Humanitext Reader

特土良 · 论观剧 §20-22

驳斥见世物容许论与揭露对表演者的矛盾态度

第 10 段,共 13 段 · 拉丁语

内容简介

德尔图良驳斥了“圣经中未明确禁止见世物”以及“上帝与太阳也在观看因而无害”的诡辩,确立了上帝真理的恒常性,并揭露了外邦人既狂热喜爱演员又在社会与法律上贬低他们的倒错矛盾。

§20Quam uana igitur, immo desperata argumentatio eorum, qui sine dubio tergiuersatione amittendae uoluptatis optendunt nullam eius abstinentiae mentionem specialiter uel localiter in scripturis determinari, quae directo prohibeat eiusmodi conuentibus inseri seruum dei.
因此,那些毫无疑问是因为害怕失去快乐而进行推诿、并声称在圣经中并没有特别或针对特定地点规定有关这种自制的任何言及、以至于直接禁止上帝的仆人加入此类集会的人,他们的论证是多么虚无,甚至可以说是令人绝望啊!
nouam proxime defensionem suauiludii cuiusdam audiui.
最近,我听到了一种对某种甜蜜娱乐的新奇辩解。
sol, inquit, immo ipse etiam deus de caelo spectat nec contaminatur.
“太阳,”那人说,“甚至上帝自己也从天上观看,却不被玷污。
sane, sol et in cloacam radios suos defert nec inquinatur.
”的确,太阳甚至把它的光芒投向阴沟,也不被污染。
utinam autem deus nulla flagitia hominum spectaret, ut omnes iudicium euaderemus.
但愿上帝不观看人类的任何恶行,好让我们大家都能逃脱审判!
sed spectat et latrocinia, spectat et falsa et adulteria et fraudes et idololatrias et spectacula ipsa.
然而,祂既观看强盗行径,也观看虚假、通奸、欺诈、偶像崇拜,以及见世物本身。
et idcirco ergo nos non spectabimus, ne uideamur ab illo qui spectat omnia.
那么,难道我们要因此而不去观看,以免被那观看一切的祂看见吗?
comparas, homo, reum et iudicem, reum, qui, quia uidetur, reus est, iudicem, qui, quia uidet, iudex est.
人啊,你是在拿被告和法官进行比较:被告是因为被看见才是被告,而法官是因为看见才是法官。
numquid ergo et extra limites circi furori studemus et extra cardines theatri impudicitiae intendimus et insolentiae extra stadium et immisericordiae extra amphitheatrum, quoniam deus etiam extra cameras et gradus et t apulias oculos habet? erramus: nusquam et numquam excusatur quod deus damnat, nusquam et nunquam licet quod semper et ubique non licet.
难道就因为上帝在拱顶、阶梯和看台之外也拥有眼睛,我们就要在马戏场边界之外热衷于疯狂,在剧场枢轴之外倾心于不洁,在竞技场之外放肆,在圆形竞技场之外残忍吗? 我们错了:上帝所谴责的事,在任何地方、任何时候都不能被免罪;在任何地方、任何时候都不被允许的事,正是那些在任何时候、任何地方都不被允许的事。
haec est ueritatis integritas et, quae ei debetur, disciplinae plenitudo et aequalitas timoris et fides obsequii, non inmutare sententiam nec uariare iudicium.
这就是真理的完整,以及对真理应尽的规律的充实、敬畏的对等和服从的忠诚:不改变主意,也不变更判决。
non potest aliud esse, quod uere quidem est bonum seu malum.
那真正为善或为恶的事,绝不可能变成别的。
§21Omnia autem penes ueritatem dei fixa sunt.
然而,一切事物都固定在上帝的真理之下。
ethnici, quos penes nulla est ueritatis plenitudo, quia nec doctor ueritatis deus, malum et bonum pro arbitrio et libidine interpretantur: alibi bonum quod alibi malum, et alibi malum quod alibi bonum.
外邦人那里并没有真理的充足,因为上帝并非他们真理的导师,所以他们根据自己的任意和私欲来解释善与恶:在此处为善的,在彼处为恶;在此处为恶的,在彼处为善。
sic ergo euenit, ut qui in publico uix necessitate uesicae tunicam leuet, idem in circo aliter non t exuet, nisi totum pudorem in faciem omnium intendit, ut et qui filiae uirginis ab omni spurco uerbo aures tuetur, ipse eam in theatrum ad illas uoces gesticulationesque deducat, et qui in plateis litem manu agentem aut compescit aut detestatur, idem in stadio grauioribus pugnis suffragium ferat, et qui ad cadauer hominis communi lege defuncti exhorret, idem in amphitheatro derosa et dissipata et in suo sanguine squalentia corpora patientissmis oculis desuper incumbat, immo qui propter homicidaecidae poenam probandam ad spectaculum ueniat, idem gladia torem ad homicidium flagellis et uirgis compellat inuitum, et qui insigniori cuique homicidae leonem poscit, idem gladiatori atroci petat rudem et pilleum praemium conferat, illum uero confectum etiam oris spectaculo repetat, libentius recognoscens de proximo quem uoluit occidere de lonquinquo, tanto durior, si non ualuit.
因此事情便成了这样:一个在公共场合因膀胱内急而勉强提起外衣的人,在马戏场里却非要将所有的羞耻暴露在众人的脸面前,否则就不肯脱去衣服,并且那保护自己处女女儿的耳朵免受一切污言谓语污染的人,自己却带她去剧场面对那些声音和身姿,而在街上或劝阻或厌恶动手打架的人,在竞技场上却为更严重的拳击欢呼赞同,对一个按自然法则去世的人类尸体感到毛骨悚然的人,在圆形竞技场里,却用极具耐心的眼睛从上方俯视那些被啃咬、被撕裂、在自己的血泊中肮脏不堪的躯体,甚至那为了赞同对杀人犯惩罚而来到见世物现场的人,却用鞭子和棍棒强迫一个不情愿的剑斗士去进行杀人,并且那为每一个更为臭名昭著的杀人犯请求狮子的人,却为一个残暴的剑斗士请求木剑和无边帽作为奖赏,甚至要求把那个被解决掉的人带回来,以便亲眼端详他的面容,比从远处更乐意在近处认出那个他曾希望被杀死的人——如果那人没有挺过来,这观众就显得更加残酷。
§22Quid mirum? inaequata ista hominum miscentium et commutantium statum boni et mali per inconstantiam sensus et iudicii uarietatem.
这有什么好奇怪的呢? 这些不过是由于情感的不稳定和判决的多样性,从而混淆并改变了善恶状态的人类的不一致表现。
etenim ipsi auctores et administratores spectaculorum quadrigarios scaenicos xysticos arenarios illos amantissimos, quibus uiri animas, feminae autem illis etiam corpora sua substernunt, propter quos se in ea committunt quae reprehendunt, ex eadem arte, qua magnifaciunt, deponunt et deminuunt, immo manifeste damnant ignominia et capitis minu tione, arcentes curia rostris senatu equite ceterisque honoribus omnibus simul et ornamentis quibusdam.
因为见世物的举办者和管理者们自己,一方面极度喜爱那些战车御者、演员、竞技者和剑斗士——男人为他们献出灵魂,女人甚至为他们献出身体,人们为了他们而投身于他们自己所谴责的事物中——但另一方面,他们却恰恰因为自己所推崇的这门艺术,而降格并贬低他们,甚至显然通过污名和剥夺公民权来谴责他们,将他们排除在议会、讲坛、元老院、骑士阶级以及所有其他荣誉和某些装饰之外。
quanta peruersitas! amant quos multant, depretiant quos probant, artem magnificant, artificem notant.
这是多么的倒错啊! 他们喜爱他们所处罚的人,贬低他们所赞许的人,推崇艺术,却给艺术家盖上烙印。
quale iudicium est, ut ob ea quis offuscetur, per quae promeretur? immo quanta confessio est malae rei! quarum actores, cum acceptissimi sint, sine nota non sunt.
因那些使其赢得青睐的事物而使人蒙羞,这算是什么判决? 相反,这对于一件恶事是多么大的承认啊! 这些事的扮演者们,虽然极受欢迎,却不能免于烙印。

词汇与语法注释

  1. 101Quam uana igitur, immo desperata argumentatio eorum, qui — 感叹句,省略了系动词(est)。接续的 eorum, qui... 作为 argumentatio 的所有格(主语性属格)起作用。
  2. 101abstinentiae — 宾格性属格(客体属格),受前置指示代名词 eius(此处指避开见世物)的修饰。
  3. 101vsic ergo euenit, ut — 由无人称动词 euenit 引导的结果 ut 从句。在该 ut 控制下的主动词(exuat [由抄本的 t exuet 校订], deducat, ferat, incumbat, compellat, petat, conferat, repetat)均为虚拟式现在时,构成了一个列举外邦人矛盾行为的宏大排比结构。
  4. p.23propter quos se in ea committunt quae ¦p.23¦ ¦25¦ reprehendunt — 插入性的关系从句,先行词为 ea(中性复数宾格)。它指出了一个矛盾:见世物的举办者们为了他们溺爱的演员,自己也投身于在道德上被他们谴责的事物(即情欲、放纵等不洁行径)之中。

引用这一段

特土良, 论观剧 §20-22. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa027.humanitext-lat2:20-22

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。