Humanitext Reader

特土良 · 论偶像崇拜 §1-2

包揽一切罪恶的偶像崇拜之严重性

第 1 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

作者论述了偶像崇拜是包含所有其他罪恶的人类最大罪行,并劝诫人们警惕其宽广的范围,因为正如基督扩展诫命一样,偶像崇拜的影响也远远超出了单纯的外在仪式。

§1II. DE IDOLOLATRIA. Principale crimen generis humani, summus saeculi reatus, tota causa iudicii idololatria.
II. 论偶像崇拜。 人类的首要罪行,世间的最高罪责,审判的全部起因,即是偶像崇拜。
nam etsi suam speciem tenet unumquodque delictum, etsi suo quodque nomine iudicio destinatur, in idololatriae tamen crimine expungitur.
因为,即便每种罪行都保有其独特的形式,即便每种罪行都因其自身的名目而被定为审判的对象,它们在偶像崇拜的罪行中却都被一并清算。
omitte titulos, opera recognosce.
搁置名目,且看其行径。
idololatres idem homicida est.
偶像崇拜者同时也是杀人犯。
quaeris quem occiderit? si quid ad elogii ambitionem facit, non extraneum nec inimicum, sed ipsum se.
你问他杀害了谁? 如果这能为罪状的夸大增添些什么,那他所杀的既非外人,亦非仇敌,而是他自己。
quibus insidiis? erroris sui.
用何种阴谋? 因其自身的迷误。
quo telo? offensa dei.
用何种凶器? 因对神的触犯。
quot plagis? quotquot idololatriis.
受了多少次打击? 有多少次偶像崇拜就有多少次。
qui negat idololatren perisse, is negabit idololatren homicidium fecisse.
谁若否定偶像崇拜者已经灭亡,谁也就会否定偶像崇拜者犯下了杀人罪。
perinde adulterium et stupram in eodem recognoscas; nam qui falsis deis seruit, sine dubio adulter est ueritatis, quia omne falsum adulterium est.
同样,你也可以在此人身上认出奸淫与淫乱;因为凡侍奉假神者,毫无疑问是真理的通奸者,因为一切虚假皆是通奸。
sic et stupro mergitur.
因此他也沉溺于淫乱。
quis enim immundis spiritibus cooperator non conspurcatus et cons tupratus incedit? atque adeo scripturae sanctae stupri uocabulo utuntur in idololatriae exprobratione.
因为凡与污灵协同合作的人,有谁行事为人不被玷污、不被奸污呢? 甚至圣经在谴责偶像崇拜时,也使用“淫乱”一词。
fraudis condicio ea est opinor, si quis alienum rapiat aut alii debitum deneget, et utique erga hominem admissa fraus maximimi crimnis nomen est.
在我看来,欺诈的定义在于夺取他人之物,或拒绝给予他人应得之物;而针对人所犯下的欺诈,无疑是极大罪行的名称。
at enim idololatria fraudem deo facit honores illi suos denegans et conferens aliis, ut fraudi etiam contumeliam coniungat.
然而,偶像崇拜实际上是对神行诈,它拒绝对神奉献其应得的荣耀,转而施予他人,从而在欺诈之上又加之以侮侮。
quodsi tam fraus quam stuprum atque adulterium mortem afferunt, iam in his aeque idololatria de homicidii reatu non liberatur.
如果欺诈以及淫乱和通奸都带来死亡,那么在这些事情上,偶像崇拜同样无法免除杀人罪责。
post talia crimina, tam exitiosa, tam deuoratoria salutis cetera quoque aliquem ad modum et seorsum perinde disposita in idololatria condicionem suam repraesentant.
在这些如此具有毁灭性、如此吞噬救恩的罪行之后,其他在某种程度上被单独列出的罪行,同样在偶像崇拜中展现出它们的本质。
in illa et concupiscentiae, saeculi.
在其中,也包含着世俗的欲念。
quae enim idololatriae sollemnitas sine ambitione cultus et ornatus? in illa lasciuiae et ebrietates, cum plurimum uictus et uentris et libidinis causa frequententur.
因为哪有不伴随着衣着与服饰之虚荣的偶像崇拜庆典呢? 在其中,也有放荡与沉醉,因为这些活动多是为了饮食、肚腹和欲念而频繁举行的。
in illa iniustitia.
在其中,也有不义。
quid enim iniustius ea quae iustitiae patrem nescit? in illa etiam uanitas, cum tota eius ratio uana sit.
因为有什么能比不认识正义之父的事物更不义呢? 在其中,亦有虚无,因为它的整个原理都是虚无的。
in illa mendacium, cum tota substantia eius mendax sit.
在其中,也有谎言,因为它的全部实体都是虚谎的。
ita fit, ut omnia in idololatria et in omnibus idololatria deprehendatur.
如此便使得:一切皆在偶像崇拜中被发现,而偶像崇拜也在一切之中被发现。
sed et alias, cum uniuersa delicta aduersus deum sapiant, nihil autem, quod aduersus deum sapiat, non daemoniis et immundis spiritibus deputetur quibus idola mancipantur, sine dubio idololatrian admittit quicunque delinquit.
而且从另一方面来看,既然一切罪过都带有违背神的性质,而凡是违背神的东西,无一不被归于那些占有偶像的恶魔和污灵,那么,毫无疑问,凡是犯罪的人都在行偶像崇拜。
id enim facit quod ad idolorum mancipes pertinet.
因为他所做的事,正是属于那些偶像占有者的。
§2Sed uniuersa nomina criminum discedant in operum suorum proprietates, remaneat idololatria in eo quod ipsa est.
然而,且让所有罪行的名称退回到它们各自行为的特有属性中去,让偶像崇拜保留在其自身所是的范畴内。
sufficit sibi tam inimicum deo nomen, tam locuples substantia criminis, quae tot ramos porrigit, tot uenas diffundit, ut de hoc cum maxime materia suscepta sit, quot modis nobis praecauenda sit idololatriae latitudo, quoniam multifariam seruos dei nec tantum ignorata, sed etiam dissimulata subuertit.
对神如此敌对的一个名称,以及罪行如此丰富的实体本身已然足够,它延伸出如此多的枝桠,散布出如此多的脉络,以至于现在正因此而确立了这一论题:我们必须以多少种方式来防范偶像崇拜的宽广范围,因为它在许多方面不仅通过未被察觉的方式、甚至通过被假装忽视的方式来颠覆神的仆人。
plerique idololatrian simpliciter existimant his solis modis interpretandam, si quis aut incendat aut immolet aut polluceat aut sacris aliquibus aut sacerdotiis obligetur, quemadmodum si quis existimet adulterium in osculis et in amplexibus et in ipsa carnis congressione censendum aut homicidium in sola sanguinis profusione et in animae ereptione reputandum.
许多人简单地认为,偶像崇拜仅应通过这些方式来解释:即某人或焚香、或献祭、或行圣化礼、或受限于某些祭祀或祭司职务;这就像是有人认为奸淫仅应在接吻、拥抱以及肉体结合本身中去衡量,或者杀人仅应在流血和夺取生命中去评估一样。
at enim, dominus, quam eextensius ista disponat, certi sumus, cum adulterium etiam in concupiscentia designat, si oculum quis impegerit libidinose et animam commouerit impudice, cum homicidium etiam in uerbo maledicti uel conuicii iudicat et in omni impetu irae et in neglegentia caritatis in fratrem.
然而,我们确信主将这些事情规定得多么更为宽广,因为祂甚至在欲念中指出了通奸,即若有人怀着情欲投去目光,不洁地动了心魂,祂甚至在诅咒或辱骂的言语中、在一切愤怒的冲动中、以及在对弟兄之爱的忽视中,判定了杀人。
sicut Iohannes docet homicidam esse qui oderit fratrem.
正如约翰所教导的,凡恨自己弟兄的,就是杀人犯。
alioquin in modico consisteret et diaboli ingenium de malitia et dei dominium de disciplina, qua nos aduersus diaboli latitudines munit, si in his tantum delictis iudicaremur, quae etiam nationes decreuerunt uindicanda.
否则,如果我们仅在连异邦人都判定应当惩罚的那些过错上受审判,那么魔鬼在恶意上的诡计,以及神用来防范魔鬼之宽广策略的诫命主权,都将变得微不足道。
quomodo abundabit iustitia nostra super scribas et pharisaeos, ut dominus praescripsit, nisi abundantiam aduersariae eius id est iniustitiae perspexerimus? quod si caput iniustitiae idololatria est, prius est, uti aduersus abundantiam idololatriae praemuniamur, dum illam non solum in manifestis recognoscimus.
正如主所指示的,如果我们的义要超越文士和法利赛人,我们若不看清其对立面——即不义的宽广,又怎能实现呢? 如果不义的首恶是偶像崇拜,那么首要的就是,我们要防范偶像崇拜的宽广蔓延,而不能仅在显而易见的事物中去认清它。

词汇与语法注释

  1. ¦5¦in idololatriae tamen crimine expungitur — 动词 expungitur 源自商业与会计用语,意为“划掉”或“结清账目”。在此处它表示各种具体的罪行在偶像崇拜这一总括性罪行中被一并清算和包含。
  2. ¦105v¦si quid ad elogii ambitionem facit — 名词 elogium 指有罪判决书或罪状,ambitio 意为“夸张”或“点缀”。短语 facere ad 意为“有助于”或“对……有贡献”。因此,这句带有让步语气,意为“如果这能为罪状的夸大增添些什么的话”。
  3. ¦10¦nihil autem, quod aduersus deum sapiat, non daemoniis ... deputetur — 包含双重否定(nihil... non... deputetur)的关系从句结构。在由 quod 引导的关系从句中,虚拟语气 sapiat 表示特征(“带有……性质的”)。整体上表达了强烈的肯定:“凡是带有违背神性质的事物,无一不被归于恶魔”。
  4. ¦106v¦ut de hoc cum maxime materia suscepta sit, quot modis — 短语 cum maxime 是时间上的强调,意为“就在此时”或“正当此时”。de hoc 指前文所述的偶像崇拜之宽广,而由 quot modis... 引导的间接疑问从句则具体阐释了 materia suscepta sit(论题已被确立)的内容。
  5. ¦5¦alioquin in modico consisteret et diaboli ingenium... et dei dominium — 由 alioquin(否则)引导的非现实/虚拟条件句的主句(apodosis)。未完成过去虚拟语气 consisteret 表达了与当前事实相反的假设结果:“(否则)它将变得微不足道”。

引用这一段

特土良, 论偶像崇拜 §1-2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa017.humanitext-lat2:1-2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。