§9.1πρῶτον μὲν οὖν τὰ περὶ τὰς τάξεις καὶ τοὺς ὁπλισμοὺς φαύλως ἔχοντα τοῖς Ἀχαιοῖς ἐκίνησεν.
따라서 먼저 그는 아카이아인들에게서 대형과 무장에 관해 미흡했던 점들을 개혁했다.
ἐχρῶντο μὲν γὰρ θνρεοῖς μὲν εὐπετέσι διὰ λεπτότητα καὶ στενωτέροις τοῦ περιστέλλειν τὰ σώματα, δόρασι δὲ μικροτέροις πολὺ τῶν σαρισῶν καὶ διὰ τοῦτο πλῆκται καὶ μάχιμοι πόρρωθεν ἦσαν ὑπὸ κουφότητος, προσμίξαντες δὲ τοῖς πολεμίοις ἔλαττον εἶχον·
그들은 두께가 얇아 다루기 쉬우나 몸을 가리기에는 너무 좁은 방패를 사용했으며, 창은 사리사보다 훨씬 짧은 것을 사용했기 때문이다. 이 때문에 그들은 가벼운 무장 덕에 멀리서 타격하고 싸우는 데는 능했으나, 적과 접근하여 맞붙었을 때는 열세에 놓였다.
§9.2εἶδος δὲ τάξεως καὶ σχήματος εἰς σπεῖραν οὐκ ἦν σύνηθες, φάλαγγι δὲ χρώμενοι μήτε προβολὴν ἐχούσῃ μήτε συνασπισμὸν ὡς ἡ Μακεδόνων, ῥᾳδίως ἐξεθλίβοντο καὶ διεσπῶντο.
또한 소대 단위의 대형이나 대열의 형태는 익숙하지 않았고, 마케도니아식 방전처럼 창을 내밀 수도 없고 방패를 밀착할 수도 없는 방진을 사용했기에, 쉽게 밀려나고 흩어졌다.
ταῦτα ὁ Φιλοποίμην διδάξας ἔπεισεν αὐτοὺς ἀντὶ μὲν θυρεοῦ καὶ δόρατος ἀσπίδα λαβεῖν καὶ σάρισαν, κράνεσι δὲ καὶ θώραξι καὶ περικνημῖσι πεφραγμένους μόνιμον καὶ βεβηκυῖαν ἀντὶ δρομικῆς καὶ πελταστικῆς μάχην ἀσκεῖν.
필로포이멘은 이러한 점들을 가르쳐 깨닫게 함으로써, 장패와 단창 대신에 방패와 사리사를 취하도록 설득했다. 또한 투구와 흉갑과 정강이 가리개로 무장하여, 이리저리 뛰어다니는 경보병식 전투 대신에 한자리에 버티고 서서 굳건히 싸우는 전투를 훈련하도록 했다.
§9.3πείσας δὲ καθοπλίσασθαι τοὺς ἐν ἡλικίᾳ πρῶτον μὲν ἐπῆρε θαρρεῖν ὡς ἀμάχους γεγονότας, ἔπειτα τὰς τρυφὰς αὐτῶν καὶ τὰς πολυτελείας ἄριστα μετεκόσμησεν.
그리하여 군역에 임할 나이의 청년들을 완전히 무장하도록 설득한 후, 그는 먼저 그들이 무적의 군대가 되었다고 확신하며 용기를 내도록 고무시켰고, 이어서 그들의 사치와 낭비를 가장 훌륭한 방식으로 전환시켰다.
ἀφελεῖν γὰρ οὐκ ἦν παντάπασιν ἐκ πολλοῦ νοσούντων τὸν κενὸν καὶ μάταιον ζῆλον, ἐσθῆτας ἀγαπώντων περιττάς στρωμνάς τε βαπτομένων ἁλουργεῖς καὶ περὶ δεῖπνα φιλοτιμουμένων καὶ τραπέζας.
오랫동안 헛된 열정과 허영의 병을 앓아온 이들에게서 그것을 완전히 제거하기는 불가능했기 때문이다. 그들은 사치스러운 의복을 좋아하고, 침구를 자줏빛으로 물들이며, 만찬과 식탁을 두고 서로 경쟁하고 있었던 것이다.
§9.4ὁ δὲ ἀρξάμενος ἐκτρέπειν ἀπὸ τῶν οὐκ ἀναγκαίων ἐπὶ τὰ χρήσιμα καὶ καλὰ τὴν φιλοκοσμίαν, ταχὺ πάντας ἔπεισε καὶ παρώρμησε τὰς καθʼ ἡμέραν περὶ σῶμα δαπάνας κολούσαντας ἐν ταῖς στρατιωτικαῖς καὶ πολεμικαῖς παρασκευαῖς διαπρεπεῖς ὁρᾶσθαι κεκοσμημένους.
그러나 그는 장식을 좋아하는 그들의 성향을 불필요한 것에서 유용하고 고결한 것으로 돌려놓기 시작하여, 자신들의 몸을 꾸미는 데 쓰던 일상의 지출을 줄이고, 군사적이고 전투적인 장비들 속에서 두드러지게 화려하게 단장한 모습을 보이도록 신속하게 모두를 설득하고 고무시켰다.
§9.5ἦν οὖν ἰδεῖν τὰ μὲν ἐργαστήρια μεστὰ κατακοπτομένων κυλίκων καὶ Θηρικλείων, χρυσουμένων δὲ θωράκων καὶ καταργυρουμένων θυρεῶν καὶ χαλινῶν, τὰ δὲ στάδια πώλων δαμαζομένων καὶ νεανίσκων ὁπλομαχούντων, ἐν δὲ ταῖς χερσὶ τῶν γυναικῶν κράνη καὶ πτερὰ βαφαῖς κοσμούμενα καὶ χιτώνων ἱππικῶν καὶ στρατιωτικῶν χλαμύδων διηνθισμένων·
그리하여 작업장들은 부수어지는 잔들과 테리클레스식 잔들로 가득 차고, 도금되는 흉갑들과 은도금되는 방패 및 재갈들로 가득한 것을 볼 수 있었으며, 연병장은 길들여지는 망아지들과 무장 전투를 연습하는 청년들로 가득했고, 여인들의 손에는 염료로 장식되는 투구와 깃털들, 무늬를 놓는 기병용 튜닉과 군용 외투들이 들려 있는 것을 볼 수 있었다.
§9.6ἡ δʼ ὄψις αὕτη τὸ θάρσος αὔξουσα καὶ παρακαλοῦσα τὴν ὁρμὴν ἐποίει φιλοπαράβολον καὶ πρόθυμον ἐπὶ τοὺς κινδύνους.
이러한 광경은 그들의 용기를 북돋우고 열정을 불러일으켜, 그들을 모험을 좋아하고 위험에 맞서 기꺼이 나아가게 만들었다.
§9.7ἡ μὲν γὰρ ἐν τοῖς ἄλλοις θεάμασι πολυτέλεια τρυφὴν ἐπάγεται καὶ μαλακίαν ἐνδίδωσι τοῖς χρωμένοις, ὥσπερ ὑπὸ νυγμῶν καὶ γαργαλισμῶν τῆς αἰσθήσεως συνεπικλώσης τὴν διάνοιαν, ἡ δʼ εἰς τὰ τοιαῦτα ῥώννυσι καὶ μεγαλύνει τὸν θυμόν, ὥσπερ Ὅμηρος ἐποίησε τὸν Ἀχιλλέα τῶν καινῶν ὅπλων παρατεθέντων ἐγγὺς ὑπὸ τῆς ὄψεως οἷον ὀργῶντα καὶ φλεγόμενον πρὸς τὴν διʼ αὐτῶν ἐνέργειαν.
다른 볼거리들에서의 사치는 방탕을 초래하고 그것을 누리는 자들에게 유약함을 심어주기 때문인데, 마치 감각의 자극과 간지러움에 의해 정신이 함께 꺾이고 약화되는 것과 같다. 그러나 이러한 것들을 향한 사치는 기개를 굳건하게 하고 크게 만든다. 마치 호메로스가 아킬레우스를 묘사할 때, 새로운 무기들이 가까이 놓이자 그 광경을 보고 마치 그것들을 통한 전투를 향해 열망이 솟구치고 불타오르듯 한 것과 같다.
οὕτω δὲ κοσμήσας τοὺς νέους ἐγύμναζε καὶ διεπόνει, ταῖς κινήσεσι προθύμως ὑπακούοντας καὶ φιλοτίμως.
이와 같이 청년들을 장식한 후에 그는 그들을 훈련하고 단련시켰으며, 그들은 열성적이고 경쟁적으로 그 움직임에 따랐다.
§9.8καὶ γὰρ ἡ τάξις θαυμαστῶς ἠγαπᾶτο ἄθραυστόν τι λαμβάνειν πύκνωμα δοκοῦσα, καὶ τὰ ὅπλα τοῖς σώμασιν ἐγίνετο χειροήθη καὶ κοῦφα, μεθʼ ἡδονῆς διὰ λαμπρότητα καὶ κάλλος ἁπτομένων καὶ φορούντων, ἐναγωνίσασθαί τε βουλομένων καὶ διακριθῆναι τάχιστα πρὸς τοὺς πολεμίους.
참으로 그 대형은 놀라울 정도로 사랑받았으니, 결코 무너지지 않을 밀착을 이루는 것으로 보였기 때문이고, 무기 또한 그들의 몸에 잘 맞고 가볍게 느껴졌으니, 그것들의 눈부심과 아름다움 덕분에 기쁨을 느끼며 손에 쥐고 몸에 지녔기 때문이며, 또한 한시바삐 전투를 벌여 적들과 승부를 내기를 열망했기 때문이다.