§7.1τῷ δὲ Φαβίῳ συνέβη μὲν ἔτι νυκτὸς αἰσθέσθαι τὸν δόλον φεύγουσαι γὰρ ἔνιαι τῶν βοῶν σποράδες ἧκον αὐτῶν εἰς χεῖρας, ἐνέδρας δὲ δεδιὼς σκοταίους ἀτρέμα τὴν δύναμιν ἐν τοῖς ὅπλοις εἶχεν.
파비우스에게는 아직 밤일 때 그 계책을 알아차리는 일이 일어났다. 달아나던 소들 중 몇 마리가 흩어져 그들의 손 안으로 들어왔기 때문이다. 그러나 어둠 속의 매복을 두려워하여 군대를 무장시킨 채 조용히 대기시켰다.
ὡς δʼ ἦν ἡμέρα, διώκων ἐξήπτετο τῶν ἐσχάτων, καὶ συμπλοκαὶ περὶ τὰς δυσχωρίας ἐγίνοντο καὶ θόρυβος ἦν πολύς, ἕως παρʼ Ἀννίβου τῶν ὀρειβατεῖν δεινῶν Ἰβήρων ἄνδρες ἐλαφροὶ καὶ ποδώκεις πεμφθέντες ἀπὸ τοῦ στόματος εἰς βαρεῖς ὁπλίτας τοὺς Ῥωμαίους ἐνέβαλον, καὶ διαφθείραντες οὐκ ὀλίγους ἀπέστρεψαν τὸν Φάβιον. §7.2τότε δὴ μάλιστα κακῶς ἀκοῦσαι καὶ καταφρονηθῆναι συνέβη τὸν Φάβιον.
날이 밝자 그는 추격하여 적의 후미에 바짝 다가갔고, 험로 주변에서 소규모 교전이 일어나 큰 혼란이 빚어졌는데, 한니발이 보낸 산 타기에 능하고 몸이 가볍고 발이 빠른 이베리아인 병사들이 선두로부터 와서 무거운 장비를 갖춘 로마 중장보병들을 공격하여 적잖은 이들을 죽이고 파비우스를 퇴각시켰다. 이때야말로 파비우스는 가장 크게 비난을 받고 경멸을 당하게 되었다.
τῆς γὰρ ἐν τοῖς ὅπλοις τόλμης ὑφιέμενος, ὡς γνώμῃ καὶ προνοίᾳ καταπολεμήσων τὸν Ἀννίβαν, αὐτὸς ἡττημένος τούτοις καὶ κατεστρατηγημένος ἐφαίνετο.
무력에 의한 대담함을 자제하고 판단력과 선견지명으로 한니발을 제압하려 했으나, 도리어 자신이 이것들에서 패하고 기만책에 당한 것처럼 보였기 때문이다.
βουλόμενος δὲ μᾶλλον ἐκκαῦσαι τὴν πρὸς αὐτὸν ὀργὴν τῶν Ῥωμαίων ὁ Ἀννίβας, ὡς ἦλθεν ἐπὶ τοὺς ἀγροὺς αὐτοῦ, τὰ μὲν ἄλλα πάντα καίειν καὶ διαφθείρειν ἐκέλευσεν, ἐκείνων δʼ ἀπεῖπεν ἅπτεσθαι μόνων, καὶ παρακατέστησε φυλακὴν οὐδὲν ἐῶσαν ἀδικεῖν οὐδὲ λαμβάνειν ἐκεῖθεν. §7.3ταῦτα προσδιέβαλε τὸν Φάβιον εἰς Ῥώμην ἀγγελθέντα·
한니발은 그에 대한 로마인들의 분노를 더욱 부채질하고자 하여, 그의 농지에 이르렀을 때 다른 곳은 모두 불태우고 파괴하라고 명령하면서도, 그의 농지 부근만은 손대는 것을 금지하고, 그곳으로부터 어떤 피해도 입히거나 물건을 가져가지 못하도록 경비대를 곁에 배치했다. 이 일들이 로마에 보고되자 파비우스에 대한 중상이 가해졌다.
καὶ πολλὰ μὲν αὐτοῦ πρὸς τὸν ὄχλον οἱ δήμαρχοι κατεβόων, ἐπάγοντος μάλιστα Μετιλίου καὶ παροξύνοντος, οὐ κατὰ τὴν πρὸς Φάβιον ἔχθραν, ἀλλʼ οἰκεῖος ὢν Μινουκίου τοῦ ἱππάρχου τιμὴν ᾤετο καὶ δόξαν ἐκείνῳ φέρειν τὰς τούτου διαβολάς· ἐγεγόνει δὲ καὶ τῇ βουλῇ διʼ ὀργῆς οὐχ ἥκιστα μεμφομένῃ τὰς περὶ τῶν αἰχμαλώτων πρὸς Ἀννίβαν ὁμολογίας. §7.4ὡμολογήκεισαν γὰρ αὑτοῖς ἄνδρα μὲν ἀνδρὶ λύεσθαι τῶν ἁλισκομένων, εἰ δὲ πλείους οἱ ἕτεροι γένοιντο, διδόναι δραχμὰς ὑπὲρ ἑκάστου τὸν κομιζόμενον πεντήκοντα καὶ διακοσίας.
호민관들은 민중 앞에서 그를 대대적으로 비난했는데, 특히 메틸리우스가 앞장서서 부추겼다. 이는 파비우스에 대한 적대감 때문이 아니라, 그가 기병장관 미누키우스의 친척이었기에 그에 대한 중상이 미누키우스에게 명예와 영광을 가져다줄 것이라 생각했기 때문이다. 또한 원로원도 한니발과 맺은 포로에 관한 합의를 적잖이 비난하며 크게 노해 있었다. 그들은 사로잡힌 자들을 일대일로 맞바꾸어 석방하되, 한쪽이 더 많을 경우에는 돌려받는 측이 한 사람당 250드라크마를 지불하기로 서로 합의했기 때문이다.
ὡς οὖν γενομένης τῆς κατʼ ἄνδρα διαμείψεως εὑρέθησαν ὑπόλοιποι Ῥωμαίων παρʼ Ἀννίβᾳ τεσσαράκοντα καὶ διακόσιοι, τούτων ἡ σύγκλητος ἔγνω τὰ λύτρα μὴ πέμπειν, καὶ προσῃτιᾶτο τὸν Φάβιον ὡς οὐ πρεπόντως οὐδὲ λυσιτελῶς ἄνδρας ὑπὸ δειλίας πολεμίων ἄγραν γενομένους ἀνακομιζόμενον. §7.5ταῦτʼ ἀκούσας ὁ Φάβιος τὴν μὲν ὀργὴν ἔφερε πρᾴως τῶν πολιτῶν, χρήματα δʼ οὐκ ἔχων, διαψεύσασθαι δὲ τὸν Ἀννίβαν καὶ προέσθαι τοὺς πολίτας οὐχ ὑπομένων, ἔπεμψε τὸν υἱὸν εἰς Ῥώμην κελεύσας ἀποδόσθαι τοὺς ἀγροὺς καὶ τὸ ἀργύριον εὐθὺς ὡς αὐτὸν ἐπὶ τὸ στρατόπεδον κομίζειν.
그리하여 일대일 교환이 이루어진 후 로마인 240명이 한니발에게 남은 것으로 확인되자, 원로원은 이들을 위한 몸값을 보내지 않기로 결의하고, 비겁함 때문에 적의 먹잇감이 된 자들을 부적절하고 이롭지 못한 방식으로 데려오려 한다며 파비우스를 비난했다. 이 말을 들은 파비우스는 시민들의 분노를 온화하게 감내했으나, 돈이 없었고 그렇다고 한니발과의 약속을 어기거나 시민들을 저버릴 수도 없었기에, 아들을 로마로 보내 농지를 매각하고 그 돈을 즉시 진영에 있는 자신에게 가져오라고 명령했다.
ἀποδομένου δὲ τοῦ νεανίσκου τὰ χωρία καὶ ταχέως ἐπανελθόντος ἀπέπεμψε τὰ λύτρα τῷ Ἀννίβᾳ καὶ τοὺς αἰχμαλώτους ἀπέλαβε·
젊은이가 토지를 매각하고 신속히 돌아오자 그는 한니발에게 몸값을 보내고 포로들을 돌려받았다.
καὶ πολλῶν ἀποδιδόντων ὕστερον παρʼ οὐδενὸς ἔλαβεν, ἀλλʼ ἀφῆκε πᾶσι.
나중에 많은 이들이 돈을 갚으려 했으나 그는 누구에게서도 받지 않고 모두에게 면제해 주었다.