Humanitext Reader

特土良 · 论灵魂的见证 §2-3

日常言语与对审判的敬畏所作的神圣见证

第 2 段,共 5 段 · 拉丁语

内容简介

德尔图良指出,异教徒在日常言语中经常求助于神,且灵魂本能地惧怕神的审判,这证明了灵魂在不知不觉中见证了独一真神与恶魔的存在。

§2Non placemus deum praedicantes hoc nomine unico unicum, a quo omnia et sub quo uniuersa.
当我们宣扬神是这一独特名字下的独一者,万物由祂而来,万物在祂治下时,我们并不讨人喜欢。
dic testimonium, si ita scis.
如果你知道是这样,请给出见证。
nam te quoque palam et tota libertate, qua non licet nobis, domi ac foris audimus ita pronuntiare, quod deus dederit, et, si deus uoluerit.
因为我们也听到你,在家里和在外面,以一种我们所不被允许的完全自由,公开地宣告说:“如果神赐予”,以及“如果神愿意”。
ea uoce et aliquem esse significas et omnem illi confiteris potestatem, ad cuius spectas uoluntatem, simul et ceteros negas deos esse, dum suis uocabulis nuncupas, Saturnum, Iouem, Martem, Mineruam.
通过这句话,你既表明了某位造物主的存在,又向你所仰望其意志的那位告白了所有的权能;同时,当你用他们自己的名字——萨图尔努斯、朱庇特、马尔斯、密涅瓦呼唤他们时,你便否认了其他者是神。
nam solum deum confirmas quem tantum deum nominas, ut, cum et illos interdum deos appellas, de alieno et quasi pro mutuo usa uidearis.
因为你确认只有你仅称为“神”的那位才是神,以至于当你有时也称那些其他者为“神”时,你似乎是在借用这个词,且仿佛是在租借使用。
de natura quoque dei, quem praedicamus, nec te latet.
关于我们所宣扬之神的本性,你也不是不知道。
deus bonus, deus benefacit tua uox est.
“神是善的”、“神行善事”是你的声音。
plane, adicis, sed homo malus, scilicet contraria propositione oblique et figuraliter exprobrans ideo malum hominemnem, quia a deo bono abscesserit.
显然,你又补充说,“但人是恶的”,也就是通过相反的命题,间接且隐喻地指责人是恶的,因为他背离了善的神。
etiam, quod penes deum bobonitatis et benignitatis omnis benedictio inter nos summum sit disdisciplinae et conuersationis sacramentum, benedicatt te deus tam facile pronuntias quam Christiano necesse est, at cum in maledictum conuertis benedictionem dei, perinde dicto omnem super nos potestatem eius consistere secundum nos confiteris.
此外,在作为一切善意和慈爱之源的神那里,祝福在我们当中是教律与交往的最高圣礼,你宣告“愿神祝福你”就像基督徒所必需的那样轻易;然而,当你将神之祝福转为诅咒时,你同样通过该言论告白,祂对我们的一切权能按照我们的说法是存在的。
sunt qui etsi deum non negent, dispectorem plane et arbitrum et iudicem non putenttent, in quo utique nos maxime reiciunt, qui ad istam disciplinam metu praedicati iudicii transuolamus, sic deum honorantesrantes, dum curis obseruationis et molestiis animaduersionis absoluunt, cui ne iram quidem adscribunt.
有一些人,虽然他们不否认神,但显然不认为祂是监督者、仲裁者和审判者,在这一点上他们尤其排斥我们——我们正是因为惧怕所宣扬的审判才飞奔到这一教律之下的。 他们这样尊敬神,同时将祂从监察的忧虑和惩罚的烦恼中解脱出来,甚至不把愤怒归于祂。
nam si deus, inquiunt, irascitur, corruptibilis et passionalis est: porro quod patitur quodque corrumpitur etiam interitum potest capere, quem deus non capit.
因为他们说,“如果神发怒,祂就是可变灭的、受情念支配的;此外,凡受苦且变灭的,也能接受灭亡,而神不接受灭亡。
at idem alibi animam diuinam et a deo conlatam confitentes cadunt in testimonium ipsius animae retorquendum aduersus opinionem superiorem.
”然而,这同样的一群人在他处告白魂是神圣的且由神所赋予时,他们便陷入了魂自身的见证中,而这见证必须被扭转过来,针对他们先前的观点。
si eenim anima aut diuina aut a deo data est, sine dubio datorem suum nouit, et si nouit, utique et timet, et tantum postremo adauctorem.
因为如果魂要么是神圣的,要么是神所赐予的,毫无疑问她认识她的赐予者;如果她认识祂,她当然也惧怕祂,且最终惧怕这位如此伟大的创造者。
an non timet quem magis propitium uelit quam iratum? unde igitur naturalis timor animae in deum, si deus non nouit irasci? quomodo timetur qui nescit offendi? quid timetur, nisi ira? unde ira, nisi ex animaduersione? unde animaduersio, nisi de iudicio? undede iudicium, nisi de potestate? cuius potestas summa, nisi dei solius? hinc ergo tibi, anima, de conscientia suppetit domi ac foris nullo irridente, uel prohibente praedicare, deus uidet omnia, et deo commendo, et deus reddet, et deus inter nos iudicabit.
难道她不惧怕那她更希望其仁慈而非愤怒的那位吗? 那么,如果神不知道如何发怒,魂对神的自然惧怕又从何而来? 一个不知道如何被冒犯的人,怎么会被惧怕? 如果不是愤怒,还惧怕什么? 如果不是来自惩罚,愤怒又从何而来? 如果不是来自审判,惩罚又从何而来? 如果不是来自权能,审判又从何而来? 除了独一的神,谁拥有至高的权能? 因此,魂啊,你凭借良心,在家里和在外面,在没有人嘲笑或阻止的情况下,得以宣扬:“神看顾一切”、“我托付给神”、“神会报应”、“神将在我们之间审判”。
unde tibi hoc non Christianae? atque adeo plerumque et uitta Cereris redimita, et pallio Saturniturni coccinata, et deae Isidis linteata, in ipsis denique temtemplis deum iudicem imploras.
非基督徒的你,如何拥有这一切? 而且,在很大程度上,即使你戴着刻瑞斯的头带,披着萨图尔努斯的红色斗篷,裹着女神伊西斯的亚麻布,最终在神殿的内部,你也在哀求神作为审判者。
sub Aesculapio stas, Iunonemnonem in aere exornas, Mineruam † calcias furuis galeam formis, et neminemem de praesentibus deis contestaris.
你站在阿斯克勒庇俄斯像下,给朱诺装饰青铜,给密涅瓦穿着暗色兜帽形式的鞋(装饰),却不向在场的任何神灵求证。
in tuo foro aliunde iudicem appellas, in tuis templis alium deum pateris.
在你自己的广场上,你呼唤他处的审判者;在你自己的神殿里,你容忍另一位神。
o testimoniumnium ueritueritatis, quae apud ipsa daemonia te testem efficit Christianorum!
哦,真理的见证啊,它在恶魔们本身面前,使你成为了基督徒的证人!
§3Enimero cum daemonia affirmamus esse, sane, quasi non et probemuss, qui ea solis de corporibus exigimus, aliqui Chrysippi adsentator inludit.
确实,当我们断言恶魔存在时,——仿佛我们没有同时证明它一样,我们这些仅从肉体中驱逐它们的人——克律西波斯的一位阿谀奉承者嘲笑了我们。
ea et esse et abominationem sustinere execrationes tuae respondent.
它们存在且承受着可憎,你的诅咒之词回答了这一点。
daemonium uocas hominem aut immundiimmunditia aut malitia aut insolentia aut quacumque macula quam nos daemoniis deputamus ad necessitatem odiiii inportunum.
你把一个由于不洁、恶毒、傲慢或任何我们归于恶魔的污点,而因憎恨的必然性而令人厌烦的人称为“恶魔(daemonium)”。
Satanan denique in omni uexatione et aspernatione et detestatione pronuntias, quem nos dicimus malitiae angelum, totius erroris artificem, totius saeculi interpolatorem, per quem homo a priprimordio circumuentus, ut praeceptum dei excederet, et propterea in mortem datus exinde totum genus de suo semine infectum suae etiam damnationis traducem fecit.
最后,在所有的烦恼、鄙视和诅咒中,你宣告“撒旦”,也就是我们所说的恶毒的天使、一切错误的制造者、整个世界的篡改者;通过他,人类从一开始就被欺骗,以至于违背了神的诫命,并因此被交于死亡,从那时起,他使从他的后代中感染的整个种族,也成为了他自身定罪的传递者。
sentis igitur perditoremtorem tuum, et licet soli illum nouerint Christiani uel quaecumque apud dominum secta, et tu tamen eum nosti, dum odisti.
因此,你感受到了你的毁灭者;虽然只有基督徒或任何属于主的教派认识他,然而你通过憎恨他,也认识了他。

词汇与语法注释

  1. §2Non placemus deum praedicantes hoc nomine unico unicum — 动词 `placemus` 具有不及物或被动的色彩,意为“我们不讨人喜欢”或“我们不被接受”。分词 `praedicantes` 与默示的主语 `nos`(我们)一致,表示时间或原因。`unicum` 作为 `deum` 的宾语补足语(宾格),意为“宣扬神为独一者”。
  2. §2etiam, quod penes deum bonitatis et benignitatis omnis benedictio inter nos summum sit disciplinae et conuersationis sacramentum — 接在引导词 `etiam` 之后的 `quod` 节作为名词节(表示事实),与主句动词 `pronuntias` 相关联,意为“关于……的事实”。`bonitatis et benignitatis` 既可以作为属格修饰 `deum`(“在作为善与慈爱源头的神那里”),也可以修饰 `benedictio`,前者更为自然。
  3. §2qui ad istam disciplinam metu praedicati iudicii transuolamus — 关系代名词 `qui` 的先行词是前句 `reiciunt` 的宾格 `nos`(我们)。动词 `transuolamus` 为第一人称复数形式,这在语法上确定了其先行词是 `nos`(我们)而非第三人称。
  4. §2at idem alibi animam diuinam ... confitentes — 单词 `idem` 是 `idem` 的阳性主格复数(`eidem` 的变体)。它指代前文提到的那些否认神之愤怒的哲学家或思想家,意为“然而这些相同的人,在别处告白……时”。分词 `confitentes` 与 `idem` 一致。

引用这一段

特土良, 论灵魂的见证 §2-3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa028.humanitext-lat2:2-3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。