῶρον τὴν ἔλαφον εἶναι, καὶ πολλὰ τῶν ἀδήλων ἐπεφήμιζεν αὐτῷ δηλοῦν, γινώσκων εὐάλωτον εἰς δεισιδαιμονίαν εἶναι φύσει τὸ βαρβαρικόν.
그는 그것을 받고 처음에는 평범하게 기뻐했으나, 시간이 흐르면서 그것을 매우 온순하고 붙임성 있게 길들여, 부르면 알아듣고 걸어가는 곳마다 따라다니며 군사들의 온갖 소음과 소란도 참아내게 만들었다. 그리하여 야만인들의 천성이 본래 미신에 취약하다는 것을 알고 있었던 그는, 점차 이 사슴을 신격화하며 이것이 아르테미스의 선물이라고 주장했고, 이것이 자신에게 보이지 않는 많은 일들을 밝혀 준다고 칭탁했다.
§11.4ὁ δὲ καὶ προσετεχνᾶτο τοιάδε·
그는 또한 다음과 같은 계책을 더하기도 했다.
γνοὺς γὰρ ἂν κρύφα τοὺς πολεμίους ἐμβεβληκότας ποι τῆς ὑπʼ αὐτὸν χώρας ἢ πόλιν ἀφιστάντας, προσεποιεῖτο τὴν ἔλαφον αὐτῷ κατὰ τοὺς ὕπνους διειλέχθαι, κελεύουσαν ἐν ἑτοίμῳ τὰς δυνάμεις ἔχειν, αὖθις δὲ νίκην τινὰ τῶν ἑαυτοῦ στρατη·
즉, 그의 지배하에 있는 영토의 어딘가에 적이 침입했다거나 도시를 배반하게 만들려 한다는 것을 은밀히 알게 될 때면, 그는 그 암사슴이 꿈속에서 자신에게 이야기하며 군대를 준비해 두라고 명령했다는 칭탈을 대곤 했다.
γῶν ἀκούσας τὸν μὲν ἄγγελον ἔκρυπτε, τὴν δὲ ἔλαφον ἐστεφανωμένην ἐπʼ εὐαγγελίοις προῆγεν, εὐθυμεῖσθαι παρακαλῶν καὶ τοῖς θεοῖς θύειν ὡς ἀγαθόν τι πευσομένους.
또한 자신의 장군들 중 누군가가 승리를 거두었다는 소식을 들으면, 그는 전령을 숨겨 두고, 길보를 축하하는 화관을 씌운 암사슴을 데리고 나와서 사람들에게 마음을 편히 먹고 신들에게 제사를 지내라고 권했는데, 이는 그들이 곧 기쁜 소식을 듣게 될 것이기 때문이었다.