Humanitext Reader

特土良 · 论偶像崇拜 §3-4

偶像的起源与造像工艺的罪性

第 2 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

阐明偶像的历史起源与词源定义,并引用以诺、以赛亚和大卫等圣经权威,论证任何偶像制作技术都直接等同于偶像崇拜。

§3Idolum aliquamdiu retro non erat.
在过去相当长的一段时间里,并没有偶像。
priusquam huius moustri artifices ebullissent, sola templa et uacuae aedes eraut, sicut in hodiernum quibusdam locis uetustatis uestigia permanent.
在这只怪物的制作者们涌现之前,只有神庙和空无一物的殿堂,正如直到今天在某些地方仍保留着古老的遗迹一样。
tamen idololatria agebatur, non in isto nomine, sed in isto opere.
然而,偶像崇拜当时已在进行,不是在这个名称下,而是在这个行为中。
nam et hodie extra templum et sine idolo agi potest.
因为即使在今天,它也可以在神庙之外、在没有偶像的情况下进行。
at ubi artifices statuarum et imaginum et omnis generis simulacrorum diabolus saeculo intulit, rude illud negotium humanae calamitatis et nomen de idolis consecutum est et profectum.
但是,当魔鬼将雕像、画像和各类模像的制作者引入尘世时,人类灾难的那项粗糙行业,便从偶像中获得了名称并得到了发展。
exinde iam caput facta est idololatriae ars omnis quae idolum quoquomodo edit.
自此以后,凡是以任何方式产生偶像的一切技术,都已成为偶像崇拜的源头。
neque enim interest, an plastes effingat, an caelator exculpat, an phrygio detegat, quia nec de materia refert, an gypso, an coloribus, an lapide, an aere, an argento, an filo formetur idolum.
因为,究竟是由泥塑家塑造,还是由雕刻家雕刻,抑或是由织花工织出,都无关紧要;因为对于素材而言,偶像是由石膏、颜料、石头、青铜、白银还是线缕所构成,也并不重要。
quando enim et sine idolo idololatria fiat, utique, cum adest idolum, nihil interest, quale sit, qua de materia, qua de effigie, ne qui putet id solum idolum habendum, quod humana effigie sit consecratum.
因为既然在没有偶像时也会发生偶像崇拜,那么毫无疑问,当偶像存在时,它是何种样式、由何种素材、呈何种形象都毫无关系,免得有人认为只有那些被圣化为人类形象的才应被视为偶像。
ad hoc necessaria est uocabuli interpretatio.
为此,对这个词进行解释是必要的。
εί̉δοςGraece formam sonat; ab eo per diminutionem εἵδωλον deductum; aeque apud nos forma formulam fecit.
在希腊语中,eidos 意为“形状”;从它通过指小词派生出 eidolon;同样,在我们的语言中,forma(形状)造出了 formula(小形状)。
igitur omnis forma uel formula idolum se dici exposcit.
因此,一切形状或小形状都要求自己被称为偶像。
inde idololatria omnis circa omne idolum famulatus et seruitus.
由此,围绕着每一个偶像的一切侍奉与奴役便是偶像崇拜。
inde et omnis idoli artifex eiusdem et unius est criminis, nisi parum idololatrian populus admisit, quia simulacrum uituli et non hominis sibi consecrauit.
由此,每一个偶像的制作者也都犯有同样且单一的罪行,除非人们竟然极少犯下偶像崇拜,只因他们为自己圣化的是牛犊的模像而非人类的模像。
§4Idolum tam fieri quam coli deus prohibet.
神禁止偶像被制作,正如祂禁止偶像被崇拜一样。
quanto praecedit, ut fiat quod coli possit, tanto prius est, ne fiat, si coli non licet.
制作出可供崇拜之物的步骤在先,因此,如果崇拜是不被允许的,那么不制作偶像便是更为首要的前提。
propter hanc causam, ad eradicandam scilicet materiam idololatriae, lex diuina proclamat, ne feceris idolum, et coniungens, neque similitudinem eorum quae in caelo sunt et quae in terra et quae in mari, toto mundo eiusmodi artibus interdixit seruis dei.
为了这个原因,即为了根除偶像崇拜的温床,神圣的律法宣告:“你不可制作偶像”,并结合着说:“也不可制作那些在天上、在地上和在海里的万物的似像”,从而在全世界中对神的仆人们禁绝了此类技术。
antecesserat Enoch praedicens omnia elementa, omnem mundi censum, quae caelo, quae mari, quae terra continentur, in idololatrian uersuros daemonas et spiritus desertorum angelorum, ut pro deo aduerlus deum consecrarentur.
以诺早已预言,恶魔和堕落天使的灵将把天、海、地所包含的一切元素、世界的一切财富转化为偶像崇拜,以便使它们代替神并违背神而被圣化。
omnia igitur colit humanus error praeter ipsum omnium conditorem.
因此,人类的迷误崇拜着除万物创造者本身之外的一切。
eorum imagines idola, imaginum consecratio idololatria.
它们的肖像是偶像,肖像的圣化即是偶像崇拜。
quicquid idololatria committit, in artificem quemcumque et cuiuscumque idoli deputetur necesse est.
偶像崇拜所犯下的一切,必然要归咎于任何偶像的任何制作者。
denique idem Enoch simul et cultores idoi et fabricatores in comminatione praedamnat.
最后,同样的以诺在警戒中同时预先判处了偶像的崇拜者与制造者。
et rursus: iuro uobis peccatores, quod in diem sanguinis perditionis tristitia parata est.
他又说:“罪人们,我向你们起誓,悲哀已为流血毁灭之日准备好了。
qui seruitis lapidibus et qui imagines facitis aureas et argenteas et ligneas et lapideas et fictiles et seruitis phantasmatibus et daemoniis et spiritibus infernis et omnibus erroribus non secundum scientiam, nullum ab iis inuenietis auxilium.
你们这些事奉石头、制作金、银、木、石、泥土画像的人,以及那些事奉幻影、恶魔、阴间之灵和一切不按知识而行的迷误的人,你们将从它们那里得不到任何帮助。
Esaias uero, testes, ait, uos estis, si est deus absque me.
”而以赛亚则说: “你们是我的见证,除我以外是否还有神?
et non erant tunc qui fingunt et exculpunt, omnes uani, qui faciunt libita sibi, quae illis non proderunt.
”当时并没有那些塑造和雕刻的人,所有人都是虚空的,他们只制作自己喜好之物,而这些对他们毫无益处。
et deinceps tota illa pronuntiatio quam artifices, quam cultores detestatur.
此后,那整个宣告对制作者和崇拜者都表示了憎恶。
cuius clausula est: cognoscite, quod cinis sit cor illorum et terra, et nemo animam suam liberare possit.
其结语是:“当知道,他们的心是灰烬和泥土,谁也不能救自己的灵魂。
† ubi aeque Dauid et factores. tales fiant, inquit, qui faciunt ea.
”在此处,大卫同样对制造者们说:“愿造它们的人,也变得和它们一样。
et quid ego, modicae memoriae homo, ultra quid suggeram? quid recolam de scripturis? quasi aut non sufficiat uox spiritus sancti aut ultra deliberandum sit, an maledixerit atque damnauerit dominus ipsos prius artifices eorum, quorum cultores maledicit et damnat?
”而我这个记忆力有限的人,还能再多提示什么呢? 我还能从圣经中回想起什么呢? 难道是圣灵的声音不够充分,还是需要进一步商榷:主是否已经首先咒诅并定罪了那些制作者本身——既然祂也咒诅并定罪了他们的崇拜者?

词汇与语法注释

  1. ¦107v¦nisi parum — *nisi* 在此处引入一个荒谬且反讽的例外情况(“除非……否则绝非如此”),而 *parum*(不足、极少)作副词修饰 *admisit*。整句表达了一种强烈的反讽:“除非人们因为圣化了牛犊而非人类的模像,就几乎没有犯下偶像崇拜的罪(而事实上显然犯了极大的罪)。”
  2. §4quanto praecedit ... tanto prius est — *quanto* 与 *tanto* 构成相关结构,表示比例或程度(“越是……就越是……”)。*praecedit*(先于)的主语是由 *ut fiat quod coli possit*(能够被崇拜之物被制作出来)引导的名词性从句,而 *prius est*(更为首要)则与否定性从句 *ne fiat*(不被制作)相呼应。
  3. ¦p.34¦ubi aeque Dauid et factores — *ubi* 在此处作关系副词(或情境副词),意为“在此处”或“在其中”(指代圣经的证言)。在 *et factores*(以及制造者们也同样)之后,根据上下文省略了表示谴责或憎恶的动词(如 *detestatur* 或 *maledicit*)。

引用这一段

特土良, 论偶像崇拜 §3-4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa017.humanitext-lat2:3-4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。