Humanitext Reader

테르툴리아누스 · 구경거리에 관하여 §20-22

볼거리 옹호론에 대한 반박과 연기자를 향한 사회적 모순

13개 구절 중 10번째 · 라틴어

요약

테르툴리아누스는 성경에 볼거리에 대한 명시적 금지가 없다거나 하느님과 태양도 보고 있으니 무해하다는 식의 궤변을 물리치며 하느님 진리의 불변성을 주장하고, 볼거리 연기자들을 열광적으로 사랑하면서도 사회적·법적으로는 천시하는 이교도들의 모순을 고발한다.

§20Quam uana igitur, immo desperata argumentatio eorum, qui sine dubio tergiuersatione amittendae uoluptatis optendunt nullam eius abstinentiae mentionem specialiter uel localiter in scripturis determinari, quae directo prohibeat eiusmodi conuentibus inseri seruum dei.
그러므로 쾌락을 잃는 것에 대한 변명에서, 그 자제에 대한 어떠한 언급도 하느님의 종이 그러한 모임에 참여하는 것을 직접 금지하는 방식으로 특별히 혹은 국소적으로 성경에 규정되어 있지 않다고 핑계 대는 자들의 논증이 얼마나 허무하며, 아니 절망적인가!
nouam proxime defensionem suauiludii cuiusdam audiui.
최근에 나는 어떤 달콤한 놀이에 대한 새로운 변명을 들었습니다.
sol, inquit, immo ipse etiam deus de caelo spectat nec contaminatur. sane, sol et in cloacam radios suos defert nec inquinatur.
그 사람은 '태양은,' 하고 말합니다, '아니, 하느님 자신께서도 하늘에서 바라보시지만 더러워지지 않으신다.' 확실히 태양은 하수구에도 자신의 빛줄기를 보내지만 더러워지지 않습니다.
utinam autem deus nulla flagitia hominum spectaret, ut omnes iudicium euaderemus.
하지만 우리가 모두 심판을 피할 수 있도록, 하느님께서 인간의 어떤 악행도 바라보지 않으신다면 얼마나 좋겠습니까!
sed spectat et latrocinia, spectat et falsa et adulteria et fraudes et idololatrias et spectacula ipsa.
그러나 그분은 강도질도 바라보시고, 거짓과 간음과 사기와 우상숭배, 그리고 볼거리 자체도 바라보십니다.
et idcirco ergo nos non spectabimus, ne uideamur ab illo qui spectat omnia.
그렇다면 우리는 모든 것을 바라보시는 그분께 보이지 않기 위해서 볼거리를 보지 않겠다는 것입니까?
comparas, homo, reum et iudicem, reum, qui, quia uidetur, reus est, iudicem, qui, quia uidet, iudex est.
인간이여, 그대는 피고인과 재판관을 비교하고 있습니다. 피고인은 보이기 때문에 피고인이고, 재판관은 보기 때문에 재판관입니다.
numquid ergo et extra limites circi furori studemus et extra cardines theatri impudicitiae intendimus et insolentiae extra stadium et immisericordiae extra amphitheatrum, quoniam deus etiam extra cameras et gradus et t apulias oculos habet? erramus: nusquam et numquam excusatur quod deus damnat, nusquam et nunquam licet quod semper et ubique non licet.
그렇다면 하느님께서 둥근 천장이나 객석 계단 이나 발판 밖에도 눈을 가지고 계신다고 해서, 우리가 전차 경기장의 경계 밖에서도 광기에 몰두하고, 극장의 기둥 밖에서도 음란함에 힘쓰며, 경기장 밖에서도 오만해지고, 원형경기장 밖에서도 무자비해진단 말입니까? 우리는 잘못 생각하고 있습니다. 하느님께서 단죄하시는 것은 어디에서도 언제고 변명될 수 없으며, 언제 어디서나 허용되지 않는 것은 어디서도 언제고 허용되지 않습니다.
haec est ueritatis integritas et, quae ei debetur, disciplinae plenitudo et aequalitas timoris et fides obsequii, non inmutare sententiam nec uariare iudicium.
이것이 진리의 완전함이며, 진리에 귀속되어야 할 규율의 충만함이고, 경외의 균등함이며, 복종의 신실함이니, 곧 의견을 바꾸지 않고 판결을 달리하지 않는 것입니다.
non potest aliud esse, quod uere quidem est bonum seu malum. §21Omnia autem penes ueritatem dei fixa sunt.
참으로 선하거나 악한 것은 다른 것이 될 수 없습니다. 그러나 모든 것은 하느님의 진리 안에 고정되어 있습니다.
ethnici, quos penes nulla est ueritatis plenitudo, quia nec doctor ueritatis deus, malum et bonum pro arbitrio et libidine interpretantur: alibi bonum quod alibi malum, et alibi malum quod alibi bonum.
이교도들은 진리의 교사이신 하느님을 모시지 않아 그들에게 진리의 충만함이 없기에, 자신들의 자의와 정욕에 따라 선과 악을 해석합니다. 곧 한 곳에서 선한 것이 다른 곳에서는 악하고, 한 곳에서 악한 것이 다른 곳에서는 선합니다.
sic ergo euenit, ut qui in publico uix necessitate uesicae tunicam leuet, idem in circo aliter non t exuet, nisi totum pudorem in faciem omnium intendit, ut et qui filiae uirginis ab omni spurco uerbo aures tuetur, ipse eam in theatrum ad illas uoces gesticulationesque deducat, et qui in plateis litem manu agentem aut compescit aut detestatur, idem in stadio grauioribus pugnis suffragium ferat, et qui ad cadauer hominis communi lege defuncti exhorret, idem in amphitheatro derosa et dissipata et in suo sanguine squalentia corpora patientissmis oculis desuper incumbat, immo qui propter homicidaecidae poenam probandam ad spectaculum ueniat, idem gladia torem ad homicidium flagellis et uirgis compellat inuitum, et qui insigniori cuique homicidae leonem poscit, idem gladiatori atroci petat rudem et pilleum praemium conferat, illum uero confectum etiam oris spectaculo repetat, libentius recognoscens de proximo quem uoluit occidere de lonquinquo, tanto durior, si non ualuit.
그리하여 공공장소에서는 방광의 급한 일 때문에도 겨우 튜닉을 들어 올릴 뿐인 자가, 전차 경기장에서는 모든 사람의 얼굴을 향해 자신의 온갖 수치스러운 부분을 쏟아내지 않고서는 옷을 벗지 않는 일이 일어납니다. 또한 처녀인 딸의 귀를 온갖 더러운 말로부터 지켜 주는 자가, 정작 자신은 그녀를 극장으로 데려가 저러한 소리들과 몸짓들에 노출시키는 일이 일어나며, 길거리에서 손으로 싸움을 벌이는 자를 말리거나 혐오하는 자가, 경기장에서는 더 심한 주먹다짐에 찬성표를 던지고, 자연의 공동 법칙에 따라 사망한 사람의 시신을 보고는 소름 끼쳐 하는 자가, 원형경기장에서는 뜯어 먹히고 찢겨 나가 제 피로 범벅이 된 시신들을 지극히 인내심 있는 눈으로 위에서 내려다보고 있으며, 아니, 살인자에 대한 처벌을 승인하기 위해 볼거리에 온 자가, 정작 자신은 원치 않는 검투사에게 채찍과 매로 살인을 저지르도록 강요하고, 더 악명 높은 살인자에게는 사자를 요구하는 자가, 잔혹한 검투사에게는 목검과 해방의 모자를 요구하여 선사하며, 한편으로는 쓰러진 자를 얼굴을 대면하는 볼거리로서 다시 불러내어, 멀리서 죽기를 바랐던 자를 가까이서 더 기쁘게 확인하니, 만일 그 검투사가 살아남지 못했다면 그 구경꾼은 그만큼 더 잔혹한 것입니다. 무엇이 이상하겠습니까?
§22Quid mirum? inaequata ista hominum miscentium et commutantium statum boni et mali per inconstantiam sensus et iudicii uarietatem.
이것은 감각의 불안정함과 판단의 다양성으로 인해 선과 악의 상태를 뒤섞고 바꾸어 버리는 인간들의 불일치입니다.
etenim ipsi auctores et administratores spectaculorum quadrigarios scaenicos xysticos arenarios illos amantissimos, quibus uiri animas, feminae autem illis etiam corpora sua substernunt, propter quos se in ea committunt quae reprehendunt, ex eadem arte, qua magnifaciunt, deponunt et deminuunt, immo manifeste damnant ignominia et capitis minu tione, arcentes curia rostris senatu equite ceterisque honoribus omnibus simul et ornamentis quibusdam.
왜냐하면 볼거리의 주최자들과 관리자들 자신들이, 남자들은 영혼을, 여자들은 육체까지도 바치는 저 가장 사랑받는 전차 경기자, 배우, 운동선수, 검투사들을—그들을 위해 자신들이 비난하는 일들에 스스로 빠져들면서도—그들이 높이 평가하는 바로 그 기술을 이유로 강등시키고 비하하며, 아니 파렴치와 시민권 박탈로 명백히 단죄하기 때문입니다. 그들을 의회, 연단, 원호원, 기사 계급, 그리고 다른 모든 명예직과 특정한 장식들로부터 차단하는 것입니다.
quanta peruersitas! amant quos multant, depretiant quos probant, artem magnificant, artificem notant.
얼마나 큰 모순입니까! 그들은 처벌하는 자들을 사랑하고, 승인하는 자들을 비하하며, 기술을 드높이고 기술자에게는 낙인을 찍습니다.
quale iudicium est, ut ob ea quis offuscetur, per quae promeretur? immo quanta confessio est malae rei! quarum actores, cum acceptissimi sint, sine nota non sunt.
그로 인해 공적을 얻게 되는 일들 때문에 도리어 어떤 사람이 오점을 남기게 되다니, 그것이 도대체 어떤 판결입니까? 아니, 그것이 악한 일에 대한 얼마나 큰 고백입니까! 그것을 행하는 자들이 가장 환영받으면서도 낙인 없이는 존재할 수 없으니 말입니다.

어휘·문법 주석

  1. 101Quam uana igitur, immo desperata argumentatio eorum, qui — 감탄문으로 계사(est)가 생략되어 있습니다. 이어지는 eorum, qui...는 argumentatio의 소유격(주체적 속격)으로 기능합니다.
  2. 101abstinentiae — 목적격적 속격이며, 앞서 나오는 지시대명사 eius(여기서는 볼거리를 기피하는 것을 가리킴)의 수식을 받습니다.
  3. 101vsic ergo euenit, ut — 비인칭 동사 euenit에 의해 이끌리는 결과의 ut 절입니다. 이 ut의 지배를 받는 주동사들(exuat [필사본의 t exuet에서 교정됨], deducat, ferat, incumbat, compellat, petat, conferat, repetat)은 모두 접속법 현재 시제이며, 이교도들의 모순된 행동들을 열거하는 거대한 병렬 구조를 형성하고 있습니다.
  4. p.23propter quos se in ea committunt quae ¦p.23¦ ¦25¦ reprehendunt — 삽입적인 관계절이며 선행사는 ea(중성 복수 대격)입니다. 볼거리의 주최자들이 자신들이 도덕적으로 비난하는 일들(즉 정욕이나 음란한 행위)에 대하여, 자신들이 아끼는 배우들을 위해 스스로도 빠져들고 마는 모순을 지적합니다.

이 구절 인용하기

테르툴리아누스, 구경거리에 관하여 §20-22. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa027.humanitext-lat2:20-22

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.