Humanitext Reader

特土良 · 论处女蒙头 §6-7

玛利亚的称谓与使徒主张蒙头的论据

第 5 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

在第6章中,作者指出使徒保罗和天使加百列都称童贞女玛利亚为“妇女”,从而证明无论是否订婚,童贞女都被称为“妇女”。在第7章中,他论证了使徒关于女性应当蒙头的各项论据(如男人是头、天使的诱惑、作为自然覆盖物的头发)同样适用于童贞女。

§6Videamus nunc, si et apostolus formam vocabuli istius secundum Genesim observat, sexui deputans illud, sic mulierem vocans virginem Mariam quemadmodum et Genesis Evam.
现在让我们看看,使徒是否也按照《创世记》遵守了这一词语的形式,将其归于性别,称童贞女玛利亚为“妇女”,正如《创世记》也称夏娃一样。
Scribens enim ad Galatas, Misit, inquit, deus filium suum factum ex muliere, quam utique virginem constat fuisse, licet Hebion resistat.
因为在写给加拉太人的信中,他说:“神差遣祂的儿子,由妇女所生(造)”,尽管埃比翁反对,但玛利亚确曾是童贞女,这是无可公认的事实。
Agnosco et angelum Gabrielem ad virginem missum.
我也承认天使加百列曾被差遣到一位童贞女那里。
Sed cum benedicit illam, inter mulieres, non inter virgines deputat: Benedicta tu inter mulieres.
但是当他祝福她时,是将她列在妇女之中,而不是列在童贞女之中:“你在妇女中是有福的。
Sciebat et angelus mulierem etiam virginem dici.
”天使也知道,即使是童贞女也被称为妇女。
Sed et ad haec duo ingeniose quidam respondisse sibi visus est, quoniam quidem desponsata est Maria, idcirco et ab angelo et ab apostolo mulierem pronuntiatam.
但是,对于这两个论点,某人也自以为聪明地回答说,因为玛利亚已经订婚,所以她才被天使和使徒称为妇女。
Desponsata enim quodammodo nupta.
因为订婚的人在某种程度上可以说是已婚者。
Tamen inter quodammodo et verum satis interest, duntaxat hoc in loco.
然而,在“某种程度上”与“真正地”之间存在着足够的差别,至少在此处是如此。
Nam alibi ita sane habendum est.
因为在别处确实应当这样看待。
Nunc vero, non quasi iam nuptam mulierem Mariam pronuntiaverunt, sed quasi nihilominus feminam, etiamsi non sponsam, quasi hoc a primordio dictam.
但现在,他们称玛利亚为妇女,并不是把她当作已经结婚的妇女,而是仍旧把她当作女性,即使她没有订婚,也仿佛她从一开始就被这样称呼。
Illud enim praeiudicet necesse est a quo forma descendit.
因为形式所由来的那个源头,必须先作决定。
Ceterum quod pertineat ad hoc capitulum, si hic desponsatae adaequatur, ut ideo mulier dicta sit Maria, non qua femina, sed qua maritata, iam ergo Christus non ex virgine natus est, quia ex desponsata, quae virgo esse desierit hoc nomine.
此外,关于本章的内容,如果在这里她被等同于已婚者,从而使玛利亚被称为妇女不是因为她是女性,而是因为她是已婚者,那么基督就不是由童贞女所生的了,因为她是由一个因这个名字而不再是童贞女的订婚者所生的。
Quod si ex virgine natus est, licet et desponsata, tamen integra, agnosce mulierem etiam virginem, etiam integram dici.
但是,如果祂是由童贞女所生的,虽然她已订婚,但依然是完好无损的,那么请承认,童贞女、甚至完好无损的人也被称为妇女。
Hic certe nibil prophetice dictum videri postest, ut futuram mulierem, id est nuptam, apostolus nominarit, dicendo factum ex muliere.
在这里确实看不出有什么预言性的说法,仿佛使徒通过说“由妇女所生”来指明未来的妇女(即已婚者)。
Non enim poterat posteriorem mulierem nominare, de qua Christus nasci non habebat, id est virum passam, sed illa, quae erat praesens, quae erat virgo et mulier vocabatur post vocabuli huius proprietatem, secundum primordii formam virgini et ita universo mulierum generi defensam.
因为他不可能指明一个后来的、基督不曾由其出生的妇女(即经历过男人的女性),而是指明那当时在场的、身为童贞女且按照该词的固有含义被称为妇女的人,这一固有含义是根据起初的形式为童贞女、从而也为整个女性性别所辩护的。
§7Convertamur ad ipsas iam rationes recensendas per quas apostolus docet velari feminam oportere, an eaodem etiam virginibus competant, ut ex hoc quoque vocabuli communio inter virgines et non virgines constet, dum eaedem velaminis causae in utraque parte deprehenduntur.
现在让我们转入重新审视使徒教导女性应当蒙头的那些理由,看看这些理由是否同样适用于童贞女,以便通过这一点也能确立童贞女和非童贞女之间词语的共通性,因为在双方身上都发现了同样的蒙头原因。
Si caput mulieris vir est, utique et virginis, de qua fit mulier illa quae nupsit, nisi si virgo tertium genus est monstruosum aliquod sui capitis.
如果妇女的头是男人,那么童贞女的头也必然是男人,因为那结婚的妇女就是由童贞女而来的,除非童贞女是某种没有自己头的畸形的第三种人。
Si mulieri turpe est radi sive tonderi, utique et virgini.
如果妇女剃发或剪发是可耻的,那么对童贞女也必然是如此。
Proinde viderit saeculum aemulum dei, si ita virgini caesum capillum decori mentitur, quamadmodum et puero permissum.
因此,与神竞争的俗世若如此虚假地宣称剪发对童贞女是一种美饰,就像允许男孩子那样,那就让俗世自己负责吧。
Ergo eui aeque non convenit radi sive tonderi, aeque convenit operiri.
所以,对谁同样不适合剃发或剪发,对谁就同样适合蒙头。
Si gloria viri est mulier, quanto magis virgo, quae et gloria sibi est? Si mulier ex viro et propter virum, costa illa Adae virgo primum fuit.
如果妇女是男人的荣耀,童贞女岂不更是如此,她对自己来说不也是荣耀吗? 如果妇女来自男人且为了男人,亚当的那根肋骨起初也是童贞的。
Si mulier potestatem habere super caput debet, vel eo iustius virgo, ad quam pertinet quod in causa est.
如果妇女应当在头上有权柄的标志,童贞女则更有理由如此,因为这与作为原因的事物直接相关。
Si enim propter angelos, scilicet quos legimus a deo et caelo excidisse ob concupiscentiam feminarum, quis praesumere potest tales angelos maculata iam corpora et humanae libidinis reliquias desiderasse, ut non ad virgines potius exarserint, quarum flos etiam humanam libidinem excusat? Nam et scriptura sic suggerit: Et factum est, inquit, cum coepissent homines plures fieri super terram, et filiae natae sunt eis; conspicati autem filii dei filias hominum, quod pulchrae essent, acceperunt sibi uxores ex omnibus quas elegerunt.
因为如果是为了天使,即我们所读到的因对女性的贪欲而从神和天坠落的那些天使,谁能假设这些天使会欲望已经被玷污的肉体和人类情欲的残余,而不是更容易对童贞女燃烧欲望呢? 因为童贞女的青春之美甚至能成为人类情欲的借口。 因为圣经也是这样提示的,它说:“当人在地上开始多起来,又生了女儿的时候,神的儿子们看见人的女儿们美丽,就随意挑选,娶来为妻。
Hic enim nomen mulierum Graecum uxores sapit, quia de nuptiis mentio est.
”因为在这里,希腊语中表示妇女的名词意为妻子,因为提到了婚礼。
Cum ergo filias hominum dicit, manifeste virgines portendit, quae adhuc apud parentes deputarentur (nam nuptae maritorum nuncupantur), cum potuerit dixisse uxores hominum, aeque non adulteros nominans angelos, sed marites, dum innuptas sumunt filias hominum, quas natas supra dixit, sic quoque virgines significans.
因此,当它说“人的女儿”时,显然是指童贞女,她们还被算在父母家里(因为已婚的被称为她们丈夫的),而它本可以写“人的妻子”,同样不称天使为通奸者而是丈夫,但他们却娶了未婚的人的女儿,即上面所说出生的女儿,以此也表示童贞女。
Supra natas, at hic angelis nuptas.
上面说是出生的,这里说是嫁给天使的。
Aliud eas nescio quam natas et dehinc nuptas.
我只知道她们不外乎是出生然后结婚的人。
Debet ergo adumbrari facies tam periculosa, quae usque ad caelum scandala iaculata est, ut coram deo adsistens, cui rea est angelorum exterminatorum, ceteris quoque angelis erubescat, et malam illam aliquando libertatem capitis sui comprimat, iam nec hominum oculis offerendam.
因此,一幅如此危险、甚至将绊脚石投向天空的面容应当被蒙上,以便站在她对灭亡天使负有罪责的神面前,她也能在其他天使面前感到羞愧,并抑制她那头部的恶劣自由,不再呈现在人的眼前。
Sed etsi contaminatas iam feminas angeli illi appetissent, tanto magis propter angelos virgines velari debuissent, quanto magis propter virgines angeli deliquisse potuissent.
但是,即使那些天使欲望的是已经被玷污的女性,童贞女也更应该为了天使而蒙头,正如天使更可能因为童贞女而犯下罪行。
Si autem et naturae praeiudicium adicit apostolus, quod honor sit mulieris redundantia capillorum, quia coma pro operimento est, utique hoc maxime virgini insigne est, quarum et ornatus ipse proprie sic est, ut concumulata in verticem ipsam capitis arcem ambitu crinium contegat.
而如果使徒还加上了自然的先决判断,即头发的丰盈是妇女的荣耀,因为头发可作盖头,那么这确实尤其是童贞女的标志,她们的装饰本身在本质上就是这样,即把头发聚集在头顶,用发丝的环绕遮盖头顶这整个堡垒。

词汇与语法注释

  1. §6licet Hebion resistat — 连词 `licet` 伴随虚拟语气现在时 `resistat`,引导让步从句(“即使埃比翁反对”)。“埃比翁”(Ebion)指的是否认基督由童贞女怀孕生子的埃比翁派异端(或其拟人化创始人)。
  2. §6quoniam quidem desponsata est Maria, idcirco et ab angelo et ab apostolo mulierem pronuntiatam — `pronuntiatam` 是带对格的不定式结构(省略了 `esse`),在说明“回答”(`respondisse`)内容的 `quoniam` 从句内部,以间接引语的形式延续。主句的主语是 `quidam`。整句意为“某人自以为聪明地回答说,正因为玛利亚已经订婚,所以她才被天使和使徒称为妇女”。
  3. §7proinde viderit saeculum aemulum dei — `viderit` 是虚拟语气完成时(或将来完成时)单数第三人称,用于习惯表达“让……自己看着办吧”或“由……自己负责”(`viderit` 句型)。在此处意为“神之对手的俗世若如此虚假宣称,那就让它自己负责吧”。
  4. §7ut non ad virgines potius exarserint — `ut` 引导结果从句,伴随虚拟语气完成时 `exarserint`。通过双重否定表达强烈的肯定:“他们怎能不更容易对童贞女燃烧起欲望(即他们必定对童贞女产生了强烈的欲望)”。

引用这一段

特土良, 论处女蒙头 §6-7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa029.humanitext-lat1:6-7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。